Καλές ειδήσεις για το περιβάλλον και την ενέργεια

Του Τάσου Κρομμύδα*

Μια επιλογή ειδήσεων γύρω από την κλιματική αλλαγή και την ενέργεια από το Α΄ τρίμηνο του 2020.

1. Κλιματική αλλαγή

• Το 2019 ήταν το 2^ο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί (μετά το 2016) και το θερμότερο σε χρονιά χωρίς φαινόμενο Ελ Νίνιο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας. Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ήταν 1,1C πάνω από το μέσο όρο της περιόδου 1850-1900 που χρησιμοποιείται ως βάση αναφοράς, και 0,6C πάνω από το μέσο όρο της περιόδου 1981-2010. Στην Κατάσταση του Παγκόσμιου Κλίματος το 2019 σημειώνεται πως τα τελευταία 5 χρόνια ήταν τα 5 θερμότερα που έχουν καταγραφεί ποτέ και πως οι 4 τελευταίες δεκαετίες ήταν διαδοχικά οι θερμότερες που έχουν καταγραφεί. Η υφιστάμενη τροχιά εκπομπών οδηγεί σε υπερθέρμανση 3-5C το 2100.
• Η μέση θερμοκρασία του χειμώνα 2019-20 στην Ευρώπη ήταν 1.4C πάνω από το προηγούμενο αντίστοιχο ρεκόρ (2015-16) και 3.4C πάνω από τον αντίστοιχο μέσο όρο της 30ετίας 1981-2010
• Οι παγετώνες σε Ανταρκτική & Γροιλανδία λιώνουν με ρυθμό 6 φορές μεγαλύτερο από όσο στη δεκαετία του 90.
• Σχεδόν οι μισές αμμώδεις παραλίες στον κόσμο θα απειλούνται με εξαφάνιση στα τέλη του αιώνα ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής.

2. Τομέας ηλεκτρισμού

• Το Σύστημα Ηλεκτρισμού στην ΕΕ το 2019:
  Αιολικά και φωτοβολταϊκά παρήγαγαν 21,3% περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από κάρβουνο και λιγνίτη. Πριν μόλις 4 χρόνια παρήγαγαν σχεδόν το μισό τους.
  Η ηλεκτροπαραγωγή από κάρβουνο/λιγνίτη μειώθηκε κατά 24%
  Οι εκπομπές CO2 του τομέα ηλεκτρισμού μειώθηκαν κατά 12%
• Οι παγκόσμιες εκπομπές από ηλεκτροπαραγωγή μειώθηκαν το 2019 κατά 2% με τη χρήση κάρβουνου να μειώνεται κατά 3%.
• Στα 5 σεντς την κιλοβατώρα έπεσε το κόστος των νέων ΑΠΕ στην Ελλάδα, στον τελευταίο διαγωνισμό της ΡΑΕ.

3. Άλλες ειδήσεις-εκθέσεις

• Οι 5 μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, είναι για πρώτη φορά όλες σχετικές με το περιβάλλον.
• Το ΣτΕ ακύρωσε την άδεια περιβαλλοντικών όρων της Μελίτη-1, της πιο σύγχρονης λιγνιτικής μονάδας της ΔΕΗ. Αν είναι να συνεχίσει η λειτουργία της (μέχρι το 2023 οπότε και η ΔΕΗ έχει αποφασίσει να την κλείσει) θα πρέπει να υποβάλει νέα μελέτη περιβαλλοντικών όρων.
• Ο Larry Fink, CEO της Blackrock, του μεγαλύτερου διαχειριστή κεφαλαίων στον κόσμο (7 τρις $), στην ετήσια επιστολή του στους CEO των μεγαλύτερων επιχειρήσεων του κόσμου (μετοχές και ομόλογα των οποίων διαχειρίζεται), τονίζει πως “Το κλιματικό ρίσκο είναι επενδυτικό ρίσκο” και πως “είμαστε μπροστά σε έναν θεμελιώδη ανασχηματισμό του χρηματοπιστωτικού τομέα”. Στο πνεύμα αυτό, η Blackrock αποφάσισε πως μέχρι το καλοκαίρι θα έχει ρευστοποιήσει από τα ενεργά διαχειριζόμενα χαρτοφυλάκιά της τις επενδύσεις σε επιχειρήσεις πάνω από το 25% των εσόδων των οποίων προέρχεται από το κάρβουνο.
• Η αντιμετώπιση όλων των κρίσεων γύρω από το νερό σε όλον τον κόσμο μέσα σε 10 χρόνια θα κοστίσει μόλις 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ (εξασφάλιση πόσιμου νερού και τριτοβάθμιας διαχείρισης λυμάτων για όλους, μείωση της ρύπανσης στους υδατικούς πόρους, εξασφάλιση οικολογικών παροχών)

4. Καλά νέα και παραδείγματα

• Η Βρετανία θα απαγορεύσει την πώληση οχημάτων βενζίνης/πετρελαίου/αερίου και υβριδικών από το 2035.
• Ακυρώθηκε η χρηματοδότηση του υπό κατασκευή τελευταίου σταθμού κάρβουνου στην Πολωνία ισχύος 1GW.
• Ακυρώθηκε η κατασκευή λιγνιτικού σταθμού στο Κόσοβο ισχύος 500ΜW.
• Η νέα ενεργειακή στρατηγική της Βόρειας Μακεδονίας προβλέπει κλείσιμο των λιγνιτικών σταθμών της μέχρι το 2025 σε 2 από τα 3 σενάρια που εξετάζει, ενώ στο τρίτο μόνο ο σταθμός στη Μπίτολα θα συνεχίσει να λειτουργεί μέχρι το 2040.
• Η 50Hertz είναι ένας από τους 4 Διαχειριστές Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας στη Γερμανία, και εξυπηρετεί 18 εκατομμύρια καταναλωτές στα βορειοανατολικά της χώρας. Το 2019 το 60% της ηλεκτρικής ενέργειας που μετέφερε στο Σύστημα ήταν από ΑΠΕ.

5. Διάφορα

• Το 75% όλων των πρόσφατων αναδυόμενων μολυσματικών ασθενειών προέρχεται από την άγρια πανίδα και είναι σχεδόν πάντα οι ανθρώπινες δραστηριότητες που προκαλούν τη μεταπήδηση αυτή.
• Η κατασκευή μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών (ισχύος <10MW) πρέπει να αποφεύγεται σύμφωνα με το Τεχνικό Παράρτημα στην πρόταση της Ευρ. Επιτροπής που καθορίζει κριτήρια επιλογής για οικονομικές δραστηριότητες που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποφεύγοντας σημαντικές βλάβες σε άλλους περιβαλλοντικούς στόχους.
• Οι τεχνικές απόδοσης ακραίων φαινόμενων στην κλιματική αλλαγή είναι ανάμεσα στις 10 πρωτοποριακές τεχνολογίες για το 2020, σύμφωνα με το MIT Technology Review.
• «Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε καταστροφικές εκβάσεις [λόγω της κλιματικής αλλαγής] όπου θα απειλείται η ανθρώπινη ζωή όπως τη γνωρίζουμε». Δεν τα λέει η Γκρέτα αλλά οι οικονομικοί αναλυτές της JP Morgan, της τράπεζας με τις μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις προς έργα ορυκτών καυσίμων στον κόσμο.

*Ο Τάσος Κρομμύδας είναι Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, με ειδίκευση στα οικονομικά και τις πολιτικές της ενέργειας. Σύμβουλος σε Διεθνείς Οργανισμούς για θέματα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.