Οι θέσεις της ΕΛΛΕΤ για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο του Τουρισμού

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) κατέθεσε εκτεταμένο υπόμνημα θέσεων στη δημόσια διαβούλευση για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ). Πάγια θέση της ΕΛΛΕΤ είναι ότι η ύπαρξη χωροταξικού πλαισίου, έστω και ατελούς, είναι προτιμότερη από την απουσία του. Το ΕΧΠ-Τ καλείται να δώσει τέλος σε χρόνια έλλειψης ρυθμιστικού πλαισίου και να διαμορφώσει σαφές όραμα για τον τουρισμό της χώρας. Αναγνωρίζοντας τη σημασία του βήματος, η ΕΛΛΕΤ εντοπίζει σοβαρές δομικές αδυναμίες που υπονομεύουν τον κεντρικό στόχο: την πραγματική αλλαγή του τουριστικού προτύπου και την προστασία των κορεσμένων προορισμών.

Θετικά στοιχεία: η επέκταση της υποχρέωσης εκπόνησης Έκθεσης Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας (ΕκΕΦΙ) σε δύο επίπεδα, η αναγνώριση των υδατοκαλλιεργειών ως ασύμβατης χρήσης με τον τουρισμό στις περιοχές Α, Β, Γ και η κατεύθυνση για ανάπτυξη εγκαταλελειμμένων σιδηροδρομικών τουριστικών διαδρομών.

Κεντρικές αδυναμίες:

Ο δείκτης κατηγοριοποίησης βασίζεται αποκλειστικά σε ξενοδοχειακές κλίνες, αγνοώντας ενοικιαζόμενα επιπλωμένα δωμάτια και διαμερίσματα (ΕΕΔΔ) και κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης, οι οποίες από τον Ιούλιο 2023 υπερβαίνουν αριθμητικά τα ξενοδοχεία. Έτσι κορεσμένοι προορισμοί κατατάσσονται σε χαμηλότερη κατηγορία από την πραγματική τους επιβάρυνση.

Η κατηγοριοποίηση ανά Δημοτική Ενότητα αντί ανά νησί δεν αντανακλά την τουριστική πραγματικότητα. Κάθε νησί αποτελεί ενιαίο προορισμό με ενιαίες πιέσεις, ανεξαρτήτως διοικητικών διαιρέσεων. Παράδειγμα: η Κέρκυρα κατατάσσεται σε δύο διαφορετικές κατηγορίες, ενώ αποτελεί ενιαίο προορισμό.

Η αυστηρότερη κατηγορία (Α Ελεγχόμενης Ανάπτυξης) επιτρέπει νέα καταλύματα 3, 4 και 5 αστέρων, ό,τι δηλαδή και οι Αναπτυγμένες περιοχές Β. Κορεσμένες περιοχές δεν προβλέπονται πουθενά.

Ακόμα και στους πλέον επιβαρυμένους προορισμούς, ζητήματα επάρκειας νερού, διαχείρισης αποβλήτων και ενέργειας αντιμετωπίζονται με γενικές κατευθύνσεις χωρίς δεσμευτική ισχύ.

 Η ΕΛΛΕΤ ζητά:

• Κατηγοριοποίηση με βάση επικαιροποιημένα στοιχεία που να συμπεριλαμβάνουν ΕΕΔΔ και κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης
• Καθιέρωση του νησιού ως ελάχιστης χωρικής μονάδας αξιολόγησης, με εξαίρεση Κρήτη και Εύβοια
• Για τεκμηριωμένα κορεσμένες περιοχές: προτεραιότητα στην αναβάθμιση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και όχι στη δημιουργία νέων, με βάση τις ΕκΕΦΙ
• Κατάργηση των ad hoc χωροθετήσεων και των Στρατηγικών Επενδύσεων στα νησιά
• Επαναφορά της κλιματικής πρόβλεψης για ζώνη +0,6μ στην παράκτια ζώνη, που αφαιρέθηκε από το νέο σχέδιο.
• Δεσμευτικές ρυθμίσεις για ύδρευση, απόβλητα και χρήση θαλασσινού νερού σε πισίνες

Το ΕΧΠ-Τ πρέπει να προωθηθεί ταχύτατα, μαζί με το απαραίτητο νομοθετικό πλαίσιο εφαρμογής του, αφού πρώτα γίνουν οι αναγκαίες συμπληρώσεις.