Στα διαχρονικά προβλήματα της τοπικής αυτοδιοίκησης, με αιχμή την υποχρηματοδότηση, την έλλειψη πόρων και τις αυξανόμενες αρμοδιότητες των Δήμων, επικεντρώθηκε η συζήτηση με θέμα «Διοίκηση και Θεσμικές Προκλήσεις ΟΤΑ», στο πλαίσιο του 14ου Regional Growth Conference (RGC 2026), που διοργανώνουν η εφημερίδα ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Πανεπιστήμιο Πατρών, υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων.
Ο Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, αναφέρθηκε στις αλλαγές που προωθούνται στον τρόπο εκλογής των αιρετών της τοπικής αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι στόχος των παρεμβάσεων είναι η καλύτερη εκπροσώπηση. Όπως εξήγησε, το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής δίνει τη δυνατότητα στον πρώτο σε ψήφους να ασκήσει διοίκηση, ενώ το νέο μοντέλο επιχειρεί να συγχωνεύσει τους δύο εκλογικούς γύρους σε έναν.
«Δεν γνωρίζουμε ακόμη ποια θα είναι τα ακριβή αποτελέσματα αυτού του συστήματος, καθώς πρόκειται για ένα σύνθετο μοντέλο. Ωστόσο, εξοικονομείται το κόστος ενός δεύτερου εκλογικού γύρου», σημείωσε.
Ο κ. Κωνσταντέλλος υπογράμμισε ότι η τοπική αυτοδιοίκηση αντιμετωπίζει πολύ σοβαρότερα ζητήματα από το εκλογικό σύστημα, θέτοντας ως προτεραιότητα τη σύνταξη ενός νέου κώδικα τοπικής αυτοδιοίκησης, στα πρότυπα άλλων δυτικών χωρών, προκειμένου να βελτιωθεί η λειτουργία των Δήμων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην έλλειψη πόρων, τονίζοντας ότι οι Δήμοι καλούνται συνεχώς να διαχειρίζονται νέες αρμοδιότητες χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση. «Όποια αρμοδιότητα μεταφέρεται στην αυτοδιοίκηση, οι Δήμοι δεν έχουν τους πόρους για να την υλοποιήσουν. Οι αρμοδιότητες χωρίς πόρους είναι αρμοδιότητες που δεν μπορούν να υποστηριχθούν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις αυξημένες ανάγκες που υπάρχουν στους τομείς της διαχείρισης απορριμμάτων και της πολιτικής προστασίας, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται ουσιαστικές οικονομικές ενισχύσεις και μόνιμες δομές στήριξης των Δήμων.
Ο Δήμαρχος Ήλιδας, Χρήστος Χριστοδουλόπουλος, συμφώνησε ότι η βασική πρόκληση της αυτοδιοίκησης είναι η οικονομική ασφυξία και διερωτήθηκε χαρακτηριστικά: «Θα βγουν και οι Δήμοι από τα μνημόνια;».
Όπως υπογράμμισε, χωρίς οικονομική αυτοτέλεια δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική αυτοδιοίκηση, αλλά μόνο διαχείριση καθημερινότητας. «Χρειαζόμαστε πόρους για να αντιμετωπίσουμε την υποστελέχωση, τις φυσικές καταστροφές και τις ολοένα αυξανόμενες υποχρεώσεις που μας μεταφέρονται», σημείωσε.
Ο κ. Χριστοδουλόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα στη σχέση Δήμου και πολίτη, επισημαίνοντας ότι ο Δήμος είναι ο πρώτος φορέας στον οποίο απευθύνεται ο πολίτης για κάθε πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Όπως ανέφερε, οι Δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε νέες αρμοδιότητες, όπως η διαχείριση των αδέσποτων ζώων, χωρίς όμως να διαθέτουν τα αναγκαία οικονομικά εργαλεία.
«Πώς θα ζητήσουμε περισσότερα δημοτικά τέλη από τον πολίτη όταν γνωρίζουμε τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει; Και πώς ταυτόχρονα θα καλύψουμε τις νέες υποχρεώσεις μας χωρίς έσοδα;», διερωτήθηκε.
Ο καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και πρόεδρος του ΙΝΠΑ, Ιωάννης Ψυχάρης, ανέφερε ότι κάθε ουσιαστική αλλαγή πρέπει να ξεκινά από το τοπικό επίπεδο, καθώς η τοπική διακυβέρνηση βρίσκεται πιο κοντά στα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας.
Ο κ. Ψυχάρης άσκησε κριτική στον νόμο για το επιτελικό κράτος, εκφράζοντας την άποψη ότι υποβάθμισε τον ρόλο της αυτοδιοίκησης, η οποία σήμερα αισθάνεται «ξεχασμένη». Αντίθετα, τάχθηκε υπέρ της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ένα μοντέλο που μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικότερα στη διαχείριση των τοπικών προβλημάτων.
«Ακούμε πολλά λόγια για την αυτοδιοίκηση. Ας είμαστε λιγότερο πληθωρικοί στα λόγια και ας δούμε τα προβλήματα στην πράξη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
