ecopress
Του Αργύρη Δεμερτζή/ Σοβαρές αδυναμίες στην προστασία της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών στις παραλίες καταγράφει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται κυρίως έπειτα από... Ελεγκτικό Συνέδριο: Πέντε μεγάλες αδυναμίες στην προστασία των παραλιών

Του Αργύρη Δεμερτζή/

Σοβαρές αδυναμίες στην προστασία της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών στις παραλίες καταγράφει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται κυρίως έπειτα από καταγγελίες, οι Κτηματικές Υπηρεσίες αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού, οι δήμοι δεν συνεργάζονται αποτελεσματικά και τα πρόστιμα καθυστερούν. Το αποτέλεσμα είναι να συνεχίζουν επιχειρήσεις τη δραστηριότητά τους κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, ακόμη και όταν έχουν διαπιστωθεί παραβάσεις.

Πέντε σοβαρές δυσλειτουργίες στους μηχανισμούς ελέγχου των παραχωρήσεων αιγιαλού και παραλίας διαπιστώνει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Οι διαπιστώσεις αφορούν:

♦ την καταγραφή των συμβάσεων,

♦ τον προγραμματισμό των ελέγχων,

♦ τη στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών,

♦  τη συνεργασία των δήμων με τις Κτηματικές Υπηρεσίες και

♦  την εφαρμογή των διοικητικών κυρώσεων σε επιχειρήσεις που παραβιάζουν τις υποχρεώσεις τους.

Οι διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου περιλαμβάνονται στην οριστική Ετήσια Έκθεση Ευρημάτων, Πορισμάτων και Συστάσεων για το 2025, την οποία ενέκρινε ομόφωνα η Ολομέλεια του Δικαστηρίου. Η έκθεση παραδόθηκε στον Πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη στις 9 Οκτωβρίου 2026 δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (ΦΕΚ Β΄ 6369/21.10.2026) και δημοσιοποιήθηκε από το Ανώτατο Δημοσιονομικό Δικαστήριο  στις 12 Νοεμβρίου 2026.

Το δικαστήριο εξέτασε κατά πόσον λειτουργούν αποτελεσματικά οι μηχανισμοί που προστατεύουν τον κοινόχρηστο χαρακτήρα του αιγιαλού και της παραλίας. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε από 16 Υπηρεσίες Επιτρόπου σε 19 δήμους και 14 Κτηματικές Υπηρεσίες. Το αντικείμενο αφορούσε την τήρηση των υποχρεώσεων που αναλαμβάνουν οι ιδιώτες όταν αποκτούν δικαίωμα απλής χρήσης δημόσιων παραλιακών χώρων.

Ελλιπές μητρώο παραχωρήσεων και ελέγχων

Το πρώτο πρόβλημα αφορά το Μητρώο Συμβάσεων Παραχώρησης. Σύμφωνα με το πόρισμα, το μητρώο που βρίσκεται υπό κατάρτιση δεν περιλαμβάνει όλα τα αναγκαία στοιχεία των συμβάσεων. Ειδικότερα, δεν ενημερώνεται πλήρως με τις παραχωρήσεις που πραγματοποιούν άλλοι φορείς, πέρα από τις Κτηματικές Υπηρεσίες, όπως οι δήμοι και η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπιστώνει ότι από το μητρώο απουσιάζουν επίσης στοιχεία αυτοψιών και αποτελεσμάτων ελέγχων. Επιπλέον, το σύστημα δεν είναι προσβάσιμο σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Οι ελλείψεις αυτές περιορίζουν τη δυνατότητα των ελεγκτικών αρχών να γνωρίζουν συνολικά ποιες εκτάσεις έχουν παραχωρηθεί, ποιες υποχρεώσεις ισχύουν και ποιες παραβάσεις έχουν ήδη εντοπιστεί.

Οι έλεγχοι γίνονται κυρίως μετά από καταγγελίες

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διαπίστωση για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι έλεγχοι στις παραλίες. Το Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρει ότι δεν διενεργούνται τακτικοί έλεγχοι με ορθολογική κατανομή στη διάρκεια της θερινής περιόδου. Οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν εφαρμόζουν συστηματικό προγραμματισμό που να στηρίζεται στην αξιολόγηση κινδύνων ανά παραλία και παραχωρησιούχο.

Αντίθετα, οι έλεγχοι επικεντρώνονται στη διερεύνηση των καταγγελιών που υποβάλλουν οι πολίτες. Το δικαστήριο επισημαίνει ότι ο αριθμός των καταγγελιών αυξήθηκε κατακόρυφα μετά τη λειτουργία της εφαρμογής MyCoast, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να αναφέρουν παραβάσεις που αφορούν τη χρήση παραλιακών χώρων.

Η έκθεση είναι κατηγορηματική: «Οι έλεγχοι στοχεύουν αποκλειστικά στη διερεύνηση των καταγγελιών, ο αριθμός των οποίων αυξήθηκε κατακόρυφα λόγω της εφαρμογής “MyCoast”».

Υποστελεχωμένες Κτηματικές Υπηρεσίες

Η αύξηση των καταγγελιών δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη ενίσχυση της ελεγκτικής δυνατότητας των υπηρεσιών, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Οι Κτηματικές Υπηρεσίες δεν διαθέτουν επαρκές προσωπικό και σύγχρονα τεχνολογικά μέσα. Η κατάσταση αυτή δυσχεραίνει την έγκαιρη διερεύνηση των αναφορών και τη διαπίστωση των παραβάσεων κατά το χρονικό διάστημα που αυτές πραγματοποιούνται.

Η έλλειψη προσωπικού έχει ιδιαίτερη σημασία κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν η τουριστική δραστηριότητα αυξάνεται σημαντικά. Οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούνται να ελέγξουν περισσότερες παραχωρήσεις και να ανταποκριθούν σε μεγάλο αριθμό καταγγελιών. Το Ελεγκτικό Συνέδριο συνδέει ευθέως τις οργανωτικές και τεχνολογικές ελλείψεις με τον περιορισμό της αποτελεσματικότητας των ελέγχων.

Περιορισμένοι έλεγχοι από τους δήμους

Το τέταρτο εύρημα αφορά την τοπική αυτοδιοίκηση. Το δικαστήριο διαπιστώνει ότι η ελεγκτική δραστηριότητα των δήμων είναι περιορισμένη. Παράλληλα, καταγράφει προβλήματα συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των Κτηματικών Υπηρεσιών, τα οποία δυσχεραίνουν τη συντονισμένη εφαρμογή του πλαισίου προστασίας των κοινόχρηστων παραλιακών χώρων.

Η αποτελεσματική συνεργασία των υπηρεσιών είναι αναγκαία για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις παραχωρήσεις και τις παραβάσεις. Όταν οι αρμόδιοι φορείς λειτουργούν χωρίς επαρκή συντονισμό, περιορίζεται η δυνατότητα συστηματικής παρακολούθησης των επιχειρήσεων. Η έκθεση αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης οργάνωσης των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων, χωρίς να αποδίδει όλες τις δυσλειτουργίες αποκλειστικά στους δήμους.

Τα πρόστιμα καθυστερούν και οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να λειτουργούν

Το πιο κρίσιμο εύρημα αφορά τις συνέπειες των καθυστερήσεων στην επιβολή κυρώσεων. Το Ελεγκτικό Συνέδριο εντόπισε ελλείψεις στην επιβολή προστίμων και διοικητικών μέτρων. Διαπίστωσε επίσης ότι τα πορίσματα των αυτοψιών δεν συντάσσονται αμέσως, παρά τη σχετική νομοθετική υποχρέωση, και ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν πραγματοποιούν επανελέγχους.

Το δικαστήριο επισημαίνει χαρακτηριστικά: «Οι καθυστερήσεις επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου».

Η διαπίστωση αναδεικνύει ένα σοβαρό πρόβλημα αποτελεσματικότητας των κυρώσεων. Ακόμη και όταν εντοπίζεται μια παράβαση, η καθυστερημένη ολοκλήρωση της διαδικασίας μπορεί να περιορίσει την πρακτική επίδραση των μέτρων μέσα στην τουριστική περίοδο. Η απουσία επανελέγχων εμποδίζει επίσης την εξακρίβωση της συμμόρφωσης των παραχωρησιούχων μετά την αρχική αυτοψία.

Το ζητούμενο για την προστασία του αιγιαλού

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η δυνατότητα των πολιτών να υποβάλλουν καταγγελίες αποτελεί χρήσιμο εργαλείο, αλλά απαιτείται αποτελεσματική ανταπόκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Η προστασία του αιγιαλού προϋποθέτει ολοκληρωμένη καταγραφή των παραχωρήσεων, τακτικούς προληπτικούς ελέγχους, επαρκή στελέχωση, συνεργασία μεταξύ των φορέων και έγκαιρη εφαρμογή των κυρώσεων.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο αναδεικνύει ιδιαίτερα τη σημασία της ταχύτητας των διοικητικών διαδικασιών. Όταν η αυτοψία, η βεβαίωση της παράβασης και η επιβολή των προβλεπόμενων μέτρων καθυστερούν, η προστασία του κοινόχρηστου χαρακτήρα της παραλίας αποδυναμώνεται. Η αποτελεσματική λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών αποτελεί επομένως βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή της νομοθεσίας.

Προτιμήσεις Cookies

Μπορείτε να ορίσετε τις προτιμήσεις συγκατάθεσης και να προσδιορίσετε με ποιους τρόπους θέλετε να χρησιμοποιούνται τα δεδομένα σύμφωνα με τους παρακάτω σκοπούς.

Απολύτως Απαραίτητα Cookies

Τα cookies αυτά είναι ουσιαστικής σημασίας για την ορθή λειτουργία του ιστότοπου, σας επιτρέπουν να κάνετε περιήγηση και να χρησιμοποιήσετε τις λειτουργίες του, όπως πρόσβαση σε ασφαλείς περιοχές. Τα cookies αυτά είναι αναγκαία για τη λειτουργία του ιστοτόπου και χωρίς αυτά δεν θα ήταν τεχνικά εφικτή η παροχή υπηρεσιών του ιστοτόπου.

Cookies Aνάλυσης

Η υπηρεσία Google Analytics χρησιμοποιείται για την ανάλυση στατιστικών στοιχείων με σκοπό την βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών της ιστοσελίδας. Χρησιμοποιούνται για να συλλέξουν πληροφορίες και να αναλύσουν πώς οι επισκέπτες χρησιμοποιούν τον ιστότοπο (για παράδειγμα τις κινήσεις από και προς αυτόν, τις σελίδες που έχουν την πιο συχνή επισκεψιμότητα και αυτές που παρουσιάζουν λάθη) ώστε να βελτιώνουμε συνεχώς την εμπειρία περιήγησης στον ιστότοπό μας. Όλες οι πληροφορίες που συλλέγονται από τα cookies είναι ανώνυμες και δε χρησιμοποιούνται για να σας ταυτοποιήσουν.Η πολιτική χρήσης της Google όσον αφορά την νομοθεσία για τα προσωπικά δεδομένα βρίσκεται εδώ: https://privacy.google.com/businesses/compliance/

Cookies Τρίτων Προμηθευτών

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies τρίτων για λόγους εξατομίκευσης του περιεχομένου τους καθώς επίσης και για λόγους διαφήμισης.