Ο δημόσιος χώρος στην εποχή του κορωνοϊου

Της Έφης Καραθανάση*

Ο ρόλος των κοινόχρηστων χώρων είναι πολύ σημαντικός και προς τούτο οι χώροι πρασίνου προστατεύονται από το Σύνταγμα και σχεδιάζονται σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, οι οποίες πρέπει να τηρούνται χωρίς παρεκκλίσεις κατά τον πολεοδομικό σχεδιασμό.

Η περίοδος της διαρκούς και σταθερής αύξησης των κρουσμάτων του κορωνοϊού επεκτείνεται και τώρα είναι συγκριτικά πιο οξυμένη.

Σχετικά νωρίς δόθηκε η δυνατότητα στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος να αναπτύξουν τη δραστηριότητά τους και στους κοινόχρηστους χώρους ή να την αναπτύξουν πιο πολύ από αυτήν που ήδη έχουν, ώστε να καλύψουν τη μείωση των τραπεζοκαθισμάτων λόγω της αύξησης των μεταξύ τους αποστάσεων που επιβλήθηκε για προστασία από τον κορωνοϊό.

Έτσι, για λόγους αντιμετώπισης του κορωνοϊού, δεσμεύτηκαν μεγάλα τμήματα των πλατειών, των αλσυλλίων, των πεζόδρομων για να εξαπλωθούν τα τραπεζοκαθίσματα και να αποφεύγεται ο συγχρωτισμός.

Σε πολλές δε περιπτώσεις δεν έμειναν ούτε πεζοδρόμια τα οποία -ούτως ή άλλως- ήταν ελάχιστου πλάτους.

Στα πεζοδρόμια του ενός / ενάμισι μέτρου πώς να χωρούν ένα τραπεζάκι και ένας πεζός;  Έτσι, με τις δεσμεύσεις αυτές το πράσινο καταστρέφεται και παράλληλα οι πολίτες, οι κάτοικοι της γειτονιάς εξωθούνται να χρησιμοποιούν τα τραπεζοκαθίσματα μόνο όταν έχουν την οικονομική ευχέρεια (εμπορευματοποίηση της αναψυχής). Σε ενάντια περίπτωση παραμένουν σπίτι τους, στο μπαλκόνι τους, στην αυλή τους, ακολουθώντας ευχάριστες διαδρομές με ατομικούς ή οικογενειακούς περιπάτους, ικανοποιώντας μερικώς της ανάγκη της κοινωνικοποίησης (της κουβέντας, της γνωριμίας) και αυξάνοντας το αίσθημα της απομόνωσης (της κοινωνικής απομόνωσης) με όλες τις σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στον κοινωνικό ιστό των τοπικών κοινοτήτων και των κοινωνιών γενικότερα.

Κι ενώ οι κοινόχρηστοι χώροι συμβάλλουν αποδεδειγμένα στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, και ως εκ τούτου πρέπει να αυξάνονται τόσο ως εμβαδά όσο και ως φυτεύσεις, δυστυχώς η περίοδος των περιορισμών εξαιτίας του ιού θα επιμηκυνθεί, καθώς ένας επιπλέον παράγοντας από αυτούς που αναφέρονται είναι ότι, αντί οι κάτοικοι και ιδιαίτερα η νεολαία να οικειοποιούνται τους κοινόχρηστους χώρους, εξωθούνται να οικειοποιούνται τους χώρους αναψυχής (!) ή τα μικρά ελεύθερα τμήματα των κοινόχρηστων χώρων, με αποτέλεσμα να συγχρωτίζονται και να συμβάλλουν στη διάδοση του ιού. Και, εν κατακλείδι, πώς θα αποκατασταθεί η ισορροπία των κοινόχρηστων χώρων στην πόλη, κατ’ ελάχιστον δηλαδή να καταλαμβάνουν εμβαδόν ίσο με αυτό που ήταν προ εποχής κορωνοϊού;

Ας μην αφήσουμε να μειωθούν οι κοινόχρηστοι χώροι και το πράσινο από τα καταστήματα υγειονομικών διατάξεων.

Ας συμβάλλουμε κι εμείς οι ίδιοι / ίδιες στην αυστηρή τήρηση των κανόνων.

*Έφη Καραθανάση, Δρ. Αρχιτέκτων –Πολεοδόμος.