ΕΕΠΦ: τα έργα αναβάθμισης να πιάνουν τους στόχους του οικολογικού σχολείου

Του Αργύρη Δεμερτζή/

Μήνυμα συνεργασίας και συστράτευσης προς τα αρμόδια υπουργεία της κυβέρνησης, την αυτοδιοίκηση και την εκπαιδευτική κοινότητα στέλνει ο Νίκος Πέτρου, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ), με την ευκαιρία της εκλογής του, στη θέση του προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του διεθνούς Ιδρύματος για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Foundation for Environmental Education – FEE), τα διάφορα προγράμματα αναβάθμισης των σχολικών κτηρίων να καλύπτουν τους εθνικούς στόχους  του Greening Education Partnership, της μεγάλης παγκόσμιας εκστρατείας της UNESCO, για τα οικολογικά σχολεία.

Μιλώντας προς δημοσιογράφους για τη σημασία και τις προτεραιότητες της νέας θητείας του, ο κος Πέτρου τόνισε ιδιαίτερα τη σημασία της επίτευξης των στόχων του οικολογικού σχολείου. Αναφερόμενος σε προγράμματα αναβάθμισης σχολείων που υλοποιούνται είτε δρομολογούνται στη χώρα μας, όπως  χαρακτηριστικά το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», που ξεκινά σε 426 σχολεία της χώρας, που βρίσκονται σε 245 δήμους ανά την επικράτεια Ο Νίκος Πέτρου σημείωσε ότι «αυτό που προσπαθούμε, αλλά δυστυχώς δεν έχουμε καταφέρει ακόμα να υλοποιήσουμε, είναι ότι οι δράσεις αναβάθμισης σχολικών κτιρίων που θα γίνουν να είναι εναρμονισμένες με τα κριτήρια του Green Education Partnership (GEP)».

 «Μετά από εννέα χρόνια στο Διοικητικό Συμβούλιο του FEE, τα τέσσερα τελευταία στη θέση του αντιπροέδρου, αυτή είναι μία ιδιαίτερα σημαντική και εξαιρετικά τιμητική στιγμή, καθώς η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης αντικατοπτρίζει την εμπιστοσύνη των 110 οργανώσεων-μελών μας στο πρόσωπό μου», σημείωσε ο Νίκος Πέτρου για την εκλογή του στη θέση του προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του FEE, στη γενική συνέλευση  του FEE, που φιλοξένησε η ΕΠΕΦ στην Κρήτη.

Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ της ΕΕΠΦ και της Περιφέρειας Κρήτης

Σημειώνεται ότι κατά την έναρξη των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης της FEE πραγματοποιήθηκε επίσης η υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ της ΕΕΠΦ και της Περιφέρειας Κρήτης, στο πλαίσιο της παγκόσμιας Εκστρατείας για την Πράσινη Εκπαίδευση (Greening Education Partnership – GEP) της UNESCO. Το Μνημόνιο Συνεργασίας θεμελιώνει μία νέα στρατηγική σύμπραξη για την ενίσχυση της πράσινης εκπαίδευσης, την προώθηση του βιώσιμου τουρισμού και τη στήριξη πρωτοβουλιών για την κλιματική δράση, με συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και των εκπαιδευτικών κοινοτήτων.

Το Green Education Partnership, η μεγάλη παγκόσμια εκστρατεία της UNESCO για το οικολογικό σχολείο

Ο Νίκος Πέτρου, ο πρώτος έλληνα που εκλέχθηκε πρόεδρος του FEE εξήγησε ότι το Green Education Partnership είναι η μεγάλη παγκόσμια εκστρατεία της UNESCO για το οικολογικό σχολείο, το οποίο προβλέπει αναβάθμιση των εκπαιδευτικών συστημάτων σε όλες τις χώρες με ορίζοντα το 2030 και με τέσσερις πυλώνες οι οποίοι είναι:

1. Το πράσινο σχολείο για βιώσιμη λειτουργία,

2. Η πράσινη μάθηση που είναι ουσιαστικά στο ωρολόγιο πρόγραμμα να ενταχθεί η περιβαλλοντική εκπαίδευση,

3. Η ετοιμότητα του σχολείου, όπου θα πρέπει ο κάθε διευθυντής κι ένας τουλάχιστον εκπαιδευτικός να μπορούν να δώσουν περιβαλλοντική εκπαίδευση, και

4. Η τοπική κοινωνία. Με πυρήνα το σχολείο θα πρέπει να διαχέεται αυτή γνώση και στον πολίτη.

«Τα Οικολογικά Σχολεία έχουν μια μεθοδολογία όχι μόνο διδακτική, αλλά κυρίως βιωματική, αναγνωρίστηκε από την UNESCO, ως το κατεξοχήν εργαλείο για να πετύχει τους στόχους του πυλώνα 1», είπε μιλώντας προς δημοσιογράφους για τη σημασία και τις προτεραιότητες της νέας θητείας του ο κος Πέτρου και τόνισε ιδιαίτερα τη σημασία της επίτευξης των στόχων του οικολογικού σχολείου. Αναλυτικά σημείωσε ότι:

Στόχος να είναι οικολογικά τουλάχιστον τα μισά σχολεία μας μέχρι το 2030

-«Είμαστε, λοιπόν, ως FEE ο leader στον πρώτο πυλώνα, συμμετείχαμε και στη συγγραφή των κριτηρίων. Ο στόχος μας είναι φιλόδοξος, και προβλέπει το 50% των σχολείων, μέχρι το 2030, να έχει αναβαθμιστεί. Ως FEE πιέσαμε ώστε το Υπουργείο να προσχώρησει στη σύμπραξη. Προχώρησε ο Δήμος της Αθήνας για να βάλει τα σχολεία του στη σύμπραξη. Με το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπεγράφη μεταξύ FEE και Περιφέρειας Κρήτης, καθίσταται πιο εύκολο η Περιφέρεια να συγκεντρώσει τους διευθυντές από όλα τα σχολεία. Εμείς δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό με την ίδια ευκολία. Άρα λοιπόν αυτή και μόνο η στήριξη και η υποστήριξη, ότι αυτό πρέπει να το κάνουμε για το νησί μας, για τον τόπο μας, για τη χώρα, είναι σημαντικό. Έχουμε σε κάποιο βαθμό διασφαλίσει και πόρους για να υποστηρίξουμε την πορεία αυτή. Κάναμε μια σύμπραξη δύο ιδρυμάτων και μιας τράπεζας: Ίδρυμα Μποδοσάκη, Ίδρυμα Λάτση και Τράπεζα Πειραιώς, οι οποίοι μας υποστηρίζουν οικονομικά. Από τα 500 σχολεία που είχαμε, τα έχουμε κάνει 800 μέσα σε ένα χρόνο. Αλλά αν όλα αυτά πρέπει να φτάσουν στις 4000 για να καλύψουμε τα μισά σχολεία της Ελλάδας, ή στις 6000, η κλίμακα είναι τελείως διαφορετική σε ανάγκες».

-«Έχουμε φτιάξει μια επιστημονική επιτροπή με ακαδημαϊκούς της εκπαίδευσης, του περιβάλλοντος, κορυφαία ονόματα στην εκπαίδευση, άνθρωποι οι οποίοι αυτοί τη στιγμή είναι ειδικοί σε αυτό το κομμάτι και το καλύπτουν επιστημονικά για να έχουμε το υπόβαθρο. Ήδη έχουμε δημιουργήσει ένα δίκτυο υπευθύνων, πρεσβευτών σε κάθε περιφέρεια, άρα έχουμε 13 άτομα αυτή τη στιγμή, όλοι τους εκπαιδευτικοί, που προωθούν αυτό κάνοντας τις τοπικές επαφές. Φιλοδοξούμε ότι θα μπορέσουμε να το προχωρήσουμε. Βέβαια, ίσως δεν είμαστε το μόνο πρόγραμμα που μπορεί να το κάνει αυτό, και σίγουρα δεν μπορούμε και μόνοι μας να το κάνουμε», είπε ακόμη ο κος Πέτρου και σημείωσε:

-« Άρα, λοιπόν, χρειάζεται μια γενικότερη συστράτευση. Επίσης, έχουν ανακοινωθεί αυτή τη στιγμή διάφορα προγράμματα αναβάθμισης των σχολικών κτηρίων. Αυτό που προσπαθούμε, αλλά δυστυχώς δεν έχουμε καταφέρει ακόμα να υλοποιήσουμε, είναι ότι οι δράσεις θα γίνουν να είναι εναρμονισμένες με τα κριτήρια του Green Education Partnership (GEP). Γιατί να μην μπορούν να προσμετρηθούν στον εθνικό στόχο;  Δηλαδή θα δοθούν τα χρήματα, είναι προϋπολογισμένα, θα γίνουν κάποια πράγματα. Εάν χρειαστεί να γίνει κι ένα 10% παραπάνω, ή πέντε διαφορετικά πράγματα, ας γίνουν κι αυτά. Τα Ωνάσεια σχολεία, επιπλέον, δημιουργούν ένα καινούργιο εκπαιδευτικό σύστημα. Μπορούν και αυτά με τη σειρά τους να γίνουν Οικολογικά Σχολεία».

-«Οι χώρες του Ηνωμένου Βασιλείου ας πούμε, ιδιαίτερα η Ιρλανδία, έχουν κάνει όλα τους τα σχολεία οικολογικά εδώ και 20 χρόνια», τόνισε χαρακτηριστικά ο νέος πρόεδρος του FEE.

Κίνητρα στους εκπαιδευτικούς και ουσιαστική δομή για την περιβαλλοντική εκπαίδευση

-«Η Ελλάδα δεν έχει κακό ιστορικό όσον αφορά την περιβαλλοντική εκπαίδευση», είπε ο κος Πέτρου. Μίλησε για τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, «μία πρωτοποριακή πρωτοβουλία, μια κίνηση που όμως στην πορεία χάθηκε και η λειτουργία των Κέντρων αυτών ατόνησε». Σημείωσε ακόμη ότι , «το κομμάτι της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης έχει πολύ μικρό χρόνο στο ωρολόγιο πρόγραμμα των σχολείων. Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές συχνά αφιερώνουν ώρες εκτός του επίσημου προγράμματος για να αναδείξουν περιβαλλοντικά ζητήματα». Και τόνισε ότι:

-«Έχουμε ως FEE πολύ καλή πρόσβαση στην εκπαιδευτική κοινότητα. Χιλιάδες εκπαιδευτικοί στην Ελλάδα είναι εθελοντές, είναι ήδη άνθρωποι οι οποίοι εμπλέκονται στην παραγωγή του εκπαιδευτικού υλικού και στα σεμινάρια του FEE, επομένως έχουμε πολύ μεγάλη υποστήριξη από τους εκπαιδευτικούς. Όμως, το πρόβλημα παραμένει η κεντρική παρέμβαση. Χωρίς κάποια κεντρική, πιο ουσιαστική δομή για την περιβαλλοντική εκπαίδευση, που θα δώσει κίνητρα στους εκπαιδευτικούς, τελικά η ευαισθητοποίηση καταλήγει να βασίζεται στη φιλοπατρία του δασκάλου. Πρέπει, λοιπόν, να δοθεί κάτι εκεί, όπως κάποιο ηθικό κίνητρο με μοριοδότηση».

Ποιοτική εκπαίδευση για την αειφορία σε όλα τα επίπεδα

Με αφορμή την ανάληψη της προεδρίας του FEE, ο κ. Πέτρου δήλωσε: «Οι πρόσφατες μεγάλες γεωπολιτικές αλλαγές που έχουν θέσει την εντεινόμενη κλιματική και περιβαλλοντική κρίση σε δεύτερη μοίρα, η αυξανόμενη πόλωση μεταξύ των χωρών και η διάβρωση των δημοκρατικών κατακτήσεων και δικαιωμάτων, κάνουν ακόμη επιτακτικότερη την ανάγκη ποιοτικής εκπαίδευσης για την αειφορία σε όλα τα επίπεδα. Τα έξι προγράμματά μας μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση υπαρχουσών αλλά και αναδυόμενων προκλήσεων, έναν ρόλο που δεσμεύομαι να υποστηρίξω με όλες μου τις δυνάμεις».

Όπως ανέφερε ο ίδιος, «καλούμαστε να κρατήσουμε το περιβάλλον ψηλά στις διεθνείς συζητήσεις, ένα πεδίο το οποίο μπορεί να προσφέρει σημεία επαφής, συνεργασίας και συνεννόησης μεταξύ των κρατών. Στόχος είναι να ενισχύσουμε την παρουσία των κρατών-μελών αλλά και να αυξήσουμε τη συμμετοχή αναπτυσσόμενων χωρών στις συζητήσεις, έτσι ώστε το FEE να καταστεί κεντρικός μοχλός υποστήριξης και ανάπτυξης τέτοιου είδους συνεργειών».

«Στόχος μας είναι να περάσουν οι βιώσιμες πρακτικές στις μεγάλες αλλά και τις μικρομεσαίες τουριστικές επιχειρήσεις, προκειμένου να στηριχθούν έτσι ώστε να μειώσουν το αποτύπωμά τους, με άμεσα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη τόσο για τις ίδιες όσο και για τις τοπικές κοινωνίες», πρόσθεσε.

Χάραξη ενός εθνικού σχεδίου αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης

Επιπλέον, ο νέος πρόεδρος του FEE έκανε λόγο για την ανάγκη χάραξης ενός εθνικού σχεδίου αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης με ορθή διαχείριση των φυσικών πόρων, με ουσιαστικές παρεμβάσεις της πολιτείας, προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η φέρουσα ικανότητα του κάθε τόπου, ενώ παράλληλα επεσήμανε τις δυνατότητες εκπαίδευσης των κοινωνιών και συνεργασίας με την πολιτεία αλλά και με το δίκτυο των περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Βιογραφικό

Ο Νίκος Πέτρου, οδοντίατρος προσθετολόγος, ζωγράφος και φωτογράφος φύσης, και συγγραφέας με περισσότερα από 15 βιβλία στο ενεργητικό του, είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσης από το 2003, στο Διοικητικό Συμβούλιο από το 2005 και Πρόεδρος του ΔΣ από το 2009.

Εκλέχθηκε πρόεδρος του διεθνούς Ιδρύματος για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Foundation for Environmental Education – FEE) το 2025 και είναι ο πρώτος Έλληνας που αναλαμβάνει τη συγκεκριμένη θέση. Υπήρξε μέλος του ΔΣ του FEE από το 2016, ενώ διετέλεσε Αντιπρόεδρος του FEE από το 2021 έως το 2025. Έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της στρατηγικής GAIA 20:30 της FEE και της διαδικασίας FEE’t for Purpose. Έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εξασφάλιση συνεργασιών σε έργα της ΕΕ και στην προώθηση του Περιφερειακού Αφρικανικού Δικτύου. Είναι υπεύθυνος του διεθνούς προγράμματος Learning About Forests and Ecosystems, και από το 2019 μέλος της διεθνούς Συντονιστικής Επιτροπής του Green Key. Ακόμη, είναι μέλος της Επιτροπής Φύσης της ΕΕΠΦ, υπεύθυνος του προγράμματος «Γαλάζια Σημαία», και συντονιστής της ομάδας ευρωπαϊκών έργων.