Golden Visa: με βεβαίωση μηχανικού επενδύσεις 1,5 δις ευρώ σε κτίρια κατοικίας

Του Αργύρη Δεμμερτζή/ Με τη νέα υπουργική απόφαση, που εξειδικεύει τις διαδικασίες για την άδεια διαμονής επενδυτή με Golden Visa υπολογίζεται ότι κινητοποιούνται νέες επενδύσεις ακινήτων ύψους 2,3 δις ευρώ και από αυτές επενδύσεις έως 1,5 δις ευρώ για ανακατασκευές κτιρίων με χρήση κατοικίας σε βιομηχανικά κτίρια και διατηρητέα. Ο ρόλος του μηχανικού και τα τεχνικά δικαιολογητικά, που πρέπει να συνοδεύουν κάθε τύπο επένδυσης. Οι επενδυτές της κτηματαγοράς και των κατασκευών καλωσορίζουν την νέα υπουργική απόφαση, επισημαίνοντας ότι καθυστέρησε 14 μήνες από την ψήφιση του νέου νόμου 5100/2024, που επέφερε αλλαγές για τις επενδύσεις στα ακίνητα, σε συνεννοήσεις και προετοιμασία μεταξύ των συναρμοδίων υπουργείων. Και όλους αυτούς τους μήνες οι επενδύσεις Golden Visa στην κτηματαγορά και τις κατασκευές ήταν σε αναμονή. Η νέα υπουργική απόφαση, που υπογράφουν οι υπουργοί Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, Ανάπτυξης Παναγιώτης Θεοδωρικάκος, Μετανάστευσης και Ασύλου Αθανάσιος Πλεύρης και ο υφυπουργόςΠεριβάλλοντος και Ενέργειας Νικόλαος Ταγαράς εξειδικεύει τις απαιτήσεις για την αρχική χορήγηση άδειας διαμονής επενδυτή σύμφωνα με το άρθρο 100 του ν. 5038/2023. Για κάθε κατηγορία επένδυσης καθορίζεται ρητά πότε απαιτείται οικοδομική άδεια, πότε χρειάζεται τεχνική έκθεση μηχανικού, καθώς και ποιες πρόσθετες ενέργειες πρέπει να αποδείξει ο επενδυτής μέσω μηχανικού ή δικαιολογητικών. Κλειδί η τεχνική έκθεση και βεβαιώση του μηχανικού για τις νέες επενδύσεις Παράγοντες της κτηματαγοράς και των κατασκευών επισημαίνουν στο ecopress ότι: ♦ Η διαδικασία που προβλέπεται στην νέα ΚΥΑ είναι καινούργια, γιατί με το προηγούμενο πλαίσιο ήταν όλα ανοιχτά και δεν υπήρχαν περιορισμοί ούτε στο όριο της Golden Visa ούτε στα πολεοδομικά θέματα, ιδίως για την αλλαγή χρήσης κτιρίων και διατηρητέα. ♦ Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η επένδυση σε ακίνητα για την υποβολή της αίτησης. ♦ Τα βήματα που ακολουθούνται, όπως τα περιγράφει αναλυτικά η νέα ΚΥΑ,για ανέγερση κτιρίου, αλλαγή χρήσης βιομηχανικού ακινήτου σε κατοικία και διατηρητέα σε γενικές γραμμές είναι: Πρώτον, η έκδοση οικοδομικής άδειας Δεύτερον, η σύσταση της ιδιοκτησίας Τρίτον, η υπογραφή συμβολαίου και Τέταρτον, τεχνική έκθεση του μηχανικού για αλλαγή της χρήσης του ακινήτου. «Η τεχνική έκθεση και βεβαίωση του μηχανικού είναι ένας σωστός τρόπος που περιορίζει τις καθυστερήσεις και τη γραφειοκρατία, διότι διαφορετικά θα έπρεπε όλη η σχετική τεκμηρίωση που βεβαιώνει ο μηχανικός να προκύπτει από βεβαιώσεις Πολεοδομίας και ελέγχους στις οικοδομικές άδειες», επισημαίνουν οι ίδιοι παράγοντες. Δύο σημαντικά σημεία κριτικής στη νέα απόφαση για την Golden Visa Παράγοντες της κτηματαγοράς και των κατασκευών επισημαίνουν προς το ecopress δύο σημαντικά στοιχεία κριτικής στη νέα απόφαση, ως εξής: ♦ «Με τη νέα κοινή υπουργική απόφαση δίνεται η δυνατότητα αν κάποιος έχει αγοράσει ακίνητο πριν την 1η Σεπτεμβρίου 2024 μπορεί να παίρνει την Golden Visa. Δηλαδή η απόφαση δίνει ετεροχρονισμένο δικαίωμα πριν τη ψήφιση του νόμου», λένε και θέτουν το ερώτημα: -«Αν αυτή η ρύθμιση είναι φωτογραφική και εξυπηρετεί αυτούς που ήξεραν από εσωτερική ενημέρωση τις εξελίξεις που ετοίμαζε και εφάρμοσε η κυβέρνηση και αγόρασαν τότε φθηνά τα ακίνητα, για να επωφεληθούν σήμερα;» ♦ «Με τη νέα κοινή υπουργική απόφαση δίνεται η δυνατότητα σε εταιρικά σχήματα για την ανάπτυξη ακινήτων της Golden Visa να συμμετέχουν εταιρίες και πρόσωπα του ξενοδοχειακού τομέα», λένε και θέτουν το ερώτημα: -«Μήπως με αυτόν τον τρόπο ενισχύονται ξενοδοχειακές χρήσεις στα κτίρια όταν ο νόμος θέλει να στρέψει τις επενδύσεις στη χρήση κατοικίας και απαγορεύει τη βραχυχρόνια μίσθωση;» Πάντως το νέο πλαίσιο δημιουργεί μια πιο καθαρή και ελεγχόμενη διαδικασία για επενδυτές, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει τον ρόλο των μηχανικών στις επενδύσεις ακινήτων. Οι αγορές έτοιμων ακινήτων παραμένουν απλές, αλλά οι περιπτώσεις ανέγερσης και αλλαγής χρήσης αποκτούν αυστηρότερη τεχνική τεκμηρίωση, ώστε να διασφαλίζεται η νομιμότητα και η πραγματική υλοποίηση της επένδυσης. Τι γράφει στην τεχνική έκθεση και βεβαιώνει ο μηχανικός ανά κατηγορία επένδυσης Σύμφωνα με την νέα ΚΥΑ, με τίτλο «Καθορισμός των ειδικών δικαιολογητικών για την χορήγηση της μόνιμης άδειας διαμονής επενδυτή του άρθρου 100 του ν. 5038/2023 «Κώδικας Μετανάστευσης» (Α' 81), καθώς και του τρόπου πιστοποίησης της συνδρομής των περ. γ) και δ) της παρ. 2 του ίδιου άρθρου», ανά περίπτωση ιδίως για το ρόλο του μηχανικού προβλέπονται τα ακόλουθα: Αλλαγή χρήσης ακινήτου για κατοικία και πότε απαιτείται οικοδομική άδεια Όταν ένας επενδυτής αγοράζει ακίνητο για να το μετατρέψει σε κατοικία (π.χ. από επαγγελματικό χώρο), απαιτείται υποχρεωτικά τεχνική έκθεση μηχανικού, η οποία να επιβεβαιώνει ότι η αλλαγή χρήσης έχει ολοκληρωθεί νόμιμα και σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία. Επιπλέον, σε περιπτώσεις που χρειάζονται σοβαρές εργασίες, όπως στατική ενίσχυση, αλλαγές σε πυροπροστασία ή μηχανολογικές εγκαταστάσεις απαιτείται και οικοδομική άδεια αλλαγής χρήσης. Για τα πρώην βιομηχανικά κτίρια, ο μηχανικός πρέπει επίσης να βεβαιώσει ότι δεν υπήρξε λειτουργία βιομηχανίας τα τελευταία πέντε χρόνια, με έλεγχο σε ηλεκτροδότηση, φορολογικά στοιχεία και άλλα δημόσια έγγραφα. Απαιτείται τεχνική έκθεση πάντα, όταν η επένδυση αφορά αγορά ακινήτου που αλλάζει χρήση σε κατοικία μετά την ισχύ του άρθρου 64 του ν. 5100/2024. Τι περιλαμβάνει η τεχνική έκθεση Ο μηχανικός πρέπει να βεβαιώνει: -Ότι η αλλαγή χρήσης ολοκληρώθηκε νομίμως (με οικοδομική άδεια, μικρής κλίμακας, ενημέρωση φακέλου, αναθεώρηση - ανάλογα). -Την παλιά και νέα χρήση. -Ότι η αλλαγή είναι σύμφωνη με τη νομοθεσία με το άρθρο 64/2024. Εδικά για βιομηχανικά κτίρια Η τεχνική έκθεση πρέπει να πιστοποιεί: -Ότι δεν λειτουργούσε βιομηχανία τα τελευταία 5 έτη. Έλεγχο από: -διακοπή ηλεκτροδότησης, -έντυπα Ε2 τελευταίας πενταετίας, -άλλα δημόσια έγγραφα. Πότε απαιτείται οικοδομική άδεια Εφόσον η αλλαγή χρήσης δεν μπορεί να ολοκληρωθεί με μικρής κλίμακας ή ενημέρωση φακέλου. Δηλαδή: -Αν αλλάζουν οι επιτρεπόμενοι όροι δόμησης. -Αν απαιτείται στατική ενίσχυση. -Αν αλλάζουν πυροπροστασία ή Η/Μ εγκαταστάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται οικοδομική άδεια αλλαγής χρήσης. Σχετικά με την αλλαγή χρήσης των κυρίων χώρων του ακινήτου, η ΚΥΑ λέει ότι απαιτείται: ♦ «Τεχνική έκθεση μηχανικού, σχετικά με την αλλαγή χρήσης των κυρίων χώρων του ακινήτου, που θα βεβαιώνει ότι: «Διαπιστώνεται η αλλαγή της χρήσης, όπως προκύπτει από τον έλεγχο της οικοδομικής άδειας ή την έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ή/και την ενημέρωση φακέλου ή/και την αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας (επιλέγεται η σχετική πράξη, όπως οικοδομική άδεια, ενημέρωση φακέλου ή άλλο), κατόπιν της έναρξης ισχύος του άρθρου 64 του ν. 5100/2024, από χρήση «……….» σε χρήση «κατοικία» των κυρίων χώρων του ακινήτου, βάσει του οποίου πραγματοποιήθηκε επένδυση μέσω αγοράς σε ακίνητη περιουσία της περίπτωσης γ) της παραγράφου 2 του άρθρου 100 του ν. 5038/2023, η οποία περιήλθε, κατά πλήρη κυριότητα και νομή, στον/στην (όνομα επενδυτή), δυνάμει του με αριθμό ..... Συμβολαίου του/της Συμβολαιογράφου». Σχετικά με την αλλαγή χρήσης βιομηχανικού κτιρίου, η ΚΥΑ λέει ότι απαιτείται: «Στην περίπτωση βιομηχανικών κτιρίων, η τεχνική έκθεση του μηχανικού θα πρέπει να αναφέρει, επίσης, την μη εγκατάσταση και λειτουργία βιομηχανίας στο κτίριο κατά τα τελευταία πέντε (5) έτη, την οποία ο μηχανικός θα διαπιστώνει και θα πιστοποιεί στην τεχνική έκθεση επικαλούμενος, είτε τη βεβαίωση διακοπής ηλεκτροδότησης από ΔΕΔΔΗΕ ή το Δήμο, είτε τα έντυπα Ε2 των τελευταίων πέντε ετών, είτε, συνδυαστικά, άλλα έγγραφα φορολογικής ή άλλης δημόσιας αρχής, αναφέροντας ότι: -«Διαπιστώνεται η αλλαγή της χρήσης, όπως προκύπτει από τον έλεγχο της οικοδομικής άδειας ή την έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ή/και την ενημέρωση φακέλου ή/και την αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας (επιλέγεται η σχετική πράξη, όπως οικοδομική άδεια, ενημέρωση φακέλου ή άλλο), κατόπιν της έναρξης ισχύος του άρθρου 64 του ν. 5100/2024, από χρήση «……. » σε χρήση «κατοικία» των κύριων χώρων του ακινήτου, βάσει του οποίου πραγματοποιήθηκε επένδυση μέσω αγοράς σε ακίνητη περιουσία της περ. γ) της παρ. 2 του αρ. 100 του ν. 5038/2023, η οποία περιήλθε κατά πλήρη κυριότητα και νομή, στον/στην (όνομα επενδυτή), δυνάμει του με αριθμό… Συμβολαίου του/της Συμβολαιογράφου και βεβαιώνεται ότι στο κτίριο στο οποίο βρίσκεται το ακίνητο δεν είναι εγκατεστημένη και σε λειτουργία βιομηχανία κατά τα τελευταία πέντε (5) έτη, όπως προκύπτει από τον έλεγχο της βεβαίωσης διακοπής ηλεκτροδότησης ή/και τον έλεγχο των εντύπων Ε2 των τελευταίων πέντε ετών ή/και τον συνδυαστικό έλεγχο εγγράφων φορολογικής και άλλης δημόσιας αρχής». «Η προϋπόθεση ολοκλήρωσης της αλλαγής της χρήσης μετά την έναρξη ισχύος του άρθρου 64 του ν. 5100/2024 θα πιστοποιείται από την ημερομηνία έκδοσης της κατά περίπτωση απαιτούμενης πράξης, όπως ενδεικτικά, οικοδομικής άδειας ή έγκρισης εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας ή ενημέρωσης φακέλου ή αναθεώρησης οικοδομικής άδειας και θα πληρούται και στην περίπτωση έργων των οποίων η άδεια αλλαγής χρήσης έχει εκδοθεί πριν τη δημοσίευση του νόμου, αλλά αυτή ενημερώνεται ή αναθεωρείται για οποιονδήποτε λόγο μετά την δημοσίευση του νόμου, ήτοι από τις 05.04.2024 και εντεύθεν. Στην περίπτωση που η επένδυση αφορά σε ακίνητα που προκύπτουν από επεμβάσεις ή προσθήκες καθ' ύψος ή και κατ' επέκταση σε βιομηχανικά κτίρια υπό την προϋπόθεση ότι η χρήση αυτών αλλάζει σε κατοικία ή την προσθήκη ανεξάρτητων κτιρίων σε οικόπεδα ή γήπεδα στα οποία υπάρχουν βιομηχανικά κτίρια που η χρήση τους (των βιομηχανικών κτιρίων) αλλάζει σε «κατοικία», στην τεχνική έκθεση μηχανικού θα βεβαιώνεται επίσης ότι «η επένδυση πραγματοποιήθηκε σε ακίνητη περιουσία που προκύπτει από επεμβάσεις ή/ και προσθήκες καθ' ύψος ή/και κατ' επέκταση σε βιομηχανικά κτίρια των οποίων η χρήση άλλαξε σε κατοικία ή/και από την προσθήκη νέου ανεξάρτητου κτιρίου σε οικόπεδο ή γήπεδο με ΚΑΕΚ στο οποίο υπάρχει βιομηχανικό κτίριο που η χρήση του έχει αλλάξει σε κατοικία». «Το ανωτέρω δικαιολογητικό (τεχνική έκθεση) συνιστά τον τρόπο πιστοποίησης της υπαγωγής στις διατάξεις της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 100 του ν. 5038/2023», λέει η ΚΥΑ. Για Αγορά αδόμητου οικοπέδου και ανέγερση νέου κτιρίου Η υπουργική απόφαση σε αυτή την περίπτωση επιβάλλει ρητά τεχνικά δικαιολογητικά τα οποία είναι: ◊ Οικοδομική Άδεια στο όνομα του επενδυτή (ή της εταιρείας του). ◊ Ψηφιακή Βεβαίωση Συμφωνητικού Ανάληψης Τεχνικού Έργου (αν η κατασκευή γίνεται μέσω εργολήπτη). ◊ Αποδείξεις εξόφλησης δαπάνης ανέγερσης, σύμφωνα με το άρθρο 100 §5. ◊ Ε9, στο οποίο πρέπει να προκύπτουν >120 τ.μ. κύριων χώρων. Τι περιλαμβάνει ο τεχνικός φάκελος ◊ Οικοδομική άδεια με εγκεκριμένα σχέδια (τοπογραφικό, αρχιτεκτονικά, στατικά). ◊ Βεβαίωση όρων δόμησης. ◊ Συμφωνητικό κατασκευής. ◊ Πραγματικές καταβολές κόστους (τιμολόγια, αποδείξεις). ◊ Δήλωση προϋπολογισμού έργου. Ρόλος μηχανικού ◊ Σχεδιασμός και έκδοση άδειας. ◊ Επίβλεψη ανέγερσης. ◊ Έλεγχος ολοκλήρωσης. ◊ Έκδοση πιστοποιητικών (π.χ. ΗΤΚ μετά το τέλος). O μηχανικός έχει κεντρικό ρόλο στην επένδυση, διότι χωρίς την οικοδομική άδεια δεν εκδίδεται άδεια διαμονής. Η ΚΥΑ σχετικά αναφέρει ότι μεταξύ απαιτείται: « Οικοδομική άδεια στο όνομα του πολίτη τρίτης χώρας, επενδυτή ή του νομικού προσώπου με έδρα την Ελλάδα ή άλλο κράτος μέλος της Ε.Ε., όλων των εταιρικών μερίδων, μεριδίων ή μετοχών του οποίου είναι κύριος εν ισχύ. Ψηφιακή βεβαίωση συμφωνητικού ανάληψης τεχνικού έργου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρο 19 του ν. 820/1978, εφόσον η ανέγερση πραγματοποιείται με συμφωνητικό ανάληψης τεχνικού έργου. Στην περίπτωση αυτή, συνυποβάλλονται οι αντίστοιχες αποδείξεις εξόφλησης του συνόλου της δαπάνης για την ανέγερση του ακινήτου. Αντίγραφο της δήλωσης στοιχείων ακινήτου (Ε9) του επενδυτή. Από τη δήλωση των στοιχείων του ακινήτου θα πρέπει να προκύπτει ότι η ελάχιστη επιφάνεια κύριων χώρων του ακινήτου είναι τουλάχιστον εκατόν είκοσι (120) τετραγωνικά μέτρα. Σε περίπτωση ανέγερσης κτιρίου επί οικοπέδου ή αγροτεμαχίου, λαμβάνεται υπόψη για την υποβολή αιτήματος για μόνιμη άδεια διαμονής επενδυτή, είτε συνδυαστικά η αξία αγοράς οικοπέδου ή αγροτεμαχίου και ανέγερσης κτιρίου, είτε μόνο η αξία της ανέγερσης του κτίσματος, υποβαλλομένων των απαιτούμενων κατά τα ανωτέρω δικαιολογητικών. Σε περίπτωση ανέγερσης με το σύστημα της αντιπαροχής, επί οικοπέδου για το οποίο ο αιτών έχει ήδη λάβει μόνιμη άδεια διαμονής επενδυτή, απαιτείται συμπληρωματικά έκθεση εκτίμησης ορκωτού ελεγκτή του μητρώου πιστοποιημένων εκτιμητών». Τεχνική έκθεση για επένδυση σε διατηρητέο ακίνητο Για επένδυση σε διατηρητέο ακίνητο μεταξύ άλλων η ΚΥΑ προβλέπει ότι: «Στην περίπτωση που η επένδυση αφορά σε ακίνητα που προκύπτουν από επεμβάσεις ή προσθήκες καθ' ύψος ή και κατ' επέκταση σε προς αποκατάσταση ή ανακατασκευή διατηρητέα κτίρια ή την προσθήκη νέων ανεξάρτητων κτιρίων σε οικόπεδα ή γήπεδα στα οποία υπάρχουν προς αποκατάσταση ή ανακατασκευή διατηρητέα κτίρια, στο πεδίο παρατηρήσεις, θα βεβαιώνεται ότι «η επένδυση πραγματοποιήθηκε σε ακίνητη περιουσία που προκύπτει από επεμβάσεις ή/και προσθήκες καθ' ύψος ή/και κατ' επέκταση σε προς αποκατάσταση ή ανακατασκευή διατηρητέο κτίριο ή/και από την προσθήκη νέου ανεξάρτητου κτιρίου σε οικόπεδο ή γήπεδο με ΚΑΕΚ στο οποίο υπάρχει προς αποκατάσταση ή ανακατασκευή διατηρητέο κτίριο, το οποίο έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο με το υπ αριθμόν .... Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (Φ.Ε.Κ) και δεν έχει ανακληθεί ο χαρακτηρισμός του μέχρι την ημέρα του συμβολαίου». Αγορά δομημένου ακινήτου Σε αυτή την κατηγορία δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ούτε τεχνική έκθεση, εφόσον το ακίνητο είναι ήδη νομίμως υφιστάμενο και έχουν δηλωθεί τα τετραγωνικά κύριων χώρων (> 120 τ.μ.). Ο μηχανικός αν ζητηθεί από επενδυτή/συμβολαιογράφο ελέγχει: ◊ Νομιμότητα του ακινήτου (ύπαρξη άδειας / τακτοποίηση). ◊ Επιφάνεια κύριων χώρων >120 τ.μ, (όπου απαιτείται). ◊ Ταύτιση πραγματικής κατάστασης με τα σχέδια. ◊ Τυχόν αυθαιρεσίες. Δεν αποτελεί υποχρεωτικό δικαιολογητικό της ΥΑ, αλλά είναι κρίσιμη τεχνική υποστήριξη για ασφαλή συναλλαγή. Μακροχρόνια σύμβαση σύνθετου τουριστικού καταλύματος ή χρονομεριστική μίσθωση Δεν προβλέπεται υποχρεωτική τεχνική έκθεση μηχανικού για την έκδοση άδειας διαμονής. O μηχανικός έχει ρόλο σε: ◊ Έλεγχος νομιμότητας του τουριστικού καταλύματος. ◊ Επιβεβαίωση τυχόν οικοδομικών αδειών, ειδικών χρήσεων, ή αλλαγών χρήσης που έχουν γίνει από τον εκμισθωτή. ◊ Τεχνικός έλεγχος πριν τη σύναψη της μακροχρόνιας σύμβασης. Γονική παροχή ή κληρονομιά δομημένου ακινήτου Δεν προβλέπεται εξειδικευμένη τεχνική έκθεση από την ΥΑ. Ωστόσο συχνά απαιτείται: ◊ Έλεγχος νομιμότητας της οικοδομής. ◊ Επιβεβαίωση τετραγωνικών κύριων χώρων (>120 τ.μ. όπου απαιτείται). Ουσιαστικά, η τεχνική εμπλοκή είναι προαιρετική αλλά κρίσιμη για την ορθή μεταβίβαση. Αγορά αδόμητου οικοπέδου ή αγροτεμαχίου Σε αυτή την κατηγορία δεν απαιτείται οικοδομική άδεια για την αρχική άδεια διαμονής, διότι η επένδυση αφορά μόνο τη γη. Ο μηχανικός έχει ρόλο σε: ◊ Έλεγχο αρτιότητας και οικοδομησιμότητας. ◊ Βεβαίωση στοιχείων οικοπέδου. ◊ Έλεγχος χρήσεων γης. ◊ Προεκτίμηση οικοδομικού δικαιώματος, για μελλοντική ανέγερση κτιρίου. ◊ Σύνταξη Ε9 και ταυτοποίηση ορίων. Η εμπλοκή δεν είναι υποχρεωτική από την ΥΑ αλλά είναι λειτουργικά απαραίτητη για ορθή αξιολόγηση επένδυσης. Οι αλλαγές στην Golden Visa και οι επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων & κατασκευών Την περίοδο 2023-2024 το πρόγραμμα Golden Visa στην Ελλάδα πέρασε από τη μεγαλύτερη αναμόρφωση από την έναρξή του, με στόχο τη ρύθμιση της αγοράς ακινήτων, τη μείωση της πίεσης που ασκούσαν οι επενδυτές σε δημοφιλείς περιοχές και την ενίσχυση της διαφάνειας. Το 2023 ήταν περισσότερο έτος προετοιμασίας: συζητήσεις για αύξηση των ορίων επένδυσης και για ασφυκτική κατάσταση στις τιμές των ακινήτων σε Αθήνα και νησιά οδήγησαν στην ανάγκη ενός νέου, πιο αυστηρού πλαισίου. Το 2024, με τον νόμο 5100/2024, αυτές οι αλλαγές πήραν τελική μορφή και μπήκαν σε εφαρμογή από 1 Σεπτεμβρίου 2024. Η πιο σημαντική μεταβολή ήταν η καθιέρωση δύο ζωνών επενδυτικής απαίτησης. Σε περιοχές υψηλής ζήτησης - Αττική, Θεσσαλονίκη, Μύκονος, Σαντορίνη και νησιά άνω των 3.100 κατοίκων - το ελάχιστο ποσό επένδυσης αυξήθηκε δραστικά στις 800.000 ευρώ. Για την υπόλοιπη χώρα, το όριο ορίστηκε στις 400.000 ευρώ. Παράλληλα, η επένδυση πρέπει πλέον να αφορά ένα μόνο ακίνητο, το οποίο - όταν πρόκειται για κατοικία - οφείλει να έχει ελάχιστη καθαρή επιφάνεια 120 τ.μ. Έτσι, εξαλείφθηκε η προηγούμενη δυνατότητα αγοράς πολλών μικρών διαμερισμάτων αξίας 250.000 ευρώ. Ωστόσο, το πλαίσιο διατηρεί κάποιες εξαιρέσεις με όριο 250.000 ευρώ για ειδικές κατηγορίες, όπως η μετατροπή εμπορικών ή βιομηχανικών ακινήτων σε κατοικίες και η αποκατάσταση διατηρητέων κτιρίων. Στόχος αυτών των εξαιρέσεων είναι να κατευθυνθούν επενδύσεις σε υπο-αξιοποιημένα ακίνητα και σε περιοχές που δεν ακολουθούν τον έντονο ρυθμό ανόδου των τιμών. Ακόμη μία ουσιαστική αλλαγή είναι η απαγόρευση της βραχυχρόνιας μίσθωσης (τύπου Airbnb) για ακίνητα που αποκτώνται μέσω Golden Visa. Η κυβέρνηση επιχείρησε έτσι να περιορίσει το φαινόμενο αγοράς ακινήτων αποκλειστικά για τουριστική εκμετάλλευση, το οποίο επιβάρυνε τις τιμές και περιόριζε τη διαθεσιμότητα κατοικίας για μόνιμους κατοίκους. Η μη συμμόρφωση επιφέρει πρόστιμα και πιθανή ανάκληση της άδειας. Οι αλλαγές αυτές είχαν άμεσο αντίκτυπο στην αγορά και στην κατασκευαστική δραστηριότητα. Η ζήτηση για μικρά διαμερίσματα στα κεντρικά σημεία της Αθήνας μειώθηκε, καθώς πλέον δεν μπορούν να αξιοποιηθούν για Golden Visa. Αντίθετα, αυξήθηκε το ενδιαφέρον για μεγαλύτερες κατοικίες ή για ακίνητα που επιδέχονται αλλαγή χρήσης, δίνοντας ώθηση σε projects ανακατασκευής και αναβάθμισης παλιών κτιρίων. Παράλληλα, οι developers σε περιοχές υψηλής ζήτησης στρέφονται σε πιο premium προϊόντα, προσαρμοσμένα στο νέο όριο των 800.000 ευρώ. Για την περιφέρεια, το όριο των 400.000 ευρώ ενισχύει τη ζήτηση για κατοικίες μεσαίου και άνω επιπέδου, αλλά περιορίζει όσους επενδυτές κινήθηκαν στο χαμηλό budget των 250.000 ευρώ, το οποίο χαρακτηριζόταν για χρόνια ως το πιο δημοφιλές. Τέλος, η μεταβατική περίοδος του 2024 έδωσε χρόνο σε επενδυτές που είχαν ξεκινήσει διαδικασίες με το παλιό καθεστώς, αλλά το νέο πλαίσιο ουσιαστικά μετατόπισε το ενδιαφέρον της Golden Visa σε υψηλότερα τιμολογιακά επίπεδα και σε πιο στοχευμένες μορφές επενδύσεων. Συνολικά, οι αλλαγές του 2023-2024 μετατρέπουν το πρόγραμμα Golden Visa από εργαλείο μαζικής αγοράς μικρών αστικών ακινήτων σε μηχανισμό προσέλκυσης μεγαλύτερων, πιο στρατηγικών επενδύσεων, επηρεάζοντας άμεσα τη ροή κεφαλαίων στην κτηματαγορά και κατευθύνοντας την κατασκευαστική δραστηριότητα προς πιο ποιοτικά και αναβαθμισμένα ακίνητα. Σημειώνεται ότι στο τέλος του 2024 ο συνολικός αριθμός ενεργών αδειών διαμονής για επενδυτές Golden Visa ανέρχονταν σε 48.000. Το 2024 σημειώθηκε ρεκόρ, άνω των 9000 νέων αιτήσεων για επενδύσεις Golden Visa. Δείτε ολόκληρη την ΚΥΑ στο ΦΕΚ: ΕΔΩ