Η κλιματική κρίση στρέφει τουριστικά ρεύματα προς τον ευρωπαϊκό Βορρά

Όταν ο υδράργυρος στη Νότια Ευρώπη «χτυπάει» κόκκινο, η παγκόσμια τουριστική αγορά αναζητά το δικό της “safe mode”. Το νέο ισχυρό trend των ταξιδιωτών ακούει στο όνομα “coolcation” -ένα λογοπαίγνιο μεταξύ των λέξεων δροσιά (cool) και διακοπές (vacation)- και περιγράφει την τάση των τουριστών να ανταλλάσσουν τον καυτό ήλιο της Μεσογείου με τα ηπιότερα κλίματα του ευρωπαϊκού Βορρά.

Μια αλλαγή που φαίνεται να ανατρέπει ή τουλάχιστον να «ταρακουνάει» το τουριστικό μοντέλο του ήλιος-θάλασσα που είχαμε συνηθίσει ως τώρα.

Δεν πρόκειται ωστόσο για το τέλος της Μεσογείου. Όπως εξηγεί ο, Περιφερειακός Διευθυντής Ευρώπης του Παγκόσμιου Συμβουλίου Αειφόρου Τουρισμού (GSTC), Δρ. Ιωάννης Παππάς, πρόκειται για μία σταδιακή ανακατανομή των τουριστικών ροών στον χώρο και στον χρόνο.

«Η κλιματική κρίση αποτελεί έναν από τους βασικούς επιταχυντές. Η Ευρώπη θερμαίνεται περίπου δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, ενώ η Νότια Ευρώπη αντιμετωπίζει ολοένα μεγαλύτερη έκθεση σε καύσωνες,λειψυδρία και πυρκαγιές. Τα δεδομένα δείχνουν ότι αυτό αρχίζει να επηρεάζει και την τουριστική συμπεριφορά. Έρευνα της European Travel Commission έδειξε ότι το 81% των Ευρωπαίων θεωρούσε ήδη το 2025 ότι η αλλαγή του κλίματος επηρεάζει με κάποιο τρόπο τον τρόπο που ταξιδεύει, ενώ 15% αναζητούσε ενεργά ηπιότερα κλίματα και 14% απέφευγε προορισμούς με ακραία ζέστη. Παράλληλα, ο υπερτουρισμός, οι υψηλότερες τιμές, η ανάγκη για μεγαλύτερη σχέση με τη φύση και η αναζήτηση λιγότερο κορεσμένων εμπειριών δημιουργούν μία νέα αγορά: το “coolcation”, επισημαίνει ο κ.Παππάς μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Την ίδια ώρα όπως δείχνουν τα στοιχεία, ο Βοράς αξιοποιεί αυτήν τη συνθήκη: «Το 2025 η Φιλανδία κατέγραψε αύξηση διεθνών αφίξεων 14,1% και η Νορβηγία 12,9%. Η Σουηδία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τον Ιούλιο του 2026 κατέγραψε 14,25 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό στην ιστορία της. Ταυτόχρονα, οι διανυκτερεύσεις επισκεπτών από την Ισπανία αυξήθηκαν 65%, από την Ιταλία 28,1% και από τη Γαλλία 10,3%. Οι απόλυτοι αριθμοί παραμένουν σχετικά μικροί και δεν αποδεικνύουν μόνοι τους αιτιώδη σχέση με το κλίμα, αλλά η κατεύθυνση είναι αξιοπρόσεκτη», επισημαίνει ο κ.Παππάς.

Ταυτόχρονα, όπως υπογραμμίζει, το Joint Research Centre της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκτιμά ότι, σε σενάρια αύξησης της θερμοκρασίας κατά 3-4°C, οι νότιες παράκτιες περιοχές της Ευρώπης μπορεί να χάσουν σχεδόν 10% της θερινής ζήτησης, ενώ οι βόρειες παράκτιες περιοχές να κερδίσουν πάνω από 5%.

«Για την Ελλάδα, λοιπόν, το πρόβλημα δεν είναι ότι “θα χάσουμε τον τουρισμό” επισημαίνει ο κ.Παππάς και τονίζει ότι δεν αρκεί να διαφημίζουμε περισσότερο, ειδικά έναν ήδη ‘επιτυχημένο’ προορισμό. «Χρειάζεται στρατηγική που να γνωρίζει τη φέρουσα ικανότητά του, τους κλιματικούς κινδύνους, τους διαθέσιμους υδατικούς και ενεργειακούς πόρους, τις ανάγκες των κατοίκων, τις μεταφορές, τη βιοποικιλότητα, τη χωρική και χρονική κατανομή των επισκεπτών και, τελικά, ποιο είδος τουριστικής ανάπτυξης δημιουργεί μεγαλύτερη αξία με μικρότερη πίεση.

Η χώρα μας μάλιστα έχει ένα τεράστιο πλεονέκτημα, όπως ο ίδιος αναφέρει: «μπορεί να μετατρέψει μία απειλή σε επέκταση της περιόδου. Απρίλιος-Ιούνιος και Σεπτέμβριος-Νοέμβριος, ορεινοί και ηπειρωτικοί προορισμοί, πολιτισμός, φύση, γαστρονομία, wellness και αυθεντικές τοπικές εμπειρίες μπορούν να δημιουργήσουν ένα πολύ πιο ανθεκτικό τουριστικό μοντέλο» και προσθέτει: «Σε κάθε περίπτωση, ο ευρωπαϊκός Νότος κάθε άλλο παρά χάνει τα πρωτεία του, με το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 2026 να επιβεβαιώνουν ότι η Μεσόγειος παραμένει στην κορυφή των προτιμήσεων, την ώρα που η Ελλάδα καταγράφει ιστορικό υψηλό σε αφίξεις και ταξιδιωτικές εισπράξεις».