Οι Ενεργειακές Κοινότητες με απλά λόγια – Οδηγός για την ίδρυση και λειτουργία τους- Απλοί πολίτες και συλλογικότητες παραγωγοί ενέργειας από ΑΠΕ
ΑυτοδιοίκησηΕιδήσειςΕνέργειαΕπιχειρήσειςΟικονομίαΠεριβάλλονΦυσικοί πόροι 5 Μαρτίου 2018 Αργύρης
![Οι Ενεργειακές Κοινότητες με απλά λόγια – Οδηγός για την ίδρυση και λειτουργία τους- Απλοί πολίτες και συλλογικότητες παραγωγοί ενέργειας από ΑΠΕ](https://ecopress.gr/wp-content/uploads/energeia-2-600-x-400-600x300.jpg)
Του Κώστα Βουτσαδάκη/
Η ψήφιση του νόμου για τις ενεργειακές κοινότητες θεωρήθηκε ορόσημο για την ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης, καθώς δίνει τη δυνατότητα σε απλούς πολίτες και συλλογικότητες να δραστηριοποιηθούν στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, να ωφεληθούν οικονομικά και να ωφελήσουν το περιβάλλον.
Ωστόσο ο θεσμός είναι καινούργιος για τη χώρα μας και οι πολίτες δεν είναι εξοικειωμένοι με τις καινούργιες έννοιες και πρακτικές που τον συνοδεύουν.
Ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μιχάλης Βερροιόπουλος παρουσίασε σε πρόσφατο συνέδριο συγκεκριμένα παραδείγματα πολιτών και ομάδων να δραστηριοποιηθούν στο χώρο, καθώς και τις διατάξεις του νόμου.
Παρουσίαση
Τα βασικά σημεία της παρουσίασης έχουν ως εξής:
Η Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) είναι αστικός συνεταιρισμός αποκλειστικού σκοπού την προώθηση της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας και καινοτομίας στον ενεργειακό τομέα, την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας και την προαγωγή της ενεργειακής αειφορίας, την παραγωγή, αποθήκευση, ιδιοκατανάλωση, διανομή και προμήθεια ενέργειας, την ενίσχυση της ενεργειακής αυτάρκειας/ασφάλειας σε νησιωτικούς δήμους, καθώς και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην τελική χρήση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν:
- φυσικά πρόσωπα με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα
- νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου
- Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού της ίδιας περιφερειακής ενότητας εντός της οποίας βρίσκεται η έδρα
- της Ε.Κοιν. ή επιχειρήσεις αυτών
- Ο.Τ.Α. β΄ βαθμού εντός των διοικητικών ορίων των οποίων βρίσκεται η έδρα της Ε.Κοιν.
Τουλάχιστον το 51% των μελών πρέπει να σχετίζονται με τον τόπο στον οποίο βρίσκεται η έδρα της Ε.Κοιν., και συγκεκριμένα τα φυσικά πρόσωπα – μέλη να έχουν πλήρη ή ψιλή κυριότητα ή επικαρπία σε ακίνητο το οποίο βρίσκεται εντός της περιφερειακής ενότητας της έδρας της Ε.Κοιν. ή να είναι δημότες δήμου της περιφερειακής ενότητας αυτής και τα νομικά πρόσωπα μέλη να έχουν την έδρα τους εντός της περιφερειακής ενότητας της έδρας της Ε.Κοιν.
Αντικείμενο Δραστηριότητας Ενεργειακών Κοινοτήτων
Βασικές Δραστηριότητες (μία εξ’αυτών υποχρεωτική):
-Παραγωγή, αποθήκευση, ιδιοκατανάλωση ή πώληση ηλεκτρικής ή θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας από σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
-Παραγωγή, Διανομή και προμήθεια θερμικής ή ψυκτικής ενέργειας
-Προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου προς Τελικούς Πελάτες
-Διαχείριση πρώτης ύλης για την παραγωγή ενέργειας από βιομάζα ή βιορευστά ή βιοαέριο
-Προμήθεια για τα μέλη της ενεργειακών προϊόντων, ηλεκτροκίνητων οχημάτων και οχημάτων εναλλακτικών καυσίμων.
-Ανάπτυξη, διαχείριση και εκμετάλλευση υποδομών εναλλακτικών καυσίμων και οχημάτων εναλλακτικών καυσίμων
-Εγκατάσταση και λειτουργία μονάδων αφαλάτωσης νερού με χρήση Α.Π.Ε. εντός της περιφέρειας που βρίσκεται η έδρα της Ε.Κοιν.
Η Ε.Κοιν. μπορεί να ασκεί δυνητικά τις παρακάτω:
-Διαχείριση ή συμμετοχή σε προγράμματα χρηματοδοτούμενα από εθνικούς πόρους ή πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης
-Παροχή συμβουλών για τη διαχείριση ή συμμετοχή των μελών της σε προγράμματα χρηματοδοτούμενα
-Παροχή ενεργειακών υπηρεσιών.
-Ενημέρωση, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο για θέματα ενεργειακής αειφορίας.
-Δράσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ένδειας σε ευάλωτους καταναλωτές ή πολίτες κάτω από τα όρια της φτώχειας, ανεξάρτητα αν είναι μέλη της ενεργειακής κοινότητας, όπως ενδεικτικά παροχή ή συμψηφισμός ενέργειας, ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών ή άλλα μέτρα που μειώνουν την κατανάλωση της ενέργειας στις κατοικίες των πολιτών αυτών.
Το καταστατικό των Ε.Κοιν. δεν περιλαμβάνει άλλες δραστηριότητες εκτός των αναφερομένων.
Οικονομικά Κίνητρα & Μέτρα Στήριξης
Σταθεροποίηση συντελεστή φορολογίας για πέντε (5) έτη, και για δέκα (10) έτη για Ε.Κοιν. σε μικρά νησιά
-Δυνατότητα Συμμετοχής σε προγράμματα του Αναπτυξιακού Νόμου
-Κίνητρα για σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ
-Ειδικές προϋποθέσεις και όροι προνομιακής συμμετοχής ή εξαίρεσης από τις ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών Μειωμένες Χρεώσεις για σταθμούς ΑΠΕ που συμμετέχουν στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
-Απαλλαγή από την υποχρέωση καταβολής του Ετήσιου τέλους διατήρησης δικαιώματος κατοχής άδειας παραγωγής
-Μειωμένο ύψος εγγυητικών επιστολών που απαιτούνται κατά την αδειοδότηση
-Προτεραιότητα κατά την αδειοδότηση
-Απαλλαγή από το ειδικό τέλος του 1,7%, όταν συμμετέχει ΟΤΑ στην Ε.Κοιν.
-Κίνητρα για συμμετοχή στην αγορά – προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας
-Ελάχιστο κεφάλαιο για χορήγηση άδειας προμήθειας: 60.000€
-Μειωμένα ποσά εγγυητικών επιστολών για εγγραφή στο μητρώο Συμμετεχόντων
-Επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών και σταθμών μικρών ανεμογεννητριών από Ε.Κοιν. για την κάλυψη ενεργειακών αναγκών των μελών τους με εφαρμογή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού (Virtual Net Metering με μέλη της
Ε.Κοιν).
-Eιδικοί όρους για τις Ε.Κοιν. που λειτουργούν ως Φορείς Εκμετάλλευσης υποδομών Φόρτισης Η/Ο.
-Ειδικές προβλέψεις για Ε.Κοιν. που θα αδειοδοτούν σταθμούς θερμικής ενέργειας για τηλεθέρμανση
Χρηματοδότηση – Στήριξη
Εξετάζονται χρηματοδοτικά εργαλεία για τη στήριξη των Ε.Κοιν.
-Πρόβλεψη χρηματοδοτικού εργαλείου μέσω ΕΣΠΑ για κάλυψη των start-up costs
-Πρόβλεψη για ίδρυση Helpdesk – Τηλεφωνική υποστήριξη ενδιαφερομένων
-Ενδεχόμενη θέσπιση στόχων Ίδρυσης Ενεργειακών Κοινοτήτων σε εθνικό επίπεδο
στα πρότυπα του γερμανικού μοντέλου
Παραδείγματα Ενεργειακών Κοινοτήτων
Παραδείγματα σε Αστικές Περιοχές
-Φ/Β NET METERING
Οι ιδιοκτήτες ή χρήστες των διαμερισμάτων μιας πολυκατοικίας δημιουργούν μία Ενεργειακή Κοινότητα προκειμένου να εγκαταστήσουν ένα φ/β σύστημα ή και μία α/γ σε ένα ακίνητο που μπορεί να βρίσκεται ακόμη και σε κάποια άλλη περιοχή και εφαρμόζουν εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από το φ/β σύστημα ή την α/γ με τις καταναλώσεις των διαμερισμάτων της πολυκατοικίας. Με αυτόν τον τρόπο οι ιδιοκτήτες ή χρήστες των διαμερισμάτων/μέλη της ΕΚΟΙΝ θα λαμβάνουν μειωμένο λογαριασμό
ηλεκτρικής ενέργειας.
-ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ
Οι ιδιοκτήτες ή χρήστες των διαμερισμάτων μιας πολυκατοικίας δημιουργούν μία Ενεργειακή Κοινότητα προκειμένου να συμμετάσχουν σε πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης της πολυκατοικίας.
-ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΥΑΛΩΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ
Τρεις ΟΤΑ, δημιουργούν μία Ενεργειακή Κοινότητα, προκειμένου να εγκαταστήσουν ένα φ/β σύστημα ή και μία α/γ και να εφαρμόσουν εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από το φ/β σύστημα ή την α/γ με τις καταναλώσεις τους και καταναλώσεις ευάλωτων καταναλωτών ή πολιτών που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας.
Παραδείγματα σε Επαρχιακές Περιοχές
ΤΗΛΕΘΕΡΜΑΝΣΗ
Οι κάτοικοι ή και επιχειρήσεις μιας περιοχής μαζί με το Δήμο ή την τοπική ΔΕΥΑ, εγκαθιστούν μία μονάδα παραγωγής θερμικής ενέργειας με σύστημα τηλεθέρμανσης για την κάλυψη των αναγκών τους σε θέρμανση. Για την υλοποίηση του έργου θα μπορούν να αναζητήσουν χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ ή τον Αναπτυξιακό νόμο.
-ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΠΕ: ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ / ΜΙΚΡΟ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟ
Οι κάτοικοι ή και επιχειρήσεις μιας περιοχής μαζί με το Δήμο, εγκαθιστούν ένα Αιολικό Πάρκο ενδεικτικής ισχύος 6MW στην περιοχή ή ένα Μικρό Υδροηλεκτρικό Έργο ενδεικτικής ισχύος 1MW
-ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ ΒΙΟΜΑΖΑΣ – ΜΟΝΑΔΑ ΑΠΕ
Αγρότες, δασοκόμοι ή και επιχειρήσεις του αγροτικού και δασικό τομέα, δημιουργούν Ε.Κοιν. με σκοπό τη δημιουργία και διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας βιομάζας ή/και την εγκατάσταση και λειτουργία μιας μονάδας βιομάζας παραγωγής ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας. Η εφοδιαστική αλυσίδα μπορεί να τροφοδοτεί τη μονάδα βιομάζας, να προμηθεύει με προϊόντα της όπως ξύλα, pellet τους κατοίκους κλπ.
Ομάδα κτηνοτρόφων ή και αγροτοκτηνοτροφικές επιχειρήσεις εγκαθιστούν μία μονάδα βιοαερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας, τη διαχείριση των αποβλήτων τους (κοπριά, τυρόγαλο, κλπ) και την παραγωγή λιπάσματος.
Ομάδα αγροτών ή και αγροτικές επιχειρήσεις εγκαθιστούν μία μονάδα ΣΗΘΥΑ σε περιοχή, από όπου διέρχεται δίκτυο φυσικού αερίου. Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια θα εγχέεται στο Δίκτυο, και η θερμική ενέργεια θα καλύπτει τις ανάγκες ενός θερμοκηπίου.
Παραδείγματα σε Νησιωτικές Περιοχές
ΜΟΝΑΔΑ ΑΦΑΛΑΤΩΣΗΣ ΜΕ ΑΠΕ
Κάτοικοι και επιχειρήσεις ενός νησιού, μπορούν να δημιουργήσουν μία Ενεργειακή Κοινότητα με συμμετοχή και του Δήμου, προκειμένου να υλοποιήσουν μία μονάδα αφαλάτωσης με ΑΠΕ (πχ με ανεμογεννήτρια), για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα
έλλειψης νερού.
-ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΕ ΜΕ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ
Κάτοικοι και επιχειρήσεις ενός μικρού μη διασυνδεδεμένου νησιού, μπορούν να δημιουργήσουν μία Ενεργειακή Κοινότητα με συμμετοχή του Δήμου, Επιμελητηρίων, κλπ προκειμένου να εγκαταστήσουν ένα ολοκληρωμένο σύστημα ΑΠΕ με σύστημα αποθήκευσης για τη διαχείριση ηλεκτρικής ενέργειας στο αυτόνομο σύστημα.
-ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗΣ
Κάτοικοι και επιχειρήσεις (πρατήρια καυσίμων, τουριστικές επιχειρήσεις, επιχειρήσεις ενοικιάσεων οχημάτων, κλπ) μίας πόλης ή ενός νησιού, δημιουργούν μία Ενεργειακή Κοινότητα, για την εγκατάσταση υποδομών σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων
(ηλεκτρικά ποδήλατα, ηλεκτρικά μικρά οχήματα, κλπ) και την ενοικίαση των ηλεκτρικών οχημάτων στους επισκέπτες/τουρίστες της πόλης ή του νησιού.
Λοιπά παραδείγματα
-ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Σε μία Περιφέρεια, τοπικές επιχειρήσεις και κάτοικοι με την πιθανή συμμετοχή ΟΤΑ δημιουργούν μία Ενεργειακή Κοινότητα, με σκοπό την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας ή/και φυσικού αερίου, σε ανταγωνιστικές τιμές, στους καταναλωτές. Η ΕΚΟΙΝ, θα πρέπει να διαθέτει κάποια κεφαλαιακή επάρκεια.
-ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟ – VIRTUAL NET METERING
Πέντε επιχειρήσεις (ξενοδοχεία, κλπ) δημιουργούν μία Ενεργειακή Κοινότητα προκειμένου να εγκαταστήσουν ένα φ/β σύστημα ή και μία α/γ σε ένα ακίνητο που μπορεί να βρίσκεται ακόμη και σε κάποια άλλη περιοχή και εφαρμόζουν εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας
Σχετικά Άρθρα
- Ενεργειακές κοινότητες: εμπόδια προς την «ενεργειακή δημοκρατία»
- ΚΑΠΕ: τεχνική υποστήριξη για ενεργειακές κοινότητες
- Τα εμπόδια για αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τα νοικοκυριά
- Με φ/β πάρκο 1MW ξεκινά η πρώτη γυναικεία ενεργειακή κοινότητα
- Πλατφόρμα για αυτοπαραγωγή, ενεργειακές κοινότητες, εξοικονόμηση
- Ενεργειακές Κοινότητες: 1036 στη χώρα, οι 194 στις λιγνιτικές περιοχές
![Facebook Pagelike Widget](https://ecopress.gr/wp-content/plugins/facebook-pagelike-widget/loader.gif)