Η ενεργειακή κρίση κοστίζει δισεκατομμύρια στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά

Μια νέα ανάλυση του βελγικού γραφείου της Greenpeace εκτιμά ότι η αύξηση των τιμών της ενέργειας πρόσθεσε περίπου 300 ευρώ στα ενεργειακά έξοδα του μέσου νοικοκυριού της ΕΕ στο διάστημα μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου 2026, σε σύγκριση με τις τιμές του 2021. Αυτό σημαίνει 300 ευρώ επιπλέον σε μόλις έξι μήνες.

Στις Βρυξέλλες, ακτιβιστές από 17 χώρες αναλαμβάνουν σήμερα δράση, μια μέρα πριν τη συνάντηση των αρχηγών κρατών της ΕΕ στην οποία θα συζητηθούν οι τιμές ενέργειας και η εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα, και καλούν τους Ευρωπαίους πολιτικούς να προστατεύσουν τα ευάλωτα νοικοκυριά από την αύξηση των λογαριασμών ενέργειας, να καταργήσουν σταδιακά το αέριο και να εξασφαλίσουν ασφαλή, αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή ανανεώσιμη ενέργεια για όλους.

Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο πλανήτης βιώνει μια διαρκή κρίση που σχετίζεται με τα ορυκτά καύσιμα, καθώς κάθε νέα σύγκρουση, απειλή ή ανακοίνωση οδηγεί σε αύξηση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά. Η ανάλυση εκτιμά ότι, μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου 2026, οι μεταβολές στις τιμές της ενέργειας αύξησαν το κόστος της ενέργειας που καταναλώθηκε στα νοικοκυριά της ΕΕ κατά συνολικά 61,5 δισεκατομμύρια ευρώ, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2021, πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Οι αυξημένες τιμές ενέργειας αύξησαν με τη σειρά τους κατά 5,35 δισεκατομμύρια ευρώ το κόστος της ενέργειας που καταναλώθηκε στα νοικοκυριά της ΕΕ μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου 2026 σε σύγκριση με τις τιμές του 2025, ασκώντας περαιτέρω πίεση στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών. Ωστόσο, τα νοικοκυριά καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια: η κατανάλωση ενέργειας από τα νοικοκυριά της ΕΕ μειώθηκε κατά 13% μεταξύ 2021 και 2024.

“Δεν μπορούμε να παραμένουμε αδρανείς ενώ οι εταιρείες πετρελαίου και αερίου αποκομίζουν κέρδη-ρεκόρ από τους πολέμους και την καταστροφή. Αυτό το καλοκαίρι είδαμε τους ηλικιωμένους μας να πεθαίνουν λόγω των επαναλαμβανόμενων καυσώνων, τα δάση μας να καίγονται και την άγρια φύση να υποφέρει. Όλα αυτά όσο οι λογαριασμοί ενέργειας και το κόστος διαβίωσης συνεχίζουν να αυξάνονται. Βρισκόμαστε εδώ για να υπενθυμίσουμε στους βουλευτές και στις βουλεύτριες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στους Ευρωπαίους ηγέτες τη σκληρή πραγματικότητα μιας πολιτικής που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα”, δήλωσε ο Thomas Gelin από το ευρωπαϊκό γραφείο της Greenpeace.

Η Ευρώπη αγωνίζεται να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο και, παράλληλα, έχει μετατοπίσει την εξάρτησή της προς τις ΗΠΑ, θέτοντας έτσι τον εαυτό της στο έλεος του Τραμπ. Οι ηγέτες της ΕΕ εξετάζουν και τη δυνατότητα συνεργασίας με τον Καναδά για την εισαγωγή ακόμη περισσότερου ορυκτού αερίου. Για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά, ο λογαριασμός γίνεται όλο και πιο βαρύς καθώς το “fossilflation”, δηλαδή ο πληθωρισμός που προκαλείται εξαιτίας της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, αυξάνεται, με τις τιμές της ενέργειας, των τροφίμων και των μεταφορών να αυξάνονται ως συνέπεια.

Στις Βρυξέλλες, αναρριχητές από το βελγικό γραφείο της Greenpeace ανέβηκαν στο κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να αναρτήσουν πανό με το σύνθημα “Η καύση αερίου καταστρέφει την Ευρώπη” και “Πόλεμοι, κλιματική κρίση: η καύση αερίου κλέβει το μέλλον μας” και χρησιμοποίησαν ψεύτικο καπνό για την προσομοίωση φωτιάς. Εν τω μεταξύ, ακτιβιστές από την Extinction Rebellion Βελγίου και άλλες ομάδες συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Place du Luxembourg, όπου οι “Red Rebels” πραγματοποίησαν δρώμενο που συμβόλιζε την απώλεια και την καταστροφή που προκαλεί η κλιματική κατάρρευση λόγω της χρήσης ορυκτών καυσίμων. Παράλληλα, ακτιβιστές από την Extinction Rebellion Βελγίου άνοιξαν ένα μεγάλο πανό εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το σύνθημα “Το αέριο σκοτωνει”.

Η συμμαχία καλεί τους Ευρωπαίους πολιτικούς να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα υπέρ της σταδιακής κατάργησης του ορυκτού αερίου και της ενίσχυσης της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επισημαίνουν τις ευκαιρίες που προσφέρουν τα σχέδια της ΕΕ για την ενεργειακή ασφάλεια, ο νέος προϋπολογισμός και οι νέοι κανόνες διακυβέρνησης στον τομέα της ενέργειας και της κλιματικής δράσης. Παράλληλα, ζητούν ένα βραχυπρόθεσμο σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την προστασία των πολιτών από το αυξανόμενο κόστος της ενέργειας. Για τη χρηματοδότηση τέτοιων έκτακτων μέτρων πρέπει να εξεταστούν διάφορες επιλογές, με πρώτη και κύρια τη φορολόγηση των κερδών των εταιρειών πετρελαίου και ορυκτού αερίου.

Στην Ελλάδα, όπου η ενεργειακή φτώχεια επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά που ήδη πιέζονται από το υψηλό κόστος στέγασης, η αντιμετώπιση της κρίσης δεν μπορεί να περιορίζεται σε επιδόματα και προσωρινές επιδοτήσεις. Χρειάζονται στοχευμένες, ουσιαστικά προσβάσιμες ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών, με προτεραιότητα στα ευάλωτα νοικοκυριά και στους ενοικιαστές, ώστε να μειωθούν μόνιμα οι λογαριασμοί, να εξασφαλιστούν αξιοπρεπείς συνθήκες θέρμανσης και ψύξης και να μειωθεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, με τελικό στόχο την πλήρη απεξάρτηση.