Πολεοδομίες & διαφθορά: όριο θητειών στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής

Σαφείς αιχμές για τον ρόλο ιδιωτών μηχανικών και άλλων εξωυπηρεσιακών παραγόντων στη διαμόρφωση συνθηκών που ευνοούν φαινόμενα διαφθοράς στις Πολεοδομίες αφήνει η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, με αφορμή την πρόσφατη υπόθεση που ερευνάται από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων στην Αττική.

Η Ομοσπονδία καταδικάζει κατηγορηματικά κάθε περιστατικό διαφθοράς και ζητά την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης, ωστόσο επιλέγει να στρέψει το ενδιαφέρον της και πέρα από τους δημόσιους υπαλλήλους, υποστηρίζοντας ότι σημαντικό ρόλο σε τέτοιες υποθέσεις διαδραματίζουν ιδιώτες που κινούνται γύρω από τα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Αιχμές για ιδιώτες μηχανικούς

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η ανακοίνωση στην παρουσία ιδιωτών που, σύμφωνα με την ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, αξιοποιούν διασυνδέσεις και επιρροή για να παρεμβαίνουν στη λειτουργία των υπηρεσιών.

«Σε σχέση με το κύκλωμα που φέρεται να δρούσε στις πολεοδομίες, αξίζει να επισημανθεί ότι πρόσωπα που περιγράφονται ως έχοντα καθοριστικό ρόλο δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά ιδιώτες οι οποίοι, αξιοποιώντας τη θέση, τις διασυνδέσεις και την επιρροή τους, επιδιώκουν να βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με κέντρα λήψης αποφάσεων και με στελέχη της δημόσιας διοίκησης».

Η αναφορά αυτή υποβαθμίζει το γεγονός ότι μεταξύ των συλληφθέντων είναι δημόσιοι υπάλληλοι, στελέχη των Δήμων και των ΥΔΟΜ των Δήμων, δίνοντας το μήνυμα ότι τα φαινόμενα διαφθοράς δεν γεννώνται αποκλειστικά εντός των Πολεοδομιών, αλλά συχνά τροφοδοτούνται από δίκτυα ιδιωτικών συμφερόντων, που επιχειρούν να επηρεάσουν κρίσιμες διοικητικές αποφάσεις. Μάλιστα, η Ομοσπονδία σημειώνει ότι οι συγκεκριμένοι παράγοντες «συχνά ασκούν έντονες πιέσεις προκειμένου να επιβληθεί η δική τους βούληση ή να εξυπηρετηθούν συγκεκριμένα συμφέροντα».

Σύνδεση με τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής

Στο ίδιο πλαίσιο, η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ συνδέει ευθέως την ανάγκη θεσμικών αλλαγών στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και τα ΣΥΠΟΘΑ με την αποτροπή τέτοιων φαινομένων.

«Για το λόγο αυτό πρόσφατα ζητήσαμε με σχετική επιστολή μας να υπάρχει όριο θητειών στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και ΣΥΠΟΘΑ, ακριβώς για να αποφεύγονται αντίστοιχα φαινόμενα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Με τη συγκεκριμένη θέση, η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι η μακροχρόνια παραμονή των ίδιων προσώπων σε κρίσιμα γνωμοδοτικά όργανα μπορεί να δημιουργεί σχέσεις εξάρτησης, δίκτυα επιρροής και συνθήκες που διευκολύνουν την άσκηση πιέσεων από ιδιωτικά συμφέροντα.

Οι παθογένειες του συστήματος

Παράλληλα, η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ επαναλαμβάνει ότι τα φαινόμενα διαφθοράς συνδέονται με διαχρονικές αδυναμίες του θεσμικού πλαισίου, όπως η απουσία αδιάβλητων διαδικασιών επιλογής στελεχών, οι πολιτικές παρεμβάσεις στις υπηρεσίες, η πολυνομία, η υποστελέχωση των ΥΔΟΜ και η συρρίκνωση των δημόσιων ελεγκτικών μηχανισμών.

Όπως επισημαίνει, οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που ασκούνται από ισχυρά οικονομικά συμφέροντα σε τομείς όπως το real estate και οι αδειοδοτήσεις, αποτελούν το μόνιμο υπόβαθρο που αναπαράγει αντίστοιχα φαινόμενα.

Οι αιτίες που τροφοδοτούν τη διαφθορά

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα φαινόμενα διαφθοράς δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά αλλά συνδέονται με χρόνιες παθογένειες του συστήματος. Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ επισημαίνει ότι η απουσία αδιάβλητων διαδικασιών επιλογής προϊσταμένων και στελέχωσης επιτροπών, οι πολιτικές παρεμβάσεις στις υπηρεσίες, η πολυνομία και η κακή νομοθέτηση δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για αυθαίρετες ερμηνείες της νομοθεσίας.

Παράλληλα, κάνει λόγο για σημαντική υποχώρηση του δημόσιου ελέγχου στην έκδοση οικοδομικών αδειών, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι έχουν ουσιαστικά εκλείψει μετά το 2017. Επιπλέον, αναφέρεται στην έλλειψη ουσιαστικής νομικής κάλυψης των υπαλλήλων απέναντι σε πιέσεις ισχυρών οικονομικών συμφερόντων, ιδιαίτερα στους τομείς του real estate, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των αδειοδοτήσεων.

Η Ομοσπονδία συνδέει επίσης τα προβλήματα με τη χρόνια υποστελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών και ειδικά των Υπηρεσιών Δόμησης, καθώς και με τις αυξημένες πιέσεις που ασκούνται σε περιοχές υψηλής εμπορικής αξίας ή έντονης τουριστικής ανάπτυξης.

Επιφυλάξεις για τις αλλαγές στις ΥΔΟΜ

Στην ανακοίνωση εκφράζονται ακόμη προβληματισμοί για τη χρονική συγκυρία κατά την οποία συζητείται η μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης στο Κτηματολόγιο, αλλά και για την επαναφορά της συζήτησης περί άρσης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης.

Όπως τονίζει η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, «αν δεν αντιμετωπιστούν αυτά στη ρίζα τους, όσες μεταρρυθμίσεις και μεταφορές των ΥΔΟΜ και να σχεδιαστούν, όλες θα αποτύχουν για τους ίδιους λόγους».

Ισχυρές και θωρακισμένες Υπηρεσίες Δόμησης

Κλείνοντας, η Ομοσπονδία επαναλαμβάνει τη θέση της υπέρ ισχυρών και επαρκώς στελεχωμένων δημόσιων υπηρεσιών με διαφάνεια και λογοδοσία.

«Η Π.Ο. Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ. θα συνεχίσει να διεκδικεί ισχυρές, επαρκώς στελεχωμένες και θεσμικά θωρακισμένες Υπηρεσίες Δόμησης, με διαφάνεια, λογοδοσία και αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου. Οι συνάδελφοι Μηχανικοί του Δημοσίου αποτελούν κρίσιμο πυλώνα προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, της ασφάλειας των κατασκευών, του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής των πολιτών και αξίζουν την έμπρακτη στήριξη της Πολιτείας στο έργο που επιτελούν».