Οι πολεοδομικές αυθαιρεσίες που κόβουν τα μισά ακίνητα από τα Εξοικονομώ

Για 13 διαφορετικά προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ», που βρίσκονται σε εξέλιξη με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, η απορρόφηση παραμένει εξαιρετικά χαμηλή. Οι μισές αιτήσεις είναι στον αέρα και από τους βασικούς λόγους αυτής της αποτυχίας είναι οι πολεοδομικές αυθαιρεσίες και οι ελλείψεις νομιμότητας που εντοπίζονται σε πολλά ακίνητα – μονοκατοικίες και διαμερίσματα.

«Έστω ένα παράθυρο να έχει μετακινηθεί το πρόγραμμα αναβάθμισης μπλοκάρει», λέει ο πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Αχαΐας, τονίζοντας ότι «η μία στις δύο αιτήσεις που παίρνει το πράσινο φως για χρηματοδότηση, στην πραγματικότητα παραμένει στον αέρα» και επισημαίνει ότι «αρκετοί δικαιούχοι εγκαταλείπουν την προσπάθεια, ενώ άλλοι δεν την ξεκινούν καν».

«Υπεκφυγή αντί για λύση»

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Αχαΐας, Άρη Γκατζόγια, που μίλησε στο «Νεολόγο», «η κατάσταση αυτή δείχνει ότι η Κυβερνητική προσπάθεια, που αφετέρου στοχεύει στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και αφετέρου στην προώθηση της λεγόμενης «Πράσινης Κατοικίας», δεν φέρνει ουσιαστικό αποτέλεσμα. Αντιθέτως, αποτελεί μια μορφή υπεκφυγής, ώστε να αποφευχθούν οι πραγματικά ριζοσπαστικές λύσεις, όπως η ουσιαστική ενίσχυση των δικαιούχων».

Ο 1 στους 2 σήμερα «τρέχουν»

13 διαφορετικά Προγράμματα κάτω από την ομπρέλα του «Εξοικονομώ», με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που κατανέμεται σταδιακά στους δικαιούχους, ωστόσο η απορρόφηση παραμένει χαμηλή.

Όπως επισημαίνει ο κ. Γκατζόγιας, «η μία στις δύο αιτήσεις που παίρνει το πράσινο φως για χρηματοδότηση, στην πραγματικότητα παραμένει στον αέρα».

Συγκεκριμένα:

– Ένα 35% χαρακτηρίζεται εκπρόθεσμο.

– Ένα επιπλέον 15% δεν ξεκινά καν τη διαδικασία.

Έτσι, το 50% των αιτήσεων που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τη χρηματοδότηση, τελικά παραμένουν αναξιοποίητες

Περίπου το 35% των δικαιούχων, που έχουν ενταχθεί σε κάποιο από τα Προγράμματα «Εξοικονομώ» για αναβάθμιση και εκσυγχρονισμό των κατοικιών, παραμένει εκπρόθεσμο, στην Πάτρα και την υπόλοιπη Αχαΐα. Αυτό σημαίνει ότι δεν ολοκλήρωσαν την προβλεπόμενη διαδικασία εντός του χρονικού πλαισίου. Έτσι, αρκετοί δικαιούχοι εγκαταλείπουν την προσπάθεια, ενώ άλλοι δεν την ξεκινούν καν, λέει ο ίδιος.

Οι πολεοδομικές παραβάσεις που μπλοκάρουν την χρηματοδότηση των Εξοικονομώ

Ένας από τους βασικότερους λόγους αυτής της αποτυχίας είναι οι αυθαιρεσίες και οι ελλείψεις νομιμότητας που εντοπίζονται σε πολλά ακίνητα – μονοκατοικίες ή διαμερίσματα.

Οι παραβάσεις αυτές, όπως λέει ο κ. Γκατζόγιας, δεν σχετίζονται με «χτυπητές» παρανομίες, αλλά με γραφειοκρατικές και διαδικαστικές λεπτομέρειες που συχνά αγνοούσαν τόσο οι κατασκευαστές όσο και οι ιδιοκτήτες όταν χτίζονταν τα σπίτια. Τα προβλήματα αυτά προκύπτουν είτε από τα «παραθυράκια» της τότε νομοθεσίας, είτε από λάθη και αβλεψίες στις μελέτες. Για να προχωρήσει η διαδικασία του «Εξοικονομώ», πέρα από την πιστοποίηση κυριότητας, απαιτείται η πλήρης νομιμότητα της οικοδομικής κατασκευής, κάτι που σήμερα ελέγχεται μέσω της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου.

Οι συνήθεις «αυθαιρεσίες» που μπλοκάρουν την ένταξη σε πρόγραμμα μπορεί να είναι:

– Λανθασμένα τετραγωνικά

– Επέκταση αίθριου

– Αλλαγή θέσης σε παράθυρ

– Δεν αποτυπώνονται στα σχέδια της οικοδομικής άδειας

Σύμφωνα με τους Μηχανικούς, 8 στα 10 κτίρια διαφοροποιούνται από τα σχέδια που είχαν κατατεθεί στην πολεοδομία, αφού η πράξη διαφέρει συχνά από τη θεωρία. Ωστόσο, ακόμη και οι πιο μικρές αποκλίσεις χαρακτηρίζονται «αυθαίρετες με αποτέλεσμα να θεωρούνται παράνομες. Για να μπορέσει ένας Ιδιοκτήτης να προχωρήσει και να αποκομίσει τα οφέλη του Προγράμματος, πρέπει πρώτα να προχωρήσει σε τακτοποίηση αυθαιρεσιών. Αυτό σημαίνει πληρωμή προστίμου στο Δημόσιο και ανάθεση σε πολιτικό μηχανικό, ο οποίος θα αναλάβει τον νέο σχεδιασμό και τη νομιμοποίηση. Το κόστος αυτής της διαδικασίας διαφέρει ανάλογα με την αυθαιρεσία, ωστόσο κατά μέσο όρο ξεπερνά τα 600 με 700 ευρώ. Έτσι, ο δικαιούχος επιβαρύνεται σημαντικά ήδη πριν ξεκινήσει η αναβάθμιση.

1,5 με 2 χρόνια για ένταξη σε πρόγραμμα

Ο μέσος χρόνος από την ένταξη στο πρόγραμμα μέχρι την έναρξη των εργασιών φτάνει το 1,5 με 2 χρόνια. Μεγάλο μέρος αυτής της καθυστέρησης δεν οφείλεται μόνο στη Γραφειοκρατία των Δημοσίων Υπηρεσιών, αλλά και στις Τράπεζες, οι οποίες πρέπει να εγκρίνουν τη δανειοδότηση των δικαιούχων μετά από ενδελεχή έλεγχο.

Αυξήσεις στα υλικά

Αρνητικό στοιχείο είναι επίσης ότι, στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι να φτάσει ο ιδιοκτήτης στην έναρξη των εργασιών, οι τιμές των οικοδομικών υλικών έχουν ήδη αυξηθεί. Η γενικότερη ακρίβεια έχει οδηγήσει σε ανατιμήσεις που ξεπερνούν πολλές φορές το 50% του προϋπολογισμού των έργων. Αυτό σημαίνει πως, όταν τελικά ξεκινά η ανακαίνιση, το κόστος έχει εκτοξευθεί και η αρχική χρηματοδότηση δεν επαρκεί.