Ετοιμάζεται ανατροπή για παραγραφή εισφοράς σε γη και χρήμα στην πενταετία

Στην κορυφή των προτεραιοτήτων της διοίκησης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων (ΚΕΔΕ) τέθηκε η ανατροπή γνωμοδότησης του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, που έχει κάνει αποδεκτή το υπουργείο Περιβάλλοντος από το 2000 και προβλέπει για εντάξεις ακινήτων σε σχέδια πόλης παραγραφή της είσπραξης εισφορών σε γη και χρήμα μετά την πάροδο πενταετίας.  

Το θέμα των εισφορών σε γη και χρήμα έθεσε στην συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ ο αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, τονίζοντας ότι από την παραγραφή των εισφορών δημιουργούνται οικονομικά ελλείμματα στους Δήμους, πολλοί ιδιοκτήτες  προσφεύγουν και κερδίζουν την απαλλαγή τους από τις εισφορές και παράλληλα ότι Δήμαρχοι και διοικητικοί παράγοντες των Δήμων εγκαλούνται για παράβαση καθήκοντος και τους καταλογίζονται προσωπικά τα χρήματα που δεν εισπράχθηκαν λόγω της παρέλευσης της πενταετίας.

Τι ισχύει από τη γνωμοδότηση του ΝΣΚ που έχει κάνει αποδεκτή το ΥΠΕΝ

Το υπουργείο Περιβάλλοντος έκανε αποδεκτή και ισχύει τη Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (170/2020), η οποία γνωμοδοτεί ότι:  

α) ο χρόνος παραγραφής προς είσπραξη των βεβαιωμένων οφειλών των υπόχρεων ιδιοκτητών από τις εισφορές σε χρήμα είναι πενταετής (5) και άρχεται από το τέλος του οικονομικού έτους, εντός του οποίου έλαβε χώρα η οριστική βεβαίωση αυτών. Kαι

β) ο χρόνος αποσβεστικής προθεσμίας του δικαιώματος των Ο.Τ Α. προς βεβαίωση εισφοράς σε χρήμα είναι πενταετής και άρχεται από το τέλος του οικονομικού έτους, εντός του οποίου έλαβε χώρα η κύρωση της οικείας πράξης εφαρμογής, με την επιφύλαξη των οριζομένων εξαιρετικών περιπτώσεων στο β’ εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 2 του α.ν. 344/1968, ανεξαρτήτως του χρόνου γέννησης των σχετικών απαιτήσεων των Ο.Τ.Α., προ ή μετά την ισχύ του άρθρου 2 του ν. 4315/2014.

Ο λογαριασμός και οι ευθύνες για την καθυστέρηση του πολεοδομικού σχεδιασμού

Η  πενταετής προθεσμία για την είσπραξη της εισφοράς σε γη και χρήμα στην πράξη λειτουργεί ως αντίμετρο στις μεγάλες καθυστερήσεις που σημειώνονται για την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού και την ένταξη νέων περιοχών η την επέκταση οικισμών σε σχέδια πόλης.

– «Προφανώς υπάρχουν ευθύνες για την καθυστέρηση ολοκλήρωσης του πολεοδομικού σχεδιασμού αλλά οι ευθύνες αυτές είναι γραφειοκρατικές και δεν είναι μόνον των Δήμων, είναι των Περιφερειών, των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, των Δικαστηρίων και πλήθους άλλων παραγόντων» τόνισε ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος αναπτύσσοντας την εισήγηση του στο ΔΣ της ΚΕΔΕ. Χαρακτήρισε ως «ακατανόητη» την γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία έγινε αποδεκτή από το 2020 επί υπουργίας του Κωστή Χατζηδάκη στο ΥΠΕΝ και επισημαίνοντας τα προβλήματα που προκαλούνται στους Δήμους σημείωσε ότι:

«Χάνονται χρήματα τα οποία είναι αναγκαία για έργα στις περιοχές που εντάσσονται σε σχέδια πόλης». Ο ίδιος είπε ότι «για εισφορές πέραν της πενταετίας γίνονται προσφυγές και οι ιδιοκτήτες αρχίζουν και κερδίζουν τα δικαστήρια». Ακόμη ότι «το χειρότερο είναι ότι Δήμαρχοι και Διοικητικοί παράγοντες των Δήμων εγκαλούνται για παράβαση καθήκοντος και για καταλογισμό των χρημάτων. Δηλαδή τα χρήματα τα οποία δεν έπραξαν από εισφορές σε χρήμα επειδή παρήλθε η πενταετία και δεν έχουν δυνατότητα να τα εισπράξουν, τα καταλογίζουν προσωπικά στους ίδιους».

Η ΚΕΔΕ θα εξετάσει διεξοδικά το ζήτημα προκειμένου να ζητήσει με νομοθετική ρύθμιση ανατροπή της παραγραφής είσπραξης των εισφορών σε χρήμα μετά την πενταετία, ενόψει της διαβούλευσης για τον νέο Κώδικα και όπως είπε ο κος Κωνστατέλλος διότι «το ισχύον καθεστώς δημιουργεί τετελεσμένα».

Υπέρ της παραγραφής στην πενταετία και ο Συνήγορος του Πολίτη

Σημειώνεται ότι ο Συνήγορος του Πολίτη παράλληλα, έχει ταχθεί υπέρ της ισχύος της πενταετούς αποσβεστικής προθεσμίας της παραγράφου 1 του άρθρου 2 του Α.Ν. 344/1968, ως ειδική διάταξη που οφείλει να τυγχάνει εφαρμογής στις περιπτώσεις επιβολής ή βεβαίωσης εισφορών σε χρήμα εις βάρος των υπόχρεων από τον οικείο ΟΤΑ.

Τι ισχύει για βεβαιώσεις εισφορών και συμβόλαια

Η νομοθεσία προβλέπει ότι οι ιδιοκτήτες των ακινήτων που περιλαμβάνονται σε περιοχές ένταξης και επέκτασης και διατηρούνται ή διαμορφώνονται σε νέα ακίνητα, συμμετέχουν με καταβολή χρηματικής εισφοράς στην αντιμετώπιση της δαπάνης για την κατασκευή των βασικών κοινόχρηστων πολεοδομικών έργων. Και ότι η εισφορά σε χρήμα υπολογίζεται με βάση το εμβαδόν της ιδιοκτησίας, όπως αυτή διαμορφώνεται με την πράξη εφαρμογής και την τιμή ζώνης του οικοπέδου κατά το χρόνο κύρωσης της πράξης εφαρμογής. Προβλέπεται ακόμη ότι:

Η εισφορά αυτή βεβαιώνεται από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης στο κατάστημα της Φορολογικής Διοίκησης που εξυπηρετεί το δήμο, ενώ για τους δήμους που έχουν δική τους ταμειακή υπηρεσία η παραπάνω εισφορά βεβαιώνεται απευθείας στην υπηρεσία αυτή, μετά την κύρωση της πράξης εφαρμογής. Η εισφορά αυτή εισπράττεται, σύμφωνα με τις διατάξεις περί εισπράξεως δημόσιων εσόδων, ως έσοδο του οικείου δήμου και αποδίδεται σε αυτούς κατά μήνα, με δόσεις που ισχύουν. Ακόμη προβλέπεται ότι:

Σε κάθε συμβολαιογραφική πράξη που αφορά δικαιοπραξία εν ζωή και έχει ως αντικείμενο μεταβίβαση της κυριότητας ακινήτου που οφείλει εισφορά σε χρήμα, σύμφωνα με κυρωμένη πράξη εφαρμογής, επισυνάπτεται βεβαίωση του οικείου δήμου, ότι έχει καταβληθεί τουλάχιστον το ποσό των δόσεων, που αντιστοιχεί σε ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) των συνολικών υποχρεώσεων που αναλογούν στο μεταβιβαζόμενο ακίνητο.