Kαινοτόμο ψηφιακό εργαλείο για την περιβαλλοντική ευθύνη

Της Σταυρούλας Πουλή*

 SAFER: Ένα καινοτόμο ψηφιακό εργαλείο για την περιβαλλοντική ευθύνη που αναπτύχθηκε στην Ελλάδα και διαδίδεται στην Ευρώπη.

Η προστασία του περιβάλλοντος και η χρηματοοικονομική ασφάλεια γίνονται όλο και πιο αλληλένδετες στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της εφαρμογής της Οδηγίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη (2004/35/ΕΚ) και της προώθηση της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης μέσω χρηματοοικονομικών μηχανισμών, το συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Πράσινο Ταμείο έργο LIFE PROFILE («PROmoteFinancial Instruments for Liability on Environment», LIFE19 GIE/GR/001127) εστίασε στην ανάπτυξη και αξιοποίηση του μεθοδολογικού ψηφιακού εργαλείου SAFER για την αξιόπιστη εκτίμηση του περιβαλλοντικού κινδύνου.

Το έργο LIFE PROFILE συντονίζεται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και συμμετέχουν ως συνδικαιούχοι φορείς το Πράσινο Ταμείο, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Ινστιτούτο Αστικού Περιβάλλοντος και Ανθρώπινου Δυναμικού του Παντείου Πανεπιστημίου, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, η Γρύφων Περιβαλλοντική Συμβουλευτική και η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ).

Κεντρικό παραδοτέο του έργου αποτελεί το ψηφιακό εργαλείο SAFER (Systematic Assessment for Financial and Environmental Risks), το οποίο υποστηρίζει τη συστηματική αξιολόγηση περιβαλλοντικών και οικονομικών κινδύνων για δραστηριότητες που εμπίπτουν στο Παράρτημα III της Οδηγίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη. Το SAFER είναι ένα ψηφιακό εργαλείο, διαθέσιμο στα ελληνικά και τα αγγλικά, το οποίο ενσωματώνει τέσσερα μοντέλα εκτίμησης περιβαλλοντικού κινδύνου γιαέδαφος, υπόγεια ύδατα, λιμναία και ποτάμια οικοσυστήματα, ενώ παράλληλα περιλαμβάνει μοντέλο για την εκτίμηση επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα και του κόστους αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημίας. Το εργαλείο μπορεί σήμερα να εφαρμοστεί σε όλες τις βιομηχανικές δραστηριότητες σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας, και να προσαρμοστεί σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, προσφέροντας πρακτική καθοδήγηση σε δημόσιες υπηρεσίες, φορείς εκμετάλλευσης και ασφαλιστικούς οργανισμούς.

 Στο πλαίσιο διάδοσης των αποτελεσμάτων του έργου σε Ευρωπαϊκές χώρες, διοργανώθηκαν ημερίδες στην Κύπρο, την Ιταλία και τη Ρουμανία, με τη συνεργασία της ΕΑΕΕ και των αντίστοιχων Ενώσεων Ασφαλιστικών Εταιριών των συγκεκριμένων χωρών. Στις εκδηλώσεις συμμετείχαν εκπρόσωποι του ασφαλιστικού κλάδου, της βιομηχανίας, των αρμόδιων δημόσιων αρχών και της ακαδημαϊκής κοινότητας, ενώ οι εταίροι του έργου από Ελλάδα, καθώς και αρμόδιοι φορείς από Ιταλία, Κύπρο και Ρουμανία μοιράστηκαν εμπειρίες και καλές πρακτικές, αναδεικνύοντας κοινά προβλήματα και προκλήσεις στην εφαρμογή της Οδηγίας.

Οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι, παρά τη σημασία της Οδηγίας 2004/35/ΕΚ, η πλήρης εφαρμογή της παραμένει περιορισμένη, ενώ αντίστοιχα περιορισμένη είναι και η χρήση των εργαλείων περιβαλλοντικής ασφάλισης από τους φορείς εκμετάλλευσης. Το έργο LIFE PROFILE καταδεικνύει ότι η συνδυασμένη χρήση τεχνολογίας, εκπαίδευσης και συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό βήμα για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας και την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Περισσότερες πληροφορίες στο σύνδεσμο για το πληροφοριακό εργαλείο: εδώ Και στην ιστοσελίδα του έργου LIFE PROFILΕ: εδώ

*Σταυρούλα Πουλή: προϊσταμένη του Συντονιστικού Γραφείου Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ) του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Ελλάδας (YΠEN) και συντονίστρια του έργου LIFE PROFILE