Εύρυτος: εμπόδια από την αρχή στο νέο μεγάλο έργο υδροδότησης της Αττικής

Από τους Δήμους Καρπενησίου και Αγράφων και τοπικούς παραγωγικούς φορείς, με αιτιάσεις για περιβαλλοντική καταστροφή και πλήγματα στην τοπική οικονομία και ανάπτυξη, που προοιωνίζονται εμπλοκές και αβέβαιη πορεία του έργου Εύρυτος, θέτοντας παράλληλα σε υψηλή διακινδύνευση τους σχεδιασμούς επείγουσας ανάθεσης για να είναι έτοιμο το 2029, ξεκίνησαν οι αντιδράσεις στο κυβερνητικό σχέδιο μερικής εκτροπής και μεταφοράς των νερών του Καρπενησιώτη και του Κρικελιώτη ποταμού προς τον Εύηνο για την υδροδότηση της Αττικής.

-«Το μεγάλο έργο της δικής μας γενιάς, επί Κυριάκου Μητσοτάκη, είναι ο Εύρυτος», δηλώνει ο υπουργός ΠΕΝ Σταύρος Παπασταύρου, αναφέροντας ότι «μεγάλα έργα που έγιναν ανά γενιά για την υδροδότηση της Αττικής είναι το 1929 το φράγμα του Μαραθώνα επί Ελευθερίου Βενιζέλου, το 1956 η λίμνη Υλίκη,  το 1979 ο Μόρνος επί Κωνσταντίνου Καραμανλή και το 1990 τέθηκαν οι βάσεις για τον Εύηνο επί Κωνσταντίνου Μητσοτάκη». Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας  υπογραμμίζει την ετήσια δραματική μείωση των αποθεμάτων νερού και ταυτοχρόνως  μιλάει για «Plan Β, που θα ενεργοποιηθεί σε περίπτωση που καθυστερήσει ο Εύρυτος».

Το έργο «Εύρυτος» ύψους μισό δις ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει την μερική εκτροπή νερού από δύο ποταμούς, τον Κρακελιώτη και τον Καρπενησιώτη, που σήμερα καταλήγουν στη λίμνη των Κρεμαστών, ώστε να διοχετεύεται το νερό στον Ταμιευτήρα του Εύηνου για την υδροδότηση της Αττικής,   ανακοινώθηκε από τον υπουργό ΠΕΝ και τη διοίκηση της ΕΥΔΑΠ σε εκδήλωση για τα 100 χρόνια της ΕΥΔΑΠ, με τη συμμετοχή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Με κλειστή διαδικασία διαπραγμάτευσης η ανάθεση του Εύρυτος

Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός, το μεγάλο έργο είναι ο Εύρυτος: η μερική Εκτροπή Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο και θα θωρακίσει την Αττική για τα επόμενα 30 χρόνια. Για το συγκεκριμένο έργο έγινε γνωστό ακόμη ότι:

♦ Η  ανάθεση της μερικής εκτροπής δύο ποταμών στην Ευρυτανία προς το φράγμα του Ευήνου θα ακολουθήσει διαδικασίες για επείγοντα έργα και θα προχωρήσει χωρίς ανοιχτό διαγωνισμό, αλλά με κλειστή διαδικασία διαπραγμάτευσης, μεταξύ των μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών της χώρας. Προγραμματίζεται η ανάθεση να γίνει έως το καλοκαίρι του 2026 και το έργο, που θα κοστίσει τουλάχιστον μισό δισ. ευρώ, να ολοκληρωθεί έως τα μέσα του 2029.

♦ Η  σύνδεση των δύο ποταμών με τον ταμιευτήρα νερού στον Εύηνο θα γίνει μέσω δύο διαδοχικών σηράγγων, 14 χλμ. και 6 χλμ. (με διάμετρο 4 μέτρων και παροχετευττκότητα 27 κυβικών το δευτερόλεπτο). Οι σήραγγες θα κατασκευαστούν σε τέτοιο ύψος ώστε να παίρνουν νερό μόνο όταν ανεβαίνει η στάθμη των δύο ποταμών, λόγω βροχοπτώσεων, διασφαλίζοντας έτσι τη συνεχή οικολογική παροχή των δύο ποταμών.

Με το έργο αυτό θα εξασφαλίζονται περίπου 200 εκατ. κυβικά νερού ετησίως.

Δραματική μείωση των αποθεμάτων νερού για την Αττική

Ο κ. Παπασταύρου σε συνέντευξη του,  στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ υπογράμμισε την ετήσια δραματική μείωση των αποθεμάτων νερού κατά 250 εκατ. κυβικά μέτρα.

-«Η μείωση αυτή οφείλεται στην κλιματική κρίση, τη μείωση των βροχοπτώσεων κατά 25% και των χιονοπτώσεων, την αύξηση της εξάτμισης των υδάτων κατά 15% λόγω υψηλών θερμοκρασιών και την ταυτόχρονη αύξηση της κατανάλωσης νερού κατά 6%. Η υδρολογική εκτίμηση είναι ότι η καμπύλη ανόδου και ύφεσης είναι κυκλική, ωστόσο λαμβάνουμε 3 δέσμες μέτρων: μακροπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα», εξήγησε.

«Plan Β, σε περίπτωση που καθυστερήσει ο Εύρυτος»

Στα μακροπρόθεσμα, εντάσσονται αυτά που γίνονται ανά γενιά, ένα μεγάλο έργο έγινε το 1929, που παραδόθηκε το φράγμα του Μαραθώνα επί Ελευθερίου Βενιζέλου, το 1956 η λίμνη Υλίκη και το 1979 ο Μόρνος επί Κωνσταντίνου Καραμανλή, το 1990 τέθηκαν οι βάσεις για τον Εύηνο επί Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. «Το μεγάλο έργο της δικής μας γενιάς, επί Κυριάκου Μητσοτάκη, είναι ο Εύρυτος», είπε ο Υπουργός, δηλαδή η μερική Εκτροπή Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς τον Εύηνο.

Ως προς τα μεσοπρόθεσμα μέτρα, ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε στο «Plan Β, που θα ενεργοποιηθεί σε περίπτωση που καθυστερήσει ο Εύρυτος, έχουμε προβλέψει αφαλατώσεις σε συγκεκριμένες περιοχές», ενώ τα βραχυπρόθεσμα μέτρα αφορούν «γεωτρήσεις που γίνονται ήδη σε Βοιωτικό Κηφισό, Μαυροσουβάλα και Ούγγρους, που εξασφαλίζουν άμεσα 150 εκατ. κυβικά μέτρα και μας πάνε ως την ολοκλήρωση του Ευρύτου, ο οποίος θα εξασφαλίσει την Αττική για 30 χρόνια. Παράλληλα, γίνονται έργα αφαλατώσεων σε 40 νησιά.»

Ξεκινάει νοικοκύρεμα στους φορείς διαχείρισης νερού

Ο υπουργός ΠΕΝ ανέδειξε το θέμα του κατακερματισμού και της σπατάλης στο πεδίο της διαχείρισης του νερού.

-«Η χώρα έχει απώλεια 50% του νερού της, όταν στο Ισραήλ και τη Σιγκαπούρη την ίδια σταγόνα τη χρησιμοποιούν δυο και τρεις φορές, με τη χρήση κατάλληλης τεχνολογίας. Εμείς έχουμε 740 παρόχους νερού, ύδρευσης και άρδευσης. Τώρα ξεκινάμε το νοικοκύρεμα. Η γεωγραφική επέκταση της ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ σε Βοιωτία-Εύβοια-Φωκίδα και Χαλκιδική αντίστοιχα, εταιρείες στις οποίες το κράτος έχει την πλειοψηφία, θα έχουν την ευθύνη και για ύδρευση και για άρδευση. Μέχρι το 2023 δεν υπήρχε καν Ρυθμιστική Αρχή, η Κυβέρνησή μας ίδρυσε τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων».

Ως προς την τιμολόγηση, τόνισε ότι: «το νερό είναι δημόσιο αγαθό. Η Ελλάδα έχει το φθηνότερο και ποιοτικότερο νερό στην Ευρώπη και αυτό θα διατηρηθεί».

Δήμος Καρπενησίου: έντονες αντιδράσεις και κατεπείγουσα συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου

Την έντονη αντίθεσή του στο έργο «Εύρυτος» που προβλέπει την μερική εκτροπή των ποταμών Καρπενησιώτη και Κρικελιώτη προς τον Εύηνο, ενισχύοντας το υδροδοτικό σύστημα που τροφοδοτεί την Αττική, εκφράζει με ανακοίνωσή του ο Δήμος Καρπενησίου.

-«Οι δύο αυτοί ποταμοί δεν είναι απλώς υδάτινοι πόροι. Αποτελούν κομμάτι της ταυτότητας και της ζωής του τόπου μας. Συνδέονται με την ιστορία μας, το φυσικό μας περιβάλλον, την οικονομία της περιοχής, τον τουρισμό μας, αλλά και την καθημερινότητα των πολιτών και η σχεδιαζόμενη εκτροπή τους, όπως περιγράφηκε δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες» αναφέρτει ο Δήμος.

Σε κατεπείγουσα συνεδρίαση συγκαλείται το Δημοτικό Συμβούλιο Καρπενησιού τη Δευτέρα 3 Νοεμβρίου 2025, με αποκλειστικό θέμα το σχέδιο «Εύρυτος» και τη σχεδιαζόμενη μερική εκτροπή των ποταμών Καρπενησιώτη και Κρικελιώτη προς τον Εύηνο, έργο που η κυβέρνηση έχει εντάξει στις εθνικές προτεραιότητες για την ενίσχυση της υδροδότησης της Αττικής.

Στην πρόσκληση που υπογράψει ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Χρήστος Αρμάγος, επισημαίνεται ότι η διαδικασία κρίνεται κατεπείγουσα «λόγω της σοβαρότητας του ζητήματος» και των «προφανών επιπτώσεων που ενδέχεται να έχει για την περιοχή».

Στη συνεδρίαση έχουν κληθεί, εκτός από τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, η Βουλευτής Ευρυτανίας Τζίνα Οικονόμου, εκπρόσωποι της Περιφέρειας Στερεός Ελλάδας, των τοπικών φορέων και συλλόγων.

Σύμφωνα με την πρόσκληση, το Δημοτικό Συμβούλιο καλείται να ενημερωθεί, να διαβουλευθεί και να διαμορφώσει τη θέση του για το έργο «Εύρυτος», στο οποίο προβλέπεται εκτροπή νερών από τα δύο ποτάμια της Ευρυτανίας.

Η συνεδρίαση έρχεται σε συνέχεια των έντονων αντιδράσεων που έχει ήδη εκφράσει ο Δήμος Καρπενησιού, κάνοντας λόγο για έργο που απειλεί την περιβαλλοντική ισορροπία και την τοπική οικονομία.

Αναλυτικά η ανακοίνωση που εξέδωσε ο Δήμος Καρπενησίου έχει ως εξής:

Οι ποταμοί Καρπενησιώτης και Κρικελιώτης δεν αποτελούν «πόρο προς μεταφορά»

Την Πέμπτη 30 Οκτωβρίου ανακοινώθηκε από τον πρωθυπουργό το έργο «Εύρυτος» που προβλέπει την μερική εκτροπή των ποταμών Καρπενησιώτη και Κρικελιώτη προς τον Εύηνο, ενισχύοντας το υδροδοτικό σύστημα που τροφοδοτεί την Αττική.

Ως Δημοτική Αρχή Καρπενησίου οφείλουμε να εκφράσουμε δημόσια και ξεκάθαρα την αντίθετη θέση μας στις παραπάνω εξαγγελίες, λαμβάνοντας υπόψη πως οι δύο αυτοί ποταμοί δεν είναι απλώς υδάτινοι πόροι. Αποτελούν κομμάτι της ταυτότητας και της ζωής του τόπου μας. Συνδέονται με την ιστορία μας, το φυσικό μας περιβάλλον, την οικονομία της περιοχής, τον τουρισμό μας, αλλά και την καθημερινότητα των πολιτών.

Πραγματικά , δεν θα είχαμε καμία αντίρρηση να βοηθήσουμε τους συνανθρώπους μας στην πρωτεύουσα, αν το νερό ήταν αρκετό, αλλά τα ποτάμια στερεύουν και το νερό δεν επαρκεί πλέον ούτε για τις δικές μας ανάγκες.

Η σχεδιαζόμενη εκτροπή τους, όπως περιγράφηκε, δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες και συγκεκριμένα:

1. Περιβαλλοντικός κίνδυνος:

Η υδρολογική ισορροπία της περιοχής μπορεί να διαταραχθεί μη αναστρέψιμα. Μείωση ροής σημαίνει υποβάθμιση οικοσυστημάτων, αλλαγή στη βλάστηση, κίνδυνο για την πανίδα και ερημοποίηση τμημάτων της κοίτης.

2. Επιπτώσεις στην τοπική οικονομία:

Οι ποταμοί αυτοί στηρίζουν τον εναλλακτικό και φυσιολατρικό τουρισμό που αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας μας. Η απώλειά τους ως ζωντανών υδάτινων διαδρομών θα είχε άμεσο πλήγμα σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις του τόπου.

3. Κοινωνική διάσταση και σεβασμός στον τόπο:

Δεν είναι αποδεκτό να λαμβάνονται αποφάσεις που επηρεάζουν το μέλλον της Ευρυτανίας χωρίς διάλογο με την τοπική κοινωνία, την αυτοδιοίκηση, τους ειδικούς και τους ανθρώπους που ζουν εδώ και γνωρίζουν την περιοχή.

Ως Δημοτική Αρχή, δεν είμαστε αντίθετοι στην ανάπτυξη. Είμαστε αντίθετοι σε επιλογές που θυσιάζουν τον τόπο μας χωρίς σεβασμό στην τοπική πραγματικότητα, χωρίς ενημέρωση και χωρίς διαβούλευση.

Για τον λόγο αυτό:

Ζητούμε άμεση πρόσβαση στις τεχνικές μελέτες και ό,τι άλλο αφορά το σχεδιαζόμενο έργο.

Ζητούμε επιστημονική διαβούλευση με ανεξάρτητους φορείς: υδρολόγους, περιβαλλοντολόγους, ειδικούς σε ορεινά οικοσυστήματα.

Ζητούμε θεσμικό διάλογο με το Υπουργείο και την Κυβέρνηση.

Και δηλώνουμε πως δεν πρόκειται να συναινέσουμε σε ενέργειες που στρέφονται κατά του φυσικού πλούτου της Ευρυτανίας.

Η θέση μας είναι ξεκάθαρη:

Οι ποταμοί Καρπενησιώτης και Κρικελιώτης δεν αποτελούν «πόρο προς μεταφορά». Αποτελούν το σπίτι μας.

Ενημερώνουμε πως ήδη έχουν γίνει ενέργειες για άμεση συνάντηση προς ενημέρωση μας με τα αρμόδια υπουργεία και την ΕΥΔΑΠ.

Ενωμένοι και τεκμηριωμένοι, θα προασπίσουμε το περιβάλλον, την οικονομία και την ταυτότητα του τόπου μας.»

◊ Η Ένωση Ξενοδόχων Ευρυτανίας παράλληλα τονίζει: «ΟΧΙ στην Εκτροπή των Ποταμών της Ευρυτανίας – Σώστε τον Κρικελιώτη και τον Καρπενησιώτη!» και σε ψήφισμα που εξέδωσε κατά του έργου «Εύρυτος» κάνει λόγο για «Οικολογική καταστροφή»  και «Κίνδυνο για τον οικοτουρισμό».

Αντίθετος ο Δήμος Αγράφων στο έργο «Εύρυτος» – «Υπερασπιζόμαστε τον τόπο και το μέλλον μας»

Την αντίθεσή του σε κάθε σχέδιο εκτροπής-μεταφοράς των νερών του Καρπενησιώτη και του Κρικελιώτη ποταμού προς τον Εύηνο εκφράζει ο δήμαρχος Αγράφων Αλέξης Καρδαμπίκης.

Ο κ. Καρδαμπίκης δηλώνει πως τέτοιες αποφάσεις δεν μπορούν να λαμβάνονται χωρίς καμία ενημέρωση, χωρίς ουσιαστικό διάλογο, επιστημονική τεκμηρίωση και ολοκληρωμένο σχεδιασμό που θα διασφαλίζει το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.

«Μας έχετε κουράσει με την συνεχή στοχοποίηση του φυσικού πλούτου της Ευρυτανίας που είναι το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα, ερήμην των Ευρυτάνων, χωρίς κανένα ειδικό χωροταξικό, χωρίς κανένα σχέδιο», σημειώνει.

Αναλυτικά η ανακοίνωση έχει ως εξής:

«Κοινός ο αγώνας για την προστασία των νερών του Καρπενησιώτη και του Κρικελιώτη.

Εκφράζω την απόλυτη αντίθεσή μου σε κάθε σχέδιο εκτροπής — μεταφοράς των νερών του Καρπενησιώτη και του Κρικελιώτη ποταμού προς τον Εύηνο, στο πλαίσιο κυβερνητικών σχεδίων ερήμην των Ευρυτάνων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας που απειλεί την Αθήνα.

Κατανοούμε πλήρως την ανάγκη να μη λείψει νερό από την πρωτεύουσα, όπου ζει σχεδόν η μισή Ελλάδα και πολλοί συντοπίτες μας.

Όμως τέτοιες αποφάσεις δεν μπορούν να λαμβάνονται χωρίς καμία ενημέρωση, χωρίς ουσιαστικό διάλογο, επιστημονική τεκμηρίωση και ολοκληρωμένο σχεδιασμό που θα διασφαλίζει το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.

Τα νερά των ποταμών μας είναι ζωτικό στοιχείο του φυσικού πλούτου της Ευρυτανίας, στηρίζουν το περιβάλλον, την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό και την ίδια τη ζωή στον τόπο μας.

Δηλώνουμε τη συμπαράστασή μας στον Δήμο Καρπενησίου και ενώνουμε τις δυνάμεις μας για την προστασία του υδάτινου και φυσικού πλούτου της περιοχής.

Απαιτούμε:

♦ Διαφάνεια, ενημέρωση και σεβασμό στη φωνή των τοπικών κοινωνιών.

♦ Εθνικό σχεδιασμό για τα ύδατα με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και την περιβαλλοντική ισορροπία.

Τα νερά της Ευρυτανίας είναι η ψυχή των Αγράφων και του Καρπενησίου.

Με ενότητα, υπευθυνότητα και σεβασμό, υπερασπιζόμαστε τον τόπο και το μέλλον μας.

Μας έχετε κουράσει με την συνεχή στοχοποίηση του φυσικού πλούτου της Ευρυτανίας που είναι το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα, ερήμην των Ευρυτάνων, χωρίς κανένα ειδικό χωροταξικό, χωρίς κανένα σχέδιο».