Η Ελλάδα στο ευρωδικαστήριο για το θόρυβο στις μεγάλες πόλεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την απόφαση της να παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη έγκρισης σχεδίων δράσης για τον θόρυβο στα μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα της χώρας και ταυτοχρόνως ότι κινήθηκαν διαδικασίες κατά της χώρας μας για σειρά περιβαλλοντικών παραβάσεων, όπως για την εφαρμογή της Οδηγίας για το πόσιμο νερό, την προστασία των φυσικών οικοτόπων και των ειδών και την εφαρμογή μέτρων για την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης έργων ανανεώσιμης ενέργειας.

Η οδηγία για τον θόρυβο προσδιορίζει τα επίπεδα ηχορύπανσης και την ενεργοποίηση της δράσης ως αντίδραση, όπως κατάλληλα μέτρα πολεοδομικού σχεδιασμού και προστασίας από τον θόρυβο. Η οδηγία απαιτεί από τα κράτη μέλη να εγκρίνουν χάρτες που να παρουσιάζουν την έκθεση στον θόρυβο εντός των μεγαλύτερων πολεοδομικών συγκροτημάτων, κατά μήκος των βασικών σιδηροδρομικών και οδικών αξόνων και γύρω από τα κύρια αεροδρόμια.

Οι αποφάσεις που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς τα κράτη μέλη περιλαμβάνουν 12 υποθέσεις που παραπέμπονται στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 32 προειδοποιητικές επιστολές και 24 αιτιολογημένες γνώμες, ενώ κλείνουν 44 υποθέσεις για τις οποίες τα κράτη μέλη σε συνεργασία με την Επιτροπή, έπαυσαν μια παράβαση και διασφάλισαν τη συμμόρφωση με το δίκαιο της ΕΕ.

Οι υποθέσεις που αφορούν στην Ελλάδα σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της ΕΕ είναι:

Η Επιτροπή καλεί τη ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ, την ΕΛΛΑΔΑ, την ΙΣΠΑΝΙΑ, τις ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ και την ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ να μεταφέρουν ορθά στο εθνικό τους δίκαιο την οδηγία για το πόσιμο νερό

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα κινήσει τη διαδικασία επί της αποστολής της προειδοποιητικής επιστολής στη Βουλγαρία [INFR(2025)2030], στην Ελλάδα [INFR(2025)2049], στην Ισπανία [INFR(2025)2026], στις Κάτω Χώρες [ INFR(2025) και 2025] [INFR(2025)2068) λόγω μη ορθής μεταφοράς στο εθνικό τους δίκαιο της αναδιατυπωμένης αίτησης για το πόσιμο νερό (ΕΕ) 2020/2184 ], η οποία συμβάλλει στη βελτίωση της ανθεκτικότητας των υδάτων σ’ όλη την ΕΕ και στην υλοποίηση της φιλοδοξίας της ΕΕ για μηδενική ρύπανση.

Με την αναδιατυπωμένη οδηγία για το πόσιμο νερό προστατεύεται περαιτέρω η μικρο υγεία μέσω της επικαιροποίησης των προτύπων ποιότητας του νερού, της αντιμετώπισης των ρύπων που προκαλούν ανησυχία, όπως οι ενδοκρινικοί διαταράκτες και ταπλαστικά, και με την παροχή καθαρότερου νερού βρύσης. Η οδηγία αντιμετωπίζει επίσης τις διαρροές νερού, καθώς σήμερα, κατά μέσο όρο, το 30 % του πόσιμου νερού χάνεται κατά τη διανομή στην ΕΕ.

Τα κράτη μέλη όφειλαν να μεταφέρουν την εν λόγω οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο και να συμμορφωθούν με τις διατάξεις της έως τις 12 Ιανουαρίου 2023. στην οδηγία, την εκτίμηση κινδύνου και τη διαχείριση κινδύνου που απαιτείται για το σύστημα παροχής πόσιμου νερού, καθώς και τις πτυχές που αφορούν την παρακολούθηση της ποιότητας του πόσιμου νερού.

Όσον αφορά την Ελλάδα, η εθνική νομοθεσία προβλέπει το πεδίο εφαρμογής της και δεν περιλαμβάνει όλους τους φορείς παροχής πόσιμου νερού. Στην Ισπανία, οι ελλείψεις περιλαμβάνουν τον περιορισμό του πεδίου εφαρμογής της, την απουσία ειδικών διατάξεων σχετικά με τις εκτιμήσεις κινδύνου όσον αφορά το σύστημα παροχής πόσιμου νερού και την απουσία διατάξεων για την περιοδική επανεξέταση. Η ολλανδική νομοθεσία παρουσιάζει ελλείψεις όσον αφορά την παρακολούθηση της ποιότητας του πόσιμου νερού και την προώθηση της πρόσβασης σε πόσιμο νερό. Η πορτογαλική νομοθεσία δεν μεταφέρει ορθά διάφορες διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας. Στις διατάξεις που περιλαμβάνονται εκείνες που σχετίζονται με το πεδίο εφαρμογής, με την έκταση της εκτίμησης κινδύνου όσον αφορά το σύστημα παροχής πόσιμου νερού, με τον ρόλο των αρμόδιων αρχών και με τα προϊόντα που επιτρέπεται να έρθουν σε επαφή με το πόσιμο νερό. Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στη Βουλγαρία, στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στις Κάτω Χώρες και στην Πορτογαλία, οι δύο έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντηθούν και να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις που επιβλήθηκαν από την Επιτροπή. Η Επιτροπή, εάν δεν λάβει ικανοποιητικές απαντήσεις, μπορεί να αποφασιστεί να αποστείλει αιτιολογημένες γνώμες.

Η Επιτροπή αποφασίζει να παραπέμψει την ΕΛΛΑΔΑ στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη έγκρισης σχεδίων δράσης για τον θόρυβο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφασίζει να παραπέμψει την Ελλάδα [INFR(2017)2150] στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω μη έγκρισης σχεδίων δράσης για τον θόρυβο για όλα τα πολεοδομικά συγκροτήματα και τους μεγάλους οδικούς άξονες, όπως απαιτείται από την οδηγία για τον θόρυβο ( οδηγία 2002/49/ΕΚ ).

Η οδηγία για τον θόρυβο προσδιορίζει τα επίπεδα ηχορύπανσης και την ενεργοποίηση της δράσης ως αντίδραση, όπως κατάλληλα μέτρα πολεοδομικού σχεδιασμού και προστασίας από τον θόρυβο. Η οδηγία απαιτεί από τα κράτη μέλη να εγκρίνουν χάρτες που να παρουσιάζουν την έκθεση στον θόρυβο εντός των μεγαλύτερων πολεοδομικών συγκροτημάτων, κατά μήκος των βασικών σιδηροδρομικών και οδικών αξόνων και γύρω από τα κύρια αεροδρόμια.

Οι στρατηγικοί χάρτες θορύβου αποτελούν τη βάση για τα καθορισμένα μέτρα στα σχέδια για τον θόρυβο, τα οποία έχουν ως σκοπό να βοηθήσουν στη μείωση της ηχορύπανσης. Είναι καίριας σημασίας για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τα επίπεδα θορύβου στα οποία αυτό εκτίθεται, ώστε να είναι σε θέση να επαληθεύσει το ίδιο εάν οι οικείες αρχές λαμβάνουν επαρκή μέτρα. Δεν είχαν εγκριθεί χάρτες θορύβου για τα περισσότερα πολεοδομικά συγκροτήματα, και εκείνοι που εγκρίθηκαν δεν πληρούσαν τις ελάχιστες οδηγίες που ορίζονται στην οδηγία και δεν ζητήθηκε η γνώμη του κοινού. Επίσης, η Ελλάδα δεν είχε προσδιορίσει επαρκώς όλους τους δρόμους για τους οποίους θα έπρεπε να έχουν καταρτιστεί στρατηγικοί χάρτες και σχέδια δράσης. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές αιτιάσεις. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι προσπάθειες που έχουν κατατεθεί μέχρι σήμερα οι ελληνικές αρχές είναι ανεπαρκείς και, για τον λόγο αυτόν, παραπέμπει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Η Επιτροπή καλεί την ΕΛΛΑΔΑ να συμμορφωθεί με την απόφαση του Δικαστηρίου για την προστασία των φυσικών οικοτόπων και των ειδών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει προειδητική επιστολή βάσει του άρθρου 260 της ΣΛΕΕ στην Ελλάδα [INFR(2014)2260] λόγω της μη συμμόρφωσης της απόφασης του Δικαστηρίου της Ένωσης της 17ης Δεκεμβρίου 2020 ( C 849/19 ). Στην απόφαση διαπιστώθηκε ότι η Ελλάδα δεν έχει καθορίσει στόχους και μέτρα διατήρησης για 239 ειδικές ζώνες διατήρησης (ΕΖΔ), όπως από την οδηγία για τους οικοτόπους ( οδηγία 92/43/ΕΟΚ ).

Σύμφωνα με την οδηγία για τους οικοτόπους, τα κράτη μέλη πρέπει να προτείνουν τόπους κοινοτικής σημασίας (ΤΚΣ), οι οποίοι θα αποτελέσουν μέρος του πανευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000. Μετά την έγκριση ενός τόπου από την Επιτροπή, το κράτος μέλος έχει στηθεί σε έξι έτη για να ορίσει ως ΕΖΔ και να καθορίσει στόχους και μέτρα διατήρησης που θα διατηρηθούν ή θα αποκατασταθούν τα προστατευόμενα είδη και οικοτόπους σε ικανοποιητική κατάσταση. Πρόκειται για βασικές υποδείξεις για τη διαχείριση του δικτύου Natura 2000 και την προστασία της βιοποικιλότητας σε ολόκληρη την ΕΕ. Μολονότι η Ελλάδα έχει ορίσει 239 ΕΖΔ και έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τον καθορισμό στόχων διατήρησης μετά την απόφαση του Δικαστηρίου, εξακολουθεί να μην έχει θεσπίσει τα απαραίτητα μέτρα διατήρησης και για τις 239 ΕΖΔ. Για αυτόν, η Επιτροπή αποστέλλει προειδοποιητική επιστολή στην Ελλάδα, η οποία έχει πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις που επισημάνθηκαν από την Επιτροπή. Εάν η Επιτροπή δεν λάβει ικανοποιητική απάντηση, μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.

Η Επιτροπή παροτρύνει την ΕΛΛΑΔΑ και τη ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ να μεταφέρουν στο εθνικό δίκαιο τους τους κανόνες της ΕΕ για την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης έργων ανανεώσιμης ενέργειας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει γνώμη στην Ελλάδα [INFR(2024) αιτιολογία0221] και στη Φινλανδία [INFR(2024)0226] επειδή δεν μετέφερε πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο τις αναθεωρημένες διατάξεις για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές όσον αφορά την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Η αναθεωρημένη οδηγία [ (ΕΕ) 2023/2413 για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001 ] άρχισε να ισχύει για τον Νοέμβριο του 2023 και ορισμένες διατάξεις έπρεπε να μεταφερθούν στο εθνικό δίκαιο έως την 1η Ιουλίου 2024. Στις διατάξεις αυτές περιλαμβάνονται μέτρα για την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης τόσο για έργα ανανεώσιμης ενέργειας όσο και για τα έργα υποδομής που είναι αναγκαία για την ενσωμάτωση της πρόσθετης δυναμικότητας στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας.

Περιλαμβάνονται επίσης σαφείς προθεσμίες για τις διαδικασίες αδειοδότησης που στοχεύουν σε συγκεκριμένες τεχνολογίες ή σε συγκεκριμένα είδη έργων, η ενίσχυση του ρόλου του ενιαίου σημείου επαφής για τις αιτίες και η παραδοχή ότι τα ανανεώσιμα έργα και τα έργα υποδομές δικτύου είναι υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος. Τον Σεπτέμβριο του 2024 η Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές σε 26 κράτη μέλη, επειδή δεν είχαν μεταφέρει πλήρως την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο.

Η Επιτροπή, αφού εξέτασε τα μέτρα μεταφοράς που κοινοποιήθηκε η Ελλάδα και η Φινλανδία, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κανένα από τα δύο κράτη μέλη δεν έχει ακόμη μεταφερθεί πλήρως στο εθνικό δίκαιο τις διατάξεις σχετικά με την απλούστευση και την επίλυση των διαδικασιών αδειοδότησης. Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή αποστέλλει αιτιολογημένη γνώμη σε αμφότερα τα κράτη μέλη, τα οποία έχουν πλέον προθεσμία δύο μηνών για να απαντηθούν και να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για να ολοκληρωθεί η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο. Διαφορετικά, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να παραπέμψει τις υποθέσεις στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.