Αλλάζω θέρμανση: κόβονται νόμιμα παραστατικά και μπλοκάρουν πληρωμές

Του Γιάννη Καραβασίλη/ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΜΠ

giannis@karavasilis.com.gr

Η εφαρμογή των νέων απαιτήσεων για τα δικαιολογητικά του προγράμματος «Αλλάζω Θερμοσίφωνα και Σύστημα Θέρμανσης» δημιουργεί σοβαρές δυσλειτουργίες στην αγορά και σημαντικές αποκλίσεις από το ισχύον φορολογικό πλαίσιο. Τεχνικοί περιορισμοί της πλατφόρμας και ασάφειες στις οδηγίες δημιουργούν κινδύνους απόρριψης νόμιμων συναλλαγών και καθυστερήσεων στις εκταμιεύσεις. 

Οι οδηγίες που εστάλησαν από το ΥΠΕΝ  στους προμηθευτές σχετικά με τον τρόπο έκδοσης των παραστατικών (με καθυστέρηση 5 μηνών από την έναρξη του προγράμματος) δείχνουν ότι για άλλη μια φορά θριαμβεύει η ευθυνοφοβία που εξωτερικεύεται με “χτίσιμο” μεγάλου όγκου γραφειοκρατίας χωρίς ιδιαίτερο λόγο.

Τα ουσιώδη ζητήματα που ανακύπτουν ως προς τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τα οποία δημιουργούν σημαντικές δυσχέρειες στην ορθή εφαρμογή του προγράμματος «Αλλάζω Θερμοσίφωνα και Σύστημα Θέρμανσης» είναι:

Συμβατότητα απαιτήσεων με το ισχύον φορολογικό πλαίσιο

Η απαίτηση για διακριτή αναγραφή εργασίας και υλικών στα παραστατικά παροχής υπηρεσιών δεν συνάδει με την πάγια και απολύτως νόμιμη πρακτική που προβλέπεται από τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα.

Στα τεχνικά έργα είναι καθιερωμένο τα υλικά να διακινούνται με δελτία αποστολής χωρίς αξία και να ενσωματώνονται στο τελικό παραστατικό, το οποίο αποτυπώνει ενιαία το κόστος έργου. Η επιβολή διαφορετικής δομής παραστατικών δημιουργεί απόκλιση από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και ερμηνεύει εσφαλμένα την έννοια της παροχής υπηρεσίας ως πώληση αγαθών.

Επιπτώσεις σε ήδη εκδοθέντα παραστατικά

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η εκ των υστέρων απαίτηση τροποποίησης παραστατικών που έχουν ήδη εκδοθεί και αναρτηθεί σύμφωνα με τη διαχρονικά εφαρμοζόμενη πρακτική στον κλάδο.

Τα λογιστήρια των επιχειρήσεων έχουν ήδη ολοκληρώσει σχετικές διαδικασίες και η αναδρομική προσαρμογή δημιουργεί σοβαρό διοικητικό φόρτο, αυξημένο κίνδυνο λαθών και σημαντική απώλεια εργατοωρών, χωρίς ουσιαστικό όφελος για την ορθότητα του ελέγχου.

Υποχρέωση αναγραφής στοιχείων προϊόντος στα παραστατικά υπηρεσιών

Η απαίτηση αναγραφής του ΕΑΝ του κύριου επιδοτούμενου προϊόντος στα παραστατικά υπηρεσίας δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες, ιδίως για ήδη αναρτημένα παραστατικά.

Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται ήδη στη βεβαίωση εγκατάστασης, όπου καταγράφονται πλήρως τα χαρακτηριστικά του προϊόντος, η διεύθυνση εγκατάστασης και τα στοιχεία της επιταγής.

Συνεπώς, η επανάληψή τους στα παραστατικά υπηρεσίας δεν προσθέτει ουσιαστική αξία ελέγχου αλλά επιβαρύνει τη διαδικασία.

Λειτουργικά προβλήματα της πλατφόρμας και διαχείριση επιταγών

Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου επιταγές αποδεσμεύτηκαν προσωρινά χωρίς σχετική ειδοποίηση προς τους προμηθευτές, γεγονός που οδήγησε σε έκδοση παραστατικών εντός των προβλεπόμενων χρονικών ορίων αλλά εκ των υστέρων δημιουργεί αμφισβήτηση εγκυρότητας.

Είναι αναγκαίο να ληφθεί υπόψη το ιστορικό της πλατφόρμας, ώστε να αποδεικνύεται ότι οι σχετικές ενέργειες έγιναν εντός του πλαισίου του προγράμματος και δεν συνιστούν αντικανονική καταχώρηση.

Χρονικοί περιορισμοί έκδοσης παραστατικών

Η διατύπωση ότι τα παραστατικά πρέπει να έχουν ημερομηνία μεταγενέστερη της δέσμευσης της επιταγής δημιουργεί πρακτικά προβλήματα σε περιπτώσεις όπου η δέσμευση και η έκδοση παραστατικού πραγματοποιούνται την ίδια ημέρα.

Η πρακτική αυτή είναι απολύτως συνήθης και νόμιμη και απαιτείται διόρθωση της διατύπωσης ώστε να επιτρέπεται ρητά η ίδια ή μεταγενέστερη ημερομηνία.

Ανάγκη έκδοσης διευκρινιστικών οδηγιών

Με δεδομένο ότι οι αναλυτικές οδηγίες εκδόθηκαν σημαντικό χρονικό διάστημα μετά την έναρξη του προγράμματος και ενώ έχουν ήδη εκδοθεί χιλιάδες παραστατικά, καθίσταται αναγκαία η έκδοση άμεσης διευκρινιστικής εγκυκλίου.

Η εγκύκλιος αυτή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ισχύον φορολογικό πλαίσιο και την ήδη διαμορφωμένη πρακτική, διασφαλίζοντας ότι νόμιμες ενέργειες δεν θα οδηγήσουν σε αδυναμία εκταμίευσης.

Τα ζητήματα που επισημαίνονται είναι ουσιώδη για την ομαλή υλοποίηση του προγράμματος και την αποφυγή αδικαιολόγητης διοικητικής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων. Είναι αναγκαία η επανεξέταση των σχετικών απαιτήσεων και η άμεση παροχή σαφών και εφαρμόσιμων οδηγιών.

Επιστολή προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΛΛΑΖΩ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ

Αξιότιμοι κύριοι

Διαβάζοντας τις οδηγίες που  αποστείλατε σχετικά με την ορθή συμπλήρωση των παραστατικών, έχω να επισημάνω τα εξής:

Ένας εργολάβος έχει το δικαίωμα να διακινεί υλικά προς το έργο ιδιώτη με Δελτία Αποστολής (Δ.Α.) χωρίς αξία (συνοδευτικά διακίνησης) και στο τέλος, με την ολοκλήρωση του έργου, να εκδώσει μία συνολική Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (Α.Π.Υ.), η οποία θα περιλαμβάνει τόσο την αξία των υλικών (που ενσωματώθηκαν στο έργο) όσο και την αξία της εργασίας.

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με το ισχύον φορολογικό πλαίσιο:

1. Τι ισχύει για τα Δελτία Αποστολής (Υλικά)

◊ Χωρίς Τιμές: Κατά τη μεταφορά των υλικών από την αποθήκη σας ή τον προμηθευτή στο έργο, εκδίδεται Δελτίο Αποστολής, το οποίο δεν απαιτείται να έχει τιμές (αξία), καθώς δεν πρόκειται για πώληση υλικών, αλλά για ενσωμάτωση αυτών σε τεχνικό έργο.

◊ Περιγραφή: Στο Δελτίο Αποστολής αναγράφεται το είδος και την ποσότητα των υλικών.

◊ Ψηφιακή Διακίνηση: Με το νέο ψηφιακό δελτίο αποστολής (myDATA), η διακίνηση αυτή πρέπει να καταχωρείται στην ΑΑΔΕ.

2. Τι ισχύει για την Τελική Απόδειξη (Παραστατικό)

◊ Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (Α.Π.Υ.): Εφόσον ο πελάτης είναι ιδιώτης, εκδίδεται Α.Π.Υ. (λιανική) με το πέρας των εργασιών.

◊ Συνολικό Κόστος: Στην Α.Π.Υ. μπορείτε να αναγράψετε τη συνολική αξία (“Εργασία και υλικά για την ανακαίνιση/κατασκευή…”), η οποία περιλαμβάνει το κόστος των υλικών που διακινήθηκαν, σύμφωνα με τη συμφωνία .

3. Ποιο άρθρο/νόμος το επιτρέπει

Η δυνατότητα αυτή βασίζεται στα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (Ν. 4308/2014):

◊ Άρθρο 9 (Τιμολόγιο πώλησης): Σχετικά με την έκδοση παραστατικών.

◊ ΠΟΛ. 1003/2014 (Ερμηνευτική του Ν. 4308/2014): Η εγκύκλιος αυτή (σε συνδυασμό με παλαιότερες ΠΟΛ. 1011980/2008) διευκρινίζει ότι για τεχνικά έργα, τα υλικά που μεταφέρονται με Δελτία Αποστολής “χωρίς αξία” ενσωματώνονται στο τελικό παραστατικό (τιμολόγιο ή Α.Π.Υ.) με το οποίο χρεώνεται ο πελάτης.

Σημαντικές επισημάνσεις:

1. Στα Δελτία Αποστολής είναι καλό να αναγράφεται ως σκοπός διακίνησης “Μεταφορά υλικών για το έργο [Όνομα Πελάτη] – [Διεύθυνση Έργου]”.

2. Η Α.Π.Υ. πρέπει να εκδίδεται με την ολοκλήρωση της υπηρεσίας (ή την καταβολή της αμοιβής).

Θεωρώ επομένως ότι η απαίτηση ειδικά στα παραστατικά παροχής υπηρεσίας, να αναγράφονται σε ξεχωριστή γραμμή η εργασία και σε ξεχωριστή το κόστος υλικών θεωρώντας λανθασμένα ότι αυτά αποτελούν πώληση, είναι και αντίθετη με τα παραπάνω αναγραφόμενα που προβλέπει η νομοθεσία και ο φορολογικός κώδικας και ταυτόχρονα θα δημιουργήσουν τεράστιο πρόβλημα στα λογιστήρια των προμηθευτών, που ήδη έχουν κόψει και αναρτήσει παραστατικά   με τον τρόπο που κόβονται τα παραστατικά διαχρονικά σε όλα τα ιδιωτικά έργα (ενσωμάτωση κόστους βοηθητικών υλικών για την κατασκευή του δικτύου σύνδεσης της αντλίας πχ  στο κόστος του έργου). Η προτροπή εκ των υστέρων για αναγραφή  στοιχείων όπως αυτό πάνω σε ήδη εκδοθέντα παραστατικά δεν είναι ορθή.

Παρακαλώ να επανεξετάσετε σοβαρά αυτά τα θέματα γιατί θα δημιουργηθεί εξαιρετικά μεγάλο πρόβλημα στα λογιστήρια , εκτός βέβαια από τις χαμένες εργατοώρες του προσωπικού των επιχειρήσεων. Ο φορολογικός  κώδικας προβλέπει αυτά που  επισημαίνονται παραπάνω  και το καλύτερο θα είναι να εκδοθεί μία διευκρινιστική η οποία θα προβλέπει αυτό που είναι νόμιμο και χρησιμοποιείται ήδη ,δηλαδή η αναγραφή της αξίας ως ενιαίου έργου. (ειδικά αν στα παραστατικά που έχουν ήδη κοπεί υπάρχει επισήμανση στα δελτία αποστολής ότι αφορούν στο συγκεκριμένο έργο και είναι βοηθητικά υλικά για την παροχή της υπηρεσίας).

Άλλωστε δεν θα είναι και για το πρόγραμμα σωστό να αναγκαστούν οι προμηθευτές για τα ήδη εκδοθέντα παραστατικά ,να μην αναρτήσουν δελτία αποστολής αφού θα μπλέξουν γραφειοκρατικά στα θέματα της εκταμίευσης όπως τα ζητάτε .

Επίσης η υποχρέωση αναγραφής του ΕΑΝ του κύριου επιδοτούμενου προϊόντος στα παραστατικά υπηρεσίας  κι αυτή θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στα ήδη αναρτημένα παραστατικά. Η απαίτηση καλύπτεται από την βεβαίωση εγκατάστασης όπου εκεί αναγράφεται τόσο ο αριθμός της επιταγής , η διεύθυνση τοποθέτησης αλλά και το ΕΑΝ του προϊόντος , το μοντέλο κλπ. Και γι’ αυτό το θέμα  κατά την άποψή μου πρέπει να υπάρξει μέριμναμιά ο απαιτούμενος χρόνος διόρθωσης όλων των επιταγών προς εξαργύρωση θα είναι πολύ μεγάλος .Αυτό γιατί  δεν μπορεί να διορθωθεί ένα μόνο αρχείο (πατώντας στην επιλογή διόρθωση αρχείων πληρωμής αφαιρούνται αυτόματα και όλα τα υπόλοιπα αναρτημένα αρχεία και όχι μόνο το διορθωμένο της απόδειξης υπηρεσίας) , με κίνδυνο λαθών στην εκ νέου ανάρτηση όλων των αρχείων που αφορούν την συγκεκριμένη επιταγή).

Θέλω να σας αναφέρω ακόμη ένα θέμα το οποίο φαντάζομαι έχει συμβεί σε αρκετούς προμηθευτές. Επειδή η πλατφόρμα δεν είχε ειδοποίηση προς προμηθευτές ότι πχ μια συγκεκριμένη επιταγή αποδεσμεύεται μια συγκεκριμένη ημερομηνία(απλά εξαφανιζόταν από την λίστα) , σε κάποιες περιπτώσεις γινόταν αντιληπτό ότι η επιταγή είχε αποδεσμευτεί την ώρα της ανάρτησης των παραστατικών και ξαναδεσμευόταν φυσικά αμέσως. Σ αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη ώστε να φαίνεται ότι η ίδια η συγκεκριμένη επιταγή είχε δεσμευτεί  (από το ιστορικό της πλατφόρμας) ,είχε κοπεί το παραστατικό μέσα στα πλαίσια των ημερομηνιών που προβλέπει το πρόγραμμα και δεν αποτελεί ένδειξη «άκυρης καταχώρησης» ενός παραστατικού που  κόπηκε μέσα στα σωστά χρονικά όρια -αναγράφοντας και τους αριθμούς vouchers ,(επομένως αφορά αποκλειστικά το πρόγραμμα και τον συγκεκριμένο ωφελούμενο)  .

Η αναφορά επίσης στις οδηγίες σας ότι η ημερομηνία έκδοσης των παραστατικών πρέπει να είναι μεταγενέστερη της ημερομηνίας δέσμευσης των επιταγών θα δημιουργήσει προβλήματα εγκυρότητας χωρίς αυτό βέβαια να συμβαίνει,στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεσμεύτηκε μία επιταγή πρωινή ώρα και εντός της ίδιας μέρας το απόγευμα για παράδειγμα έγινε αποστολή των υλικών με ταυτόχρονη έκδοση παραστατικού.(λογικό να έχει συμβεί πολλές φορές αυτό) .Χρειάζεται και εδώ μέριμνα να γίνει διόρθωση του διευκρινιστικού κειμένου των οδηγιών από «μεταγενέστερη της ημερομηνίας δέσμευσης» σε «ίδια ή μεταγενέστερη της ημερομηνίας δέσμευσης»

Ευελπιστώντας οι παρατηρήσεις αυτές  να τύχουν της προσοχής σας ,αφού και εύλογες είναι ,αλλά το σημαντικότερο αφορούν σε ενέργειες που ενώ είναι νομιμότατες , θα φαίνονται μη ικανές για εκταμίευση απέναντι στο πρόγραμμα.

Άλλωστε δεν είναι ευθύνη των προμηθευτών, το ότι οι αναλυτικές οδηγίες δόθηκαν σχεδόν πέντε μήνες μετά την  έναρξη του προγράμματος και έχουν ήδη εκδοθεί χιλιάδες παραστατικά από όλους.

Με εκτίμηση

Γιάννης Καραβασίλης

Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΜΠ

Μελέτη-Επίβλεψη-Κατασκευή Ηλεκτρομηχανολογικών Έργων