Ημερίδα: το μέλλον των διατηρητέων κτηρίων στο προσκήνιο

Στο προσκήνιο επανέρχεται το ζήτημα της διατήρησης των διατηρητέων κτηρίων, καθώς ένα σημαντικό τμήμα του κτηριακού αποθέματος της χώρας βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενες προκλήσεις. Με αφορμή την ημερίδα της 29ης Απριλίου που διοργανώνει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων με θέμα «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα», αναδεικνύεται ότι το ζήτημα υπερβαίνει τα όρια της ιδιωτικής ιδιοκτησίας και αγγίζει τον πυρήνα της ιστορικής ταυτότητας των πόλεων και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Όπως επισημαίνει η πρόεδρος του Συλλόγου, Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ανάγκη για ένα σαφές και σταθερό πλαίσιο στήριξης είναι πλέον επιτακτική. Όπως αναφέρει, υπάρχει ανάγκη για ένα μόνιμο και λειτουργικό πλαίσιο που να περιλαμβάνει οικονομική ενίσχυση, φορολογικές ελαφρύνσεις και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, σε άμεση σύνδεση με τη διατήρηση και αποκατάσταση των διατηρητέων. Η ευθύνη δεν μπορεί να περιορίζεται στους ιδιοκτήτες, αλλά αφορά συνολικά την πολιτεία. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη ενεργοποίησης θεσμικών εργαλείων που παραμένουν ανενεργά εδώ και χρόνια.

Διατηρητέα: αποζημιώσεις και κίνητρα στατικής και ενεργειακής αναβάθμισης

Σύμφωνα με όσα εξηγεί η κ. Βρεττάκου, η συντήρηση μπορεί να είναι δύο έως και τέσσερις φορές ακριβότερη από ένα σύγχρονο ακίνητο. Ανάλογα με την κατάσταση του κτηρίου, το κόστος ξεκινά από 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και μπορεί να ξεπεράσει τα 4.000 ευρώ. Όπως τονίζει, η δυσκολία ανταπόκρισης τόσο στο οικονομικό βάρος όσο και στις χρονοβόρες εγκρίσεις σε συνδυασμό με την έλλειψη εξειδικευμένων συνεργείων, οδηγεί συχνά σε στασιμότητα ή εγκατάλειψη των ακινήτων, έως ότου υπάρξει ουσιαστική στήριξη από την πολιτεία ή από ευρωπαϊκούς πόρους.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο φορολογικό ζήτημα. Όπως επισημαίνεται, τα διατηρητέα ακίνητα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται όπως τα υπόλοιπα, καθώς φέρουν περιορισμούς χρήσης και αυξημένες υποχρεώσεις συντήρησης. Για τον λόγο αυτό, τίθεται ως βασική προτεραιότητα η διαμόρφωση ενός δικαιότερου φορολογικού πλαισίου, που θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητές τους. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη για ένα σταθερό πρόγραμμα χρηματοδότησης αποκαταστάσεων, με σαφείς κανόνες και διαρκείς πόρους.

Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί οριστικά ένα μεγάλο μέρος του ιστορικού κτηριακού αποθέματος και μαζί του η σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν της χώρας, αναφέρει η κ. Βρεττάκου.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη συμβολή του τεχνικού κόσμου. Οι ιδιοκτήτες επισημαίνουν την ανάγκη ενεργότερης συμμετοχής μηχανικών, μελετητών και επιστημονικών φορέων, τόσο στη διαμόρφωση εφαρμόσιμων προτύπων αποκατάστασης, όσο και στην ενίσχυση της διαθεσιμότητας εξειδικευμένων επαγγελματιών. Όπως σημειώνεται, χωρίς αυτή τη συνεργασία, οποιαδήποτε πολιτική πρωτοβουλία είναι δύσκολο να αποδώσει στην πράξη.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων διοργανώνει Ημερίδα με θέμα: «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα», η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026 και ώρα 16:00, στο ΤΕΕ ( οδός  Νίκης 4) με θέμα:  «ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΑ ΚΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΑ Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα”.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

16:00 Έναρξη ημερίδας Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, πρόεδρος Συλλόγου, αρχιτέκτων μηχανικός

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

♦ Στράτος Παραδιάς, δικηγόρος, πρόεδρος ΠΟΜΙΔΑ

♦ Γεώργιος Στασινός, πολιτικός μηχανικός, πρόεδρος ΤΕΕ

♦ Δημήτρης Ξυνομηλάκης, αρχιτέκτων μηχανικός, πρόεδρος ΣΑΔΑΣ- ΠΕΑ

♦ Ελένη Μαΐστρου, αρχιτέκτων μηχανικός, πρόεδρος ΕΛΛΕΤ, Ομ. Καθηγήτρια ΕΜΠ

♦ Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, αρχιτέκτων μηχανικός, πρόεδρος ICOMOS, Ομ. Καθηγήτρια ΕΜΠ

♦ Αρχιμανδρίτης Βασίλειος Κολοκυθάς, αρχιτέκτων μηχανικός, Προϊστάμενος Τμήματος Τεχνικών Υπηρεσιών Αρχιεπισκοπής Αθηνών

♦ Λουκία Κεφαλογιάννη, Πρόεδρος Επιτροπής Πολιτισμού Περιφέρειας Αττικής, τ. Αντιπεριφερειάρχης Β. Τομέα Αθηνών

ΟΜΙΛΙΕΣ

16:30 Μαρία Καραμανώφ, αντιπρόεδρος ΣτΕ ε.τ., πρόεδρος του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας,

Νομικά θεμέλια της προστασίας των διατηρητέων: Υποχρεώσεις, δικαιώματα και ανεπίλυτες συγκρούσεις

16:40 Ευθύμιος Μπακογιάννης, Γ.Γ. Χωρικού Σχεδιασμού ΥΠΕΝ, πολεοδόμος, Επικ. Καθηγητής ΕΜΠ,

Πρόγραμμα Διατηρώ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα

16:50 Άντζελα Γκερέκου, αρχιτέκτων μηχανικός, τ.Υφυπουργός Πολιτισμού, ηθοποιός, επίτιμο μέλος του Συλλόγου,

Η αρχιτεκτονική μνήμη δεν διαπραγματεύεται, ΛΙΣΤΟΝ-παλιά πόλη Κέρκυρας, μνημείο UNESCO

17:00 Αμαλία Ανδρουλιδάκη, δρ αρχιτέκτων μηχανικός, Γεν. Δ/ντρια Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων ΥΠΠΟ,

Πολιτιστική κληρονομιά και βιώσιμη ανάπτυξη

17:10 Πάρης Χαρλαύτης, πολιτικός μηχανικός, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δήμου Αθηναίων,

Τα διατηρητέα κτήρια ιδιοκτησίας του Δήμου Αθηναίων

17:20 Κωνσταντίνα Σιούντρη, δρ αρχιτέκτων μηχανικός, Αναπλ. Προϊσταμένη Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας και Κυκλάδων, ΥΠΠΟ,

Διατηρητέα κτήρια και νεότερα μνημεία στην Ελλάδα: από τον χαρακτηρισμό στη σύγχρονη διαχείριση του ιστορικού κτηριακού αποθέματος

17:30 Ειρήνη Γρατσία, αρχαιολόγος, συντονίστρια της MONUMENTA,

Τα διατηρητέα κτήρια μέσα από την έρευνα της MONUMENTA

17:40 Τάσης Παπαϊωάννου, αρχιτέκτων μηχανικός, Ομ. Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ,

Τα διατηρητέα κτήρια και η συλλογική μνήμη της πόλης

17:50 Αλέξανδρος Τριποδάκης, αρχιτέκτων μηχανικός, πολεοδόμος, Ομ. Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης,

Όταν το παρελθόν της πόλης εξαφανίζεται, το παρόν και το μέλλον της υπονομεύεται

18:00 Νικόλας Ντόριζας, αρχιτέκτων μηχανικός,

Νεοκλασικοί αρχιτέκτονες στην Πόλη του Πειραιά

18:10 Παρασκευή Μποζινέκη-Διδώνη, αρχιτέκτων μηχανικός,

Οία: Προστασία και ανάπτυξη

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

18:30 Θεοφανώ Παπαζήση, Ομ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ,

Πλαίσιο για κοινωφελείς περιουσίες, κοινωφελή ιδρύματα, σχολάζουσες κληρονομίες και δωρεές προς το Δημόσιο

18:40 Ντίνα Αδαμοπούλου, αρχειονόμος-ιστορικός, Πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης ΓΑΚ / Ιστορικού Μουσείου – Αρχείου Ύδρας,

Η υφιστάμενη κατάσταση των αρχοντικών της Ύδρας

18:50 Γεώργιος Μισούλης, αρχιτέκτων μηχανικός,

Φορολογικές και ενεργειακές διακρίσεις εις βάρος των διατηρητέων

19:00 Λεωνίδας Μιχαλάκος, εικαστικός,

Κήρυξη πυργόσπιτου ως διατηρητέου στον Κότρωνα της Μάνης

19:10 Γαλανόπουλος Γιάννης, γραμματέας Συλλόγου Κατοίκων και Φίλων Παλαιάς Πόλης Ναυπλίου,

Το παλιό Ναύπλιο ως ιστορικό και αστικό σύνολο

19:20 Αντώνης Ιωακειμίδης, πολιτικός μηχανικός,

Διατηρητέα κτήρια της Θεσσαλονίκης και τα προβλήματα του νόμου περί ΜΣΔ

19:30 Νέστορας Κανέλλος, αρχιτέκτων μηχανικός, πρόεδρος Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Λάρισας,

Λάρισα: μια από τις παλιότερες πόλεις της Ευρώπης χωρίς πρόσφατο αρχιτεκτονικό παρελθόν

19:40 Αλβίνη Ιωαννίδου, αρχιτέκτων μηχανικός,

Η αντιμετώπιση των διατηρητέων στη Γαλλία

19:50 Νίκος Μιχαλόπουλος, αρχιτέκτων μηχανικός, συγγραφέας,

Ιστορικό / ΜΣΔ

20:00 Καλλιόπη Τραϊου, πολιτικός μηχανικός,

Διατηρητέα κτήρια και μνημεία στη Νάουσα

20:10 Ευάγγελος Ραφτόπουλος, δικηγόρος,

Προνόμια των ιδιοκτητών διατηρητέων κτηρίων στις χώρες Γαλλία, Ολλανδία, Ιταλία και Ελλάδα

20:20 Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου,

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ