Ηλεκτρική ενέργεια: τριπλάσιο πλεόνασμα στο εμπορικό ισοζύγιο

Του Κώστα Βουτσαδάκη/

 Τριπλάσιο πλεόνασμα στο εμπορικό ισοζύγιο ρεύματος κατέγραψε η Ελλάδα στο πρώτο τρίμηνο του έτους σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ενώ σε όρους όγκου ενέργειας οι εξαγωγές τετραπλασιάστηκαν.

Η υπερ – επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας στην οποία στηρίζονται οι εξαγωγές είναι – μεταξύ άλλων – ο λόγος για τον οποίο κορυφαίοι παράγοντες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία για τη πορεία των τιμών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού οπότε αναμένεται αυξημένη ζήτηση.

Ειδικότερα:

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ η αξία των εξαγωγών ρεύματος στο πρώτο τρίμηνο του 2026 διαμορφώθηκε σε 459 εκατ. ευρώ έναντι 343 εκατ. πέρυσι ενώ οι εισαγωγές φέτος περιορίστηκαν σε 118,7 εκατ. από 232,3 εκατ. πέρυσι. Ως αποτέλεσμα το πλεόνασμα στο εμπορικό ισοζύγιο στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκε φέτος στα 340 εκατ. ευρώ έναντι 111 εκατ. πέρυσι, δηλαδή τριπλασιάστηκε. Παρά το γεγονός ότι σημαντικός όγκος των εξαγωγών πραγματοποιείται τις μεσημβρινές ώρες όταν υπάρχει υπερπλεόνασμα παραγωγής από τα φωτοβολταϊκά και οι τιμές στην αγορά χονδρικής είναι μηδενικές, το όφελος για την οικονομία από τις εξαγωγές ρεύματος είναι ιδιαίτερα σημαντικό καθώς η εξαγωγική δραστηριότητα εκτείνεται σε όλη τη διάρκεια του 24ωρου. Αρμόδιες πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επισημαίνουν σχετικά ότι η Ελλάδα είναι εξαγωγική προς τη Βουλγαρία σχεδόν όλες τις ώρες της ημέρας (96 % των ωρών το Μάιο) και μάλιστα οι εξαγωγές είναι υψηλότερες τις βραδινές ώρες απ ό,τι το μεσημέρι οπότε κορυφώνεται η παραγωγή των φωτοβολταϊκών. Το όφελος γίνεται ακόμα μεγαλύτερο αν αναλογιστεί κανείς ότι το 2019 το ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας ήταν ελλειμματικό σε βάρος της χώρας μας κατά 400 εκατ. ευρώ.

Σε όρους όγκου, οι καθαρές εξαγωγές από το ελληνικό σύστημα σύμφωνα με τις αναλύσεις του Green Tank τετραπλασιάστηκαν και διαμορφώθηκαν φέτος σε 3442 γιγαβατώρες από 858 πέρυσι. Είναι ενδεικτικό ότι οι καθαρές εξαγωγές του τριμήνου ξεπέρασαν ήδη τις συνολικές καθαρές εξαγωγές του 2025 που ήταν 3,010 GWh.

Η αύξηση των εξαγωγών οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών που έχουν πολλαπλασιάσει τη συμμετοχή τους στο ενεργειακό μείγμα. Πέρα από τα φωτοβολταϊκά που αύξησαν την παραγωγή τους κατά 31.4% σε σχέση με το 2025, στο τρίμηνο του 2026 οι εξαγωγές υποστηρίζονται επιπλέον από την αυξημένη αιολική παραγωγή (+37.2% σε σχέση με το 2025), και τα υδροηλεκτρικά (+282 %) καθώς τα χιόνια και οι βροχοπτώσεις γέμισαν τους ταμιευτήρες.

Σε σχέση με την εξέλιξη των τιμών κατά τη θερινή περίοδο οι ίδιοι παράγοντες του ΥΠΕΝ εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία για τους εξής λόγους:

-Πρώτον, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ιδιαίτερη επίπτωση στις τιμές χονδρικής οι οποίες τον Απρίλιο διαμορφώθηκαν στα περυσινά επίπεδα (89 ευρώ ανά μεγαβατώρα). Το Μάιο κυμαίνονται επίσης στα 89 ευρώ, από 81,9 πέρυσι. Θετικό στοιχείο είναι επίσης ότι τις ώρες που εκλείπει η παραγωγή των φωτοβολταϊκών, οι τιμές στο Χρηματιστήριο δεν εκτοξεύονται.

-Δεύτερον, έχουν τεθεί σε λειτουργία οι πρώτες μπαταρίες οι οποίες αναμένεται να αναπτυχθούν περαιτέρω μέσα στο καλοκαίρι. Ήδη συμμετέχουν στην αγορά 150 μεγαβάτ και μέσα στις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να φθάσουν στα 500-600 μεγαβάτ. Οι μπαταρίες αναμένεται αφενός να περιορίσουν τις περικοπές στην “ πράσινη” ενέργεια που γίνονται αναγκαστικά όταν η παραγωγή των ΑΠΕ υπερβαίνει την εγχώρια ζήτηση μαζί με τις εξαγωγές και αφετέρου να περιορίσουν τη χρήση μονάδων φυσικού αερίου τις ώρες της βραδινής αιχμής όταν εκλείπει η παραγωγή των φωτοβολταϊκών. Σύμφωνα με το Green Tank οι περικοπές ΑΠΕ για το τρίμηνο ήταν 410 GWh, διπλάσιες των περσινών, ενώ όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ ο Επικεφαλής Αναλυτής Πολιτικής του φορέα Νίκος Μάντζαρης, μέχρι τα τέλη Μαΐου έχουν αυξηθεί περαιτέρω σε 1,35 τεραβατώρες.

-Τρίτον, το καλοκαίρι που αυξάνεται η ζήτηση, αυξάνεται παράλληλα και η παραγωγή των φωτοβολταϊκών. Άρα η πίεση στις τιμές διατηρείται.

-Τέταρτον, σε αντίθεση με την εικόνα που υπήρχε στο παρελθόν η Ελλάδα έχει χαμηλότερες τιμές από τις χώρες της περιοχής (Βουλγαρία, Ρουμανία, Ιταλία). Αυτή άλλωστε είναι η αιτία που αυξήθηκαν οι εξαγωγές, με τις οποίες εξαντλείται η δυναμικότητα των διασυνδέσεων και λειτουργούν έτσι στην πράξη ως “ ασπίδα” για εισαγωγές ακριβότερης ενέργειας από τη ΝΑ Ευρώπη.

-Και πέμπτον, είναι πολύ υψηλά τα αποθέματα στα υδροηλεκτρικά περιορίζοντας έτσι την ανάγκη συμμετοχής των μονάδων φυσικού αερίου στο καθημερινό φορτίο.