“Αργός ατμός”: Γαλλική πρόταση για πλοία … φιλικά στο περιβάλλον

Η θέση του Γάλλου προέδρου  Εμμανουέλ Μακρόν, που ζητά από τα εμπορικά πλοία να μειώσουν την ταχύτητά τους στο νερό για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, είναι «μουσική στα αυτιά πολλών εφοπλιστών, αλλά οι ναυτιλιακές ρυθμιστικές αρχές δεν είναι πιθανό να ενταχθούν στη χορωδία», σημειώνει σε σχετικό δημοσίευμά της η Wall Street Journal .

“Θα συνεργαστούμε με τις ναυτιλιακές εταιρείες για να μειώσουμε την ταχύτητα των εμπορικών πλοίων”, δήλωσε ο κ. Μακρόν στη Διάσκεψη των Επτά  στη Γαλλία την περασμένη εβδομάδα. “Είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε παγκόσμιο επίπεδο, και αυτό το μέτρο θα είναι μια πραγματική αλλαγή.”

Η συμμετοχή ενός αρχηγού κράτους στη διευθέτηση των λεπτομερειών  των περιβαλλοντικών κανονισμών για τις θαλάσσιες μεταφορές, σύμφωνα με την εκτίμηση της εφημερίδας θα οδηγήσει  το Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, το ρυθμιστή των Ηνωμένων Εθνών στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, να κινηθεί ταχύτερα υιοθετώντας πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών κατά τα προσεχή έτη.

«Το ζήτημα εάν αυτό θα οδηγούσε σε αναμόρφωση των βασικών λειτουργιών των ωκεανογραφικών σκαφών παγκοσμίως είναι ένα άλλο θέμα», σύμφωνα με την εφημερίδα.

Τα περισσότερα κράτη-μέλη του ΔΝΟ βλέπουν την τακτική που έχει την καθιερωμένη ονομασία  «αργός ατμός» ως μη  εφαρμόσιμη πρακτικά. Πιστεύουν επίσης ότι θα καθυστερήσει τις απαραίτητες επενδύσεις σε νέα πλοία που θα χρησιμοποιούν κινητήρες με ουδέτερο άνθρακα.

Οι ναυτιλιακές εταιρείες χρησιμοποίησαν αργό ατμό πριν, όχι για περιβαλλοντικά οφέλη, αλλά για να μειώσουν αποτελεσματικά τη χωρητικότητα και να μειώσουν το κόστος των καυσίμων μετά την οικονομική κρίση του 2008 ενώ παράλληλα κράτησαν τα πλοία σε λειτουργία. Σύμφωνα με έκθεση του ΔΝΟ το 2014 η μέση ταχύτητα των πλοίων μειώθηκε κατά 12% από το 2008 έως το 2012. Η έκθεση ανέφερε ότι η συμβολή της ναυτιλίας στις παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μειώθηκε από 2,8% το 2007 σε 2,2% το 2012.

Ο ναυτιλιακός μεσίτης Clarkson PLC έγραψε σε ξεχωριστή αναφορά ότι οι μέσες ταχύτητες των πλοίων μειώθηκαν κατά περίπου 21% σε όλους τους τύπους πλοίων τα τελευταία 10 χρόνια και ότι η κατανάλωση καυσίμου και οι εκπομπές CO2 στον τομέα μειώθηκαν κατά μέσο όρο κατά 18%.

Η μείωση αυτή οφείλεται στην ευρύτερη αναδιάρθρωση του τομέα της ναυτιλίας, με μαζική ενοποίηση κατά την τελευταία πενταετία και προσανατολισμό κίνηση των μεταφορέων στη λειτουργία μεγαλύτερων αλλά λιγότερων σκαφών.

Για τους εμπόρους λιανικής πώλησης και τους κατασκευαστές, μια εντολή αργού ατμού θα επηρεάσει τις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, καθώς  τα προϊόντα θα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να φτάσουν και οι εταιρείες πιθανόν να πληρώνουν περισσότερα για το κόστος μεταφοράς λόγω των μεγαλύτερων δρομολογίων.

“Το φορτίο θα καθυστερήσει, θα υπάρξουν μεγαλύτεροι όγκοι αποθεμάτων και περισσότερες ημέρες αναμονής σε λιμενικούς τερματικούς σταθμούς και μεγαλύτερη συμφόρηση λιμένων”, δήλωσε ο Jordi Espin, διαχειριστής της ναυτιλιακής πολιτικής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Μεταφορέων, ο οποίος εκπροσωπεί τους μεγαλύτερους εξαγωγείς και εισαγωγείς της Ευρώπης.

Οι ναυτιλιακές εταιρείες θα πρέπει να προσθέσουν περισσότερα πλοία σε σημαντικούς εμπορικούς βρόχους μεταξύ της Ασίας και της Ευρώπης για να αντισταθμίσουν τις καθυστερήσεις, λένε οι ειδικοί.

“Αν προστεθούν περισσότερα πλοία για να αντισταθμίσουν τον αργό ατμό, θα κοστίσει πολύ περισσότερο για να μετακινήσετε φορτίο και δεν ξέρω πώς θα βοηθήσει αυτό το περιβάλλον”, δήλωσε ο Jonathan Gold, αντιπρόεδρος της αλυσίδας εφοδιασμού και τελωνειακής πολιτικής στην Ομοσπονδία  που αντιπροσωπεύει τους μεγαλύτερους εμπόρους λιανικής πώλησης στην Αμερική.

Η Γαλλία κατέθεσε στο ΔΝΟ  την πρόταση «αργού ατμού» τον Απρίλιο, υποστηριζόμενη από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, της Γερμανίας, του Βελγίου και της Ισπανίας, όπου οι τοπικοί ιδιοκτήτες κερδίζουν χρήματα με τη ναύλωση των πλοίων τους. Το θέμα θα ξανασυζητηθεί το Νοέμβριο, ενώ η γαλλική πρόταση βρίσκει αντίθετες  τις  χώρες της Νότιας Αμερικής και της Ασίας σύμφωνα με ανώτερο εκπρόσωπο που συμμετείχε στις συνομιλίες.

“Δεν νομίζω ότι θα περάσει”, δήλωσε ο εκπρόσωπος.

Μια σειρά χωρών, όπως η Ιαπωνία, η Κορέα, η Ινδία, η Χιλή, η Αργεντινή, η Βραζιλία και η Τουρκία φοβούνται ότι οι βραδύτερες παραδόσεις σε έναν κλάδο που πλήττεται από εμπορικές διαφορές και μια εξασθενημένη παγκόσμια οικονομία θα έβλαπτε τις μεταφορές κρέατος, λαχανικών και άλλων εξαγωγών.

Τα πλοία μεταφέρουν τα εμπορεύματα όπως το πετρέλαιο, το σιδηρομεταλλεύματα και τα σιτηρά και τη συντριπτική πλειοψηφία των λιανικών μεταποιημένων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων, των οικιακών συσκευών, των ενδυμάτων και των τροφίμων.

Συνεισφέρουν συλλογικά έως και το 3% της παγκόσμιας ρύπανσης παγκοσμίως, ποσοστό συγκρίσιμο με των χωρών που βαρύνονται  με τις μεγάλες εκπομπές. Για να συμμορφωθούν με το Παγκόσμιο Σύμφωνο του Πακιστάν ( 2016), τα μέλη του ΔΝΟ συμφώνησαν να βελτιώσουν την αποδοτικότητα των καυσίμων κατά 30% έως το 2025 και δεσμεύθηκαν να μειώσουν κατά το ήμισυ τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου μέχρι το 2050 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2008.

Τα πλοία έχουν διάρκεια ζωής 20 έως 25 ετών, έτσι ώστε οι νέες παραγγελίες κατά την επόμενη δεκαετία θα πρέπει να είναι για πλοία με νέα σχέδια που θα καίνε την αμμωνία, το υδρογόνο, τις μπαταρίες ή τα βιοκαύσιμα.

“Η υποχρεωτική μείωση της ταχύτητας θα ευνοήσει τα παλιά, αναποτελεσματικά πλοία και θα υπονομεύσει τα κίνητρα για αποτελεσματική βελτίωση της καινοτομίας”, δήλωσε εκπρόσωπος της Δανικής Maersk Line, η οποία έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε μεγαλύτερα και πιο αποδοτικά σκάφη.

Ο Lars Jensen, επικεφαλής της SeaIntelligence Consulting της Κοπεγχάγης, δήλωσε ότι ο κλάδος δεν μπορεί να επενδύσει σε νέα, φιλικά προς το περιβάλλον πλοία, ενώ παράλληλα αγοράζει συμβατικά πλοία για να μετριάσει τις επιπτώσεις του αργού ατμού στις υπηρεσίες και τα οικονομικά τους.

Μεγάλες τράπεζες, όπως η Citigroup Inc., η γαλλική Société Générale SA, η DnB AS A της Νορβηγίας και η ABN AMRO Bank NV με έδρα την Ολλανδία, δήλωσαν πρόσφατα ότι θα λάβουν υπόψη τις κλιματικές εκτιμήσεις για πρώτη φορά κατά την επέκταση των δανειακών συμβάσεων.

Οι τράπεζες, με συνδυασμένο ναυτιλιακό χαρτοφυλάκιο αξίας περίπου 100 δισ. δολαρίων, υπέγραψαν τον Ιούνιο ένα βιομηχανικό πλαίσιο γνωστό ως «Ποσειδών»  το οποίο θα κατευθύνει χρήματα για τη ναυτιλία προς πλοία φιλικά στο περιβάλλον.

“Θα πούμε ναι για αυτά τα είδη πλοίων που συμβάλλουν στην πράσινη ναυτιλία και όχι σε άλλα που δεν χρειάζονται στον παγκόσμιο στόλο”, δήλωσε ο Michael Parker, πρόεδρος της επιχείρησης ναυτιλίας και logistics της Citigroup.