Δάσος Δαδιάς: πως έσβησε η φωτιά και τι άφησε πίσω της
ΑυτοδιοίκησηΕιδήσειςΈργαΟικονομίαΠεριβάλλονΦυσικοί πόροιΧωροταξία 5 Σεπτεμβρίου 2023 Αργύρης
![Δάσος Δαδιάς: πως έσβησε η φωτιά και τι άφησε πίσω της](https://ecopress.gr/wp-content/uploads/dasos-Dadias-600x300.jpg)
Η πυρκαγιά στη Δαδιά του Έβρου, η μεγαλύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση τέθηκε υπό έλεγχο, αφού επί 17 ημέρες κατέκαψε χιλιάδες στρέμματα δάσους. Από την Περιφέρεια αρχίζουν εργασίες καθαρισμού τάφρων και ρεμάτων υπό το φόβο των πλημμυρικών φαινομένων. Οι εδικοί επισημαίνουν ότι θα απαιτηθούν τουλάχιστον έξι με οκτώ δεκαετίες για να διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες, ώστε το δάσος να επανέλθει στην κατάσταση που ήταν πριν από τις πυρκαγιές.
Σε ολόκληρη τη δασική περιοχή δεν υπάρχει πλέον ενεργή εστία, αλλά το εύρος της έκτασης που έχει καεί και η ένταση του ανέμου υποχρεώνει τις δυνάμεις κατάσβεσης σε διαρκή επαγρύπνηση. Οι επίγειες δυνάμεις της πυροσβεστικής και της πολιτικής προστασίας παραμένουν σε επιφυλακή για να προλάβουν πιθανές αναζωπυρώσεις.
Οχήματα της πυροσβεστικής ήταν και χθες σύμφωνα με το ΑΠΕ- ΜΠΕ τοποθετημένα σε καίρια σημεία του δάσους, κοντά σε αντιπυρικες ζώνες και σε διασταυρώσεις δρόμων, με τα πληρώματα τους έτοιμα να επέμβουν προς κάθε κατεύθυνση για να αποτρέψουν φαινόμενα αναζωπύρωσης της φωτιάς.
Η αλλαγή του καιρού δεν επηρέασε τον νόμο Έβρου, που είχε και σήμερα ηλιοφάνεια, οπότε η πυρκαγιά περιορίστηκε χάρη στις προσπάθειες της πυροσβεστικής και της πολιτικής προστασίας, αφού όμως προξένησε αρκετά μεγάλη καταστροφή στο δασικό ιστό.
Θα αναγεννηθεί σε 80 χρόνια ότι κάηκε σε 17 ημέρες
«Μία πρώτη εκτίμηση είναι ότι σε δύο χρόνια κάηκε περισσότερο από το 50% του δάσους. Η καμένη έκταση μπορεί να αναγεννηθεί και πάλι σε δέκα χρόνια. Όμως, θα απαιτηθούν τουλάχιστον έξι με οκτώ δεκαετίες για να διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες, ώστε το δάσος να επανέλθει στην κατάσταση που ήταν πριν από τις πυρκαγιές» δήλωσε ο καθηγητής του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ και συντονιστής των δύο εθνικών πάρκων Δέλτα Εβρου και Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου, Δημήτρης Μπακαλούδης στον «Ελεύθερο Τύπο».
Εργασίες καθαρισμού λόγω του φόβου των πλημμυρικών φαινομένων
Τα πλημμυρικά φαινόμενα που ακολουθούν τις μεγάλες καταστροφικές πυρκαγιές ανησυχούν τους κατοίκους και αρμόδιους φορείς στον Έβρο.
-“Η καταστροφή είναι πολύ μεγάλη και πρέπει να αξιολογηθεί αν υπήρξαν παραλλείψεις και που, αν έγιναν λανθασμένες εκτιμήσεις. Τι δεν πήγε καλά στο σχεδιασμό. Για να μπορέσουμε να τα διορθώσουμε”, ανέφερε μιλώντας στο Ραδιοφωνικό Σταθμό του ΑΠΕ-ΜΠΕ στο “Πρακτορείο FM 104,9” ο περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χρήστος Μέτιος.
Ο ίδιος εκτιμά ότι πρέπει να υπάρξει επικαιροποίηση του σχεδίου «για την αντιμετώπιση αυτών των ακραίων πλέον καταστάσεων, τόσο από την πολιτεία όσο και από την τοπική αυτοδιοίκηση για να έχουμε δραστικότερη αντιμετώπιση των φαινομένων, που πλέον είναι έντονα».
Ο κ. Μέτιος, ανέφερε πως η καταγραφή των ζημιών συνεχίζεται ωστόσο επειδή η επόμενη ημέρα μετά τις φωτιές ενδέχεται να είναι οι πλημμύρες ήδη οι αρμόδιες υπηρεσίες της περιφέρειας στον Έβρο έχουν ξεκινήσει με ταχείς ρυθμούς τον καθαρισμό ρεμμάτων και τάφρων για να μην υπάρξουν πλημμυρικά φαινόμενα.
“Όλες αυτές τις ημέρες οι αρμόδιες υπηρεσίες φροντίζουν με εντατικούς ρυθμούς να περιορίσουν στο ελάχιστο ή και να εξαλείψουν τυχόν κινδύνους από έντονες βροχοπτώσεις. Έργα θα γίνουν και στις καμμένες περιοχές στο δάσος αλλά και στην πεδιάδα. Με τη συνεργασία πάντα και της δασικής υπηρεσίας, τόσο οι δήμοι όσο και εμείς στην περιφέρεια προσπαθούμε να το αντιμετωπίσουμε”, είπε ο περιφερειάρχης.
Πως έσβησε η φωτιά
Ο δήμαρχος Σουφλίου Παναγιώτης Καλακίκος επισημαίνει ότι οι δυνάμεις πυρόσβεσης δεν βρήκαν σύμμαχο τον καιρό, αφού «δεν έριξε ούτε σταγόνα όλες αυτές τις ημέρες από την αρχή της φωτιάς», σε αντίθεση με τις πολλές βροχές που σημειώθηκαν από χθες, σε αρκετές περιοχές στη Βόρεια Ελλάδα.
Αν ήταν για κακό, ή για καλό είναι δύσκολο να ειπωθεί, καθώς στην κατάσταση στην οποία είναι τώρα το δάσος μια δυνατή βροχή ίσως να δημιουργούσε επιπρόσθετα προβλήματα. Οι καμένοι κορμοί θα ήταν πολύ δύσκολο να συγκρατήσουν το χώμα και τον πεσμένο σπόρο μέσα στο δάσος. Μια δυνατή καταιγίδα, σε αυτή τη φάση που έσβησαν ολα τα μέτωπα, ενδεχομένως να “ξέπλενε” το βουνό, φέρνοντας χώμα μέσα σε οικισμούς και περιορίζοντας τις ελπίδες για μελλοντική φυσική αναγέννηση του δάσους.
Καταστροφή για τους κατοίκους
Οι κάτοικοι των χωριών και του Σουφλίου έχουν επιστρέψει στις ασχολίες τους. Σε ένα νέο τοπίο, ωστόσο, καθώς ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού βιοπορίζεται από το δάσος.
“Δεν έχουμε ευτυχώς φωτιές σήμερα, αλλά ο πληθυσμός έχει να αντιμετωπίσει προβλήματα, κάποιες παραγωγικές μονάδες έχουν πληγεί, αλλά και ορισμένες δεύτερες κατοικίες. Η καταγραφή των ζημιών έχει ξεκινήσει και ελπίζουμε και με τη βοήθεια της πολιτείας να μπορέσουμε να επανέλθουμε, όσο γίνεται πιο σύντομα ” τόνισε ο δήμαρχος Σουφλίου Παναγιώτης Καλακίκος, ο οποίος όλες τις προηγούμενες μέρες ήταν σε διαρκή επικοινωνία με φορείς και υπηρεσιακούς παράγοντες για το συντονισμό των ενεργειών.
Ο οικισμός της Δαδιάς δεν έχει πληγεί σε γενικές γραμμές, ούτε και η Λευκίμμη. Οι δυνάμεις της πυροσβεστικής κατάφεραν να αναχαιτίσουν τις φλόγες πριν φτάσουν στα χωριά.
Γύρω από την Κοτρωνιά – στον μικρό πυρήνα του δάσους ο οποίος επλήγη πιο πρόσφατα – υπάρχει μια μεγάλη έκταση που έχει καεί και από τις δύο πλευρές της ρεματιάς και στις πλαγιές του βουνού.
Σε όλη αυτή τη ζώνη κάποια μαντριά και οικίσκοι και μαζί και ορισμένα οχήματα και αγροτικά μηχανήματα έχουν καταστραφεί. Σε σημεία που υπήρχαν άλλοτε εγκαταστάσεις για το ζωικό κεφάλαιο αντικρίζει κανείς σκόρπιες λαμαρίνες και μεταλλικά αντικείμενα και ανάμεσα στα αποκαιδια ίχνη από ξύλινα εργαλεία. Είναι παρήγορο, ωστόσο, ότι σε κάποια μαντριά – η τουλάχιστον σε ότι απέμεινε από αυτά, έχουν επιστρέψει παραγωγικά ζώα, αγελάδες και πρόβατα, τα οποία οι ιδιοκτήτες τους είχαν φροντίσει να απομακρύνουν και να μεταφέρουν σε ασφαλείς περιοχές, πριν φτάσει εκεί η φωτιά.
Το δάσος γύρω από τους οικισμούς της Δαδιάς έχει καεί, παρότι διασώθηκε ένα σημαντικό κομμάτι του. Η εικόνα μετά την πυρκαγιά είναι ανάμικτη.
Η αλλοπρόσαλλη κατεύθυνση της φωτιάς, λόγω της αλλαγής της φοράς των ανέμων ταλαιπώρησε για πολλές μέρες τις δυνάμεις πυρόσβεσης, επιστρέφοντας ξανά και ξανά όλες στα ίδια σημεία και καίγοντας μεγάλες εκτάσεις, αλλά και προσπέρασε σε άλλα σημεία αφήνοντας σχεδόν άθικτες συστάδες δέντρων. Κάποια σημεία του δάσους που έχουν υποστεί μικρότερη ζημιά από τις φλόγες. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πολλές περιπτώσεις, η φωτιά απλώς “καψαλισε” τους κορμούς, αφήνοντας άθικτα τα κλαδιά και τα φύλλα και άλλες φορές πέρασε κάτω από τα δέντρα, καίγοντας τις πευκοβελόνες και τα χαμηλότερα κλαδιά.
Η επόμενη ημέρα για το δάσος
Το δάσος, ένα θαυμαστό σύμπλεγμα δρυών και μαύρης πεύκης, φαίνεται ότι σε ορισμένα σημεία του άντεξε και τώρα μόνο ο χρόνος θα δείξει τι θα γίνει στο μέλλον. Εκτιμήσεις ακόμη είναι δύσκολο να γίνουν, καθώς, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, χρειάζεται ένας ακόμη χρόνος για να διαπιστωθεί σε ποια σημεία μπορεί να υπάρξει φυσική αναγέννηση του δάσους και μετά να αναληφθούν ενέργειες τεχνητής αναδάσωσης, αφού στο μεταξύ έχουν δημιουργηθεί κορμοπλεγματα και αναβαθμίδες για θα κρατήσουν το χώμα και τον σπόρο μέσα στο δάσος.
Η φωτιά βρήκε των πληθυσμό των σπάνιων αρπακτικών που διαβιούν στη Δαδιά, ευτυχώς, μετά την εποχή της αναπαραγωγής τους. Ο μαυρόγυπας είναι από τα είδη που αναπαράγεται πιο αργά, μέσα στο καλοκαίρι, σε σχέση με άλλα πουλιά. Συνεπώς, εκτιμάται ότι οι νεοσσοί του φέτος είχαν τη δυνατότητα να πετάξουν και να σωθούν. Κάποια πουλιά, κυρίως τα αποδημητικά που χρησιμοποιούν τη Δαδιά ως ενδιάμεσο σταθμό, έφυγαν ήδη για άλλες περιοχές. Τα ενδημικά, όπως ο μαυρόγυπας, θα συνεχίσουν πιθανότατα να βρίσκονται στην ίδια περιοχή και να πετούν πάνω και γύρω από το δάσος. Ο χρόνος θα δείξει, αν τα ίδια είδη βρουν σημεία του χρόνου να στήσουν και πάλι τις φωλιές τους στο δάσος και σε ποιες περιοχές μέχρι την άνοιξη που θα φανεί που θα υπάρξει φυσική αναβλαστηση και δυνατότητα διατροφής και επιβίωσης τους.
Δεν είναι όμως μόνο το δάσος που κάηκε και η άγρια πανίδα που έχει πληγεί. Η φωτιά πέρασε και από καλλιεργήσιμες εκτάσεις στις παρυφές του δάσους και από εγκαταστάσεις ζωικής παραγωγής, προξενώντας ζημιές.
-«Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο ανάταξης της μελισσοκομίας, της κτηνοτροφίας και της ελαιοκομίας και βεβαίως του δασικού πλούτου, που έχει πληγεί», τόνισε ο αντιπεριφερειάρχης Έβρου Δημήτρης Πέτροβιτς.
Σε αυτή την κατεύθυνση, υπολογίζεται ότι προς το τέλος της εβδομάδας θα γίνουν αυτοψίες στα καμμένα εδάφη για να υπολογιστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια οι ζημιές, ώστε να διαμορφωθεί ένα πιο εξειδικευμένο πλάνο παρεμβάσεων μέσα στο δάσος και στις πυροπληκτες περιοχές.
Οι ζώνες του δάσους
Το Εθνικό Πάρκο Δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου βρίσκεται στο μέσο του Νομού Έβρου και καταλαμβάνει έκταση 428.000 στρεμμάτων. Συμπεριλαμβάνεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000 και έχει χαρακτηριστεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας για την ορνιθοπανίδα (SPA, GR1110002) και ως Τόπος Κοινοτικής Σημασίας (SCI, GR1110005). Διαιρείται σε δύο ζώνες:
1) Έκτασης 78.000 στρεμμάτων, η οποία είναι ο πυρήνας του εθνικού πάρκου ή «περιοχή προστασίας της φύσης» και επιτρέπονται ορισμένες δραστηριότητες έπειτα από ειδική αδειοδότηση.
2) Έκτασης 350.000 στρεμμάτων, όπου επιτρέπονται ήπιες ανθρωπογενείς δράσεις.
Σχετικά Άρθρα
- Δαδιά: προληπτική απομάκρυνση δύο νεοσσών του είδους ασπροπάρη
- ΥΠΕΝ: ξεκινά η αποκατάσταση στο δάσος της Δαδιάς
- Δασικές πυρκαγιές: ρεκόρ καμένων εκτάσεων φέτος στην Ευρώπη
- WWF: 5 ερωτήματα που «καίνε» τη Δαδιά
- ΥΠΕΝ: επέστρεψαν στο δάσος της Δαδιάς οι νεοσσοί γύπες
- EFFIS: κάηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο στρέμματα σε δύο εβδομάδες
![Facebook Pagelike Widget](https://ecopress.gr/wp-content/plugins/facebook-pagelike-widget/loader.gif)