Ακαθάριστα οικόπεδα: πως γλιτώνουν πρόστιμα όσοι έχασαν την προθεσμία 

Η δυνατότητα εμπρόθεσμης δήλωσης καθαρισμού οικοπέδων στην πλατφόρμα του Εθνικού Μητρώου έληξε την 22.6.2026. Παρόλα αυτά, όπως αναφέρει σε ανακοίνωση η ΠΟΜΙΔΑ, πολλοί ιδιοκτήτες οικοπέδων δεν πρόλαβαν να πραγματοποιήσουν ή να ολοκληρώσουν τον καθαρισμό τους, με αποτέλεσμα να εξακολουθεί να υπάρχει ο κίνδυνος έναρξης ή επέκτασης μιας πυρκαγιάς μέσα στον αστικό ιστό με τραγικά αποτελέσματα για ανθρώπους και περιουσίες, αλλά και βαριές ευθύνες και πρόστιμα για όποιον αμελήσει τη σημαντική αυτή υποχρέωσή του.

Με γνώμονα ότι το πραγματικό ζητούμενο είναι ο οικειοθελής καθαρισμός όσο γίνεται περισσοτέρων οικοπέδων,  η ΠΟΜΙΔΑ δίνει προς αυτούς αλλά και όλους τους ιδιοκτήτες οικοπέδων, τις εξής οδηγίες ως πως το τι πρέπει ή μπορεί να γίνει στη συνέχεια, βάσει της σχετικής νομοθεσίας όπως αυτή διαμορφώθηκε και με τις προτάσεις της ΠΟΜΙΔΑ:

1. Το ότι έκλεισε η πλατφόρμα δεν αποτελεί λόγο να μην προχωρήσετε έστω και εκπρόθεσμα στον καθαρισμό του οικοπέδου σας. Ολοκληρώστε τον όσο μπορείτε ταχύτερα, για να προλάβετε την πραγματοποίηση οποιουδήποτε ελέγχου ή καταγγελίας εις βάρος σας. Εάν το καθαρίσετε εγκαίρως, ευνόητο είναι ότι ουδείς θα ασχοληθεί μαζί σας στη συνέχεια.

2. Εφόσον έκλεισε η σχετική πλατφόρμα, δεν μπορείτε πλέον να υποβάλετε δήλωση ότι καθαρίσατε το οικόπεδό σας. Αν παρ΄ ελπίδα τεθεί θέμα για παράλειψη της δήλωσής σας ότι πράγματι καθαρίσατε το οικόπεδό σας, το σχετικό πρόστιμο για μη υποβολή δήλωσης καθαρισμένου οικοπέδου -το οποίο όμως είναι πράγματι καθαρισμένο- έχει μειωθεί στα 100 ευρώ (πρόταση  ΠΟΜΙΔΑ).

3.Εάν σας γίνει καταγγελία ή αυτεπάγγελτος έλεγχος για μη καθαρισμό του οικοπέδου σας, σπεύσετε να συμμορφωθείτε καθαρίζοντάς το όσο γίνεται αμεσότερα, δεδομένου ότι εφόσον παρέλθει άπρακτη η προθεσμία δήλωσης του καθαρισμού στο Ηλεκτρονικό Μητρώο, τεκμαίρεται ότι συναινείτε στον καθαρισμό της ιδιοκτησίας σας από τον οικείο δήμο, οπότε θα καταβάλετε και τη σχετική δαπάνη καθαρισμού που θα σας καταλογιστεί.

4. Το πρόστιμο που θα κληθείτε να καταβάλετε για την μη εκπλήρωση της υποχρέωσής σας αυτής ανέρχεται σε 1 ευρώ /τ.μ. με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ. Το πρόστιμο αυτό έχει ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ (πρόταση ΠΟΜΙΔΑ).

Συνεπώς για να αποφύγετε τη διπλή αυτή επιβάρυνση, αλλά και το πρόστιμο των 500 ευρώ για την παράλειψη υποβολής δήλωσης σε περίπτωση που δεν προβείτε σε καθαρισμό, μην αμελείτε ποτέ τον εμπρόθεσμο καθαρισμό του οικοπέδου σας.

5. Το πρόστιμο του 1 ευρώ /τ.μ. για μη καθαρισμό του οικοπέδου θα σας επιβληθεί μόνον αφού πρώτα ενημερωθείτε από το Δήμο ή την Πυροσβεστική Υπηρεσία για τη δυνατότητα της εκ των υστέρων συμμόρφωσής σας με την υποχρέωση καθαρισμού και εσείς αδιαφορήσετε. Με τον τρόπο αυτό θα έχετε μία ακόμα ευκαιρία προκειμένου να εκπληρώσετε την υποχρέωσή σας [πρόταση ΠΟΜΙΔΑ].

6. Η κοινοποίηση της πράξης επιβολής προστίμου θα γίνεται προσωπικά σε εσάς και όχι με απλή ανάρτηση της πράξης στα γραφεία του Δήμου ή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας [πρόταση ΠΟΜΙΔΑ].

7. Σε περίπτωση εκ των υστέρων συμμόρφωσής προς την υποχρέωση καθαρισμού και συντήρησης του οικοπέδου, μετά από τη διαπίστωση της παράβασής σας και υποβολής εμπρόθεσμης ένστασής σας, το διοικητικό πρόστιμο θα μειωθεί κατά 50% [πρόταση ΠΟΜΙΔΑ].

8. Αν κατηγορηθείτε ότι έχετε προβεί σε ψευδή δήλωση περί καθαρισμού του οικοπέδου σας, έχετε δεκαήμερη προθεσμία προκειμένου να υποβάλετε ένσταση κατά της πράξης επιβολής προστίμου για το λόγο αυτό.

9. Ποινική δίωξη για ψευδή δήλωση δεν μπορεί να σας ασκηθεί πριν παρέλθει η δεκαήμερη προθεσμία υποβολής ένστασης κατά της πράξης επιβολής προστίμου [πρόταση ΠΟΜΙΔΑ].

10. Η εμπρόθεσμη υποβολή ένστασης αναστέλλει την άσκηση ποινικής δίωξης μέχρι την έκδοση απορριπτικής απόφασης του οργάνου [πρόταση ΠΟΜΙΔΑ], ώστε αν δικαιωθείτε, να μην έχει εν τω μεταξύ ασκηθεί ασκόπως ποινική δίωξη εναντίον σας, που θα πρέπει να ανακληθεί στη συνέχεια, ταλαιπωρώντας εσάς και τη Δικαιοσύνη.

Κατά συνέπεια, ακόμα κι αν δεν προλάβατε να καθαρίσετε το οικόπεδό σας μέχρι σήμερα, δεν είναι αργά να το πράξετε ακόμα και τώρα, διότι σύμφωνα με τα παραπάνω, η ακόμα και εκπρόθεσμη, οικειοθελής συμμόρφωσή σας το ταχύτερο δυνατό με την υποχρέωση καθαρισμού του οικοπέδου σας, μπορεί να σας προφυλάξει από τον καταλογισμό ή να συμβάλει δραστικά στη μείωση των προβλεπόμενων προστίμων σε βάρος σας.

Υπουργείο: η πρόληψη δεν σταματά με τη λήξη της προθεσμίας

 Συνολικά 765.489 καθαρισμοί οικοπέδου καταγράφηκαν στην πλατφόρμα akatharista.gov.gr στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της προθεσμίας, αριθμός αυξημένος σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, όπως τονίζεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση του υπουργείου, παρά την σημαντική αύξηση των δηλώσεων, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλοί ιδιωτικοί και δημοτικοί χώροι που δεν έχουν ακόμη καθαριστεί, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνέχιση των παρεμβάσεων πρόληψης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Από την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026  τίθεται σε εφαρμογή το πλαίσιο ελέγχων για τα ακαθάριστα οικόπεδα. Οι δήμοι έχουν την κύρια ευθύνη για τη διενέργεια των ελέγχων και την επιβολή των προβλεπόμενων μέτρων. Οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες θα πραγματοποιούν ελέγχους επί των καταγγελιών, ενώ παράλληλα θα καταγράφουν ακαθάριστα οικόπεδα και επικίνδυνους χώρους και θα διαβιβάζουν τις σχετικές αναφορές στους αρμόδιους δήμους.

«Η πρόληψη δεν σταματά με τη λήξη της προθεσμίας για τα ακαθάριστα και την πλατφόρμα. Υπάρχουν ακόμη αρκετοί χώροι που πρέπει να καθαριστούν και η προσπάθεια συνεχίζεται», δήλωσε μεταξύ άλλων ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κος Τουρνάς ενώ κάλεσε ιδιώτες και δήμους να καθαρίσουν και να διατηρήσουν τους χώρους καθαρούς σε όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. «Αν τώρα δουλέψουμε για να αφαιρεθεί η καύσιμη ύλη και να μειώσουμε τον κίνδυνο, τότε θα πετύχουμε ένα καλύτερο αποτέλεσμα. Στόχος μας είναι οι καθαρισμοί να γίνουν κουλτούρα και υποχρέωση όλων μας», επισήμανε ο κ. Τουρνάς.

Τέλος, όπως σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας θα παρακολουθεί στενά την πορεία των ελέγχων και των παρεμβάσεων σε όλη τη χώρα, με στόχο τη μείωση της καύσιμης ύλης και την ενίσχυση της προστασίας των πολιτών, των περιουσιών και του φυσικού περιβάλλοντος κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.