«Προσβασιμότητα κατ’ οίκον»: επέκταση του προγράμματος, με κλειστή την πλατφόρμα

Του Αργύρη Δεμερτζή/

«Θύμα» της μεγάλης απήχησης και επιτυχίας του πέφτει το πρόγραμμα «προσβασιμότητα κατ’ οίκον», αφήνοντας ακάλυπτους κοντά στο μισό εκατομμύριο δικαιούχους και  προκαλώντας αντιδράσεις αναπηρικών οργανώσεων. Προκηρύχθηκε για 2500 δικαιούχους  και η πλατφόρμα των αιτήσεων έκλεισε στις 5500 αιτήσεις σε μία εβδομάδα, λόγω εξάντλησης των διατιθέμενων κονδυλίων, αφού στο μεταξύ ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση αύξηση της χρηματοδότησης του προγράμματος.

Οι μεγάλες προσδοκίες που δημιούργησε το πρόγραμμα «προσβασιμότητα κατ’ οίκον»  σε ένα πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού και των οικογενειών τους, καθώς  οι άνθρωποι με ποσοστό αναπηρίας 67% και πάνω, ξεπερνούν τους 500.000 και οι βαριά κινητικά ανάπηροι τους 250.000, παρότι από την κυβέρνηση και τα αρμόδιας υπουργεία αναφέρθηκε ότι σε πρώτη φάση η προκήρυξη του είναι πιλοτική, αφήνει ανεκπλήρωτες μεγάλες προσδοκίες για την επόμενη ημέρα.

Η πλατφόρμα των αιτήσεων που σύμφωνα με την προκήρυξη του προγράμματος αρχικά  ήταν προγραμματισμένο να μείνει ανοιχτή  έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2025 έκλεισε λόγω overbooking ενάμιση μήνα νωρίτερα από τις 28 Ιουλίου 2025.

Προσωρινή λύση από των πρωθυπουργό και αμυντική διαχείριση από το υπουργείο

Η μεγάλη ανάγκη και απήχηση του προγράμματος τονίστηκε από τους εκπροσώπους των αναπηρικών οργανώσεων σε συνάντηση τους στις 28 Ιουλίου 2025 στο Μέγαρο Μαξίμου με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος  δίνοντας λύση στο θέμα ότι το πρόγραμμα προκηρύχθηκε για 2500 δικαιούχους και οι αιτήσεις έφταναν από την πρώτη εβδομάδα πάνω από 5000 ανακοίνωσε ότι: «το πρόγραμμα είναι 24 εκατομμύρια ευρώ και θα προσθέσουμε και άλλα 10 εκατομμύρια ευρώ από εθνικούς πόρους, έτσι ώστε να μπορέσουμε να καλύψουμε ακόμα περισσότερους συμπολίτες μας, οι οποίοι ήδη έχουν κάνει αίτηση από την ημέρα που άνοιξε η πλατφόρμα».

Από το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας φαίνεται ότι έγινε αμυντική διαχείριση του κύματος των αιτήσεων. Αρχικά, το χρονικό περιθώριο για την α’ φάση του προγράμματος, δηλαδή την υποβολή των αιτήσεων, ήταν έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2025, με την πλατφόρμα να ανοίγει στις 23/7. Στις 28 Ιουλίου, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας εκδίδει την «1η Τροποποίηση της πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος», όπου ανακοινώνει ότι η υποβολή αιτήσεων α’ φάσης ολοκληρώνεται με τη συμπλήρωση 5.500 αιτήσεων. Δύο ημέρες μετά, στις 30/7 η υπουργός Δόμνα Μιχαηλίδου, ανακοινώνει την ολοκλήρωση της α’φάσης του προγράμματος επειδή κατατέθηκαν 5.500 αιτήσεις.

ΣΕΑΑΝ:  να ανοίξει η πλατφόρμα και να συνεχιστούν οι αιτήσεις

Να ανοίξει η πλατφόρμα και να συνεχιστούν οι αιτήσεις του προγράμματος «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον» για την επιδότηση των ΑμεΑ προκειμένου να κάνουν τα σπίτια τους προσβάσιμα οι κινητικά ανάπηροι και οι τυφλοί και οι κωφοί να πάρουν ειδική προσβάσιμη τεχνολογία για τις καθημερινές τους ανάγκες, ζητά με ανακοίνωσή της, η Συντονιστική Επιτροπή Αγώνα Αναπήρων (ΣΕΑΑΝ).

Όπως αναφέρει η ΣΕΑΑΝ, «Με βάση την αναρτημένη πρόσκληση στην πλατφόρμα οι αιτήσεις θα κατατίθενται στην Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκηση (ΕΕΤΑΑ), σύμφωνα με την πρόσκληση, από 23/7/2025 έως 12/9/2025 στις 23:59 μ.μ. Όμως ενδιαφερόμενοι που την Παρασκευή 31/7 προσπάθησαν να κάνουν την αίτησή τους δεν τους δινόταν πρόσβαση. Σε επικοινωνία την Δευτέρα 4/8/2025 με το αρμόδιο γραφείο της ΕΕΤΑΑ ενημερώθηκαν ότι έκλεισε η προκήρυξη και η πλατφόρμα έκλεισε από τις 29/7 διότι συμπληρώθηκε ο αριθμός. Πράγμα που δεν αναφερόταν ούτε στην πρόσκληση ούτε στην προκήρυξη αλλά, ούτε είχε αναφερθεί στις επανειλημμένες δηλώσεις και εμφανίσεις της αρμόδιας υπουργού κας Μιχαηλίδου αλλά, ούτε και στο σόου που έστησε η κυβέρνηση με τον ίδιο τον πρωθυπουργό στις 28/7 στο Μέγαρο Μάξιμου».

Ψάχνοντας, σημειώνει η ΣΕΑΑΝ, «βρήκαμε ανακοίνωση στο site της ΕEΤΑΑ με ημερομηνία 29/7 να ανακοινώνει το κλείσιμο του προγράμματος γιατί συμπληρώθηκε ο αριθμός.

Ανάλογη ανακοίνωση της κας Μιχαηλίδου που αυτή την φορά αναρτήθηκε μόνο σε ένα site αυτό της ΕΕΤΑΑ, έτσι για ξεκάρφωμα για τα μάτια του κόσμου, που δηλώνει τα ίδια».

«Ρωτάμε, λέει η ΣΕΑΑΝ στην ανακοίνωση της:

1) Αφού είχαν σκοπό να λήξουν το πρόγραμμα με συγκεκριμένο αριθμό αιτήσεων γιατί δεν το ανακοίνωσαν;

2) Πώς το ξέρουν ότι με αυτές τις αιτήσεις που έχουν ήδη υποβληθεί έχει καλυφθεί το κονδύλι αφού για κάθε μέσο προσβασιμότητας υπάρχει ξεχωριστό ποσό και για κάθε αναπηρία υπάρχει διαφορετικό πιστωτικό όριο. Για τους τυφλούς και τους κωφούς 5.000€ ανώτατο όριο, για τους κινητικά ανάπηρους 12000€ και για τους πολλαπλά ανάπηρους 14.000€.

-Πώς το ξέρουν και πώς το εκτίμησαν αφού ο διαγωνισμός για την πρόσληψη των μηχανικών που θα κρίνει τις αιτήσεις και τις μελέτες προσβασιμότητας κρίθηκε άγονος όπως ενημερώνει με ανακοίνωσή της στις 29/7 η εταιρεία που διαχειρίζεται το πρόγραμμα;»

-«Είναι πρόκληση η κυβέρνηση που είναι υπεύθυνη για την απόλυτη χειροτέρευση της θέσης των αναπήρων και χρονίως πασχόντων και των οικογενειών τους συνεχίζοντας στο ίδιο δρόμο των προηγούμενων κυβερνήσεων έρχεται για μια ακόμα φορά να εκμεταλλευτεί τα βάσανα και τους καημούς των ανθρώπων μας, των οικογενειών μας και να πουλήσει μούρη κοινωνικής ευαισθησίας. Σαν δεν ντρέπονται», επισημαίνει η ΣΕΑΑΝ και προσθέτει:

«Απαιτούμε εδώ και τώρα:

1) Να ανοίξει η πλατφόρμα και να συνεχιστούν οι αιτήσεις όπως είχε ανακοινωθεί με βάση τις προθεσμίες στην πρόσκληση ενδιαφέροντος.

2) Να διαμορφωθούν κοινωνικά κριτήρια που όλως τυχαίως δεν είχαν εξ αρχής ανακοινωθεί για την έγκριση των αιτήσεων, όπως θα έπρεπε. Να δοθούν πρόσθετες πιστώσεις προκειμένου να ικανοποιηθούν όλες οι αιτήσεις που θα κατατεθούν και πληρούν τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις.

3) Καθολική επιδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό όλων των αναπήρων για να γίνουν τα σπίτια τους προσβάσιμα καθώς επίσης και οι επαγγελματικοί χώροι των αυτοαπασχολούμενων ΑμεΑ

4) Δωρεάν παροχή σε όλους τους αναπήρους όλων των αναγκαίων τεχνολογικών βοηθημάτων για μια ποιοτική καθημερινή ζωή, για τις ανάγκες της εκπαίδευσης και αποκατάστασής τους.

Βεβαίως τα σπίτια πρέπει να είναι προσβάσιμα, αλλά πρέπει τώρα να απαγορευτούν οι εξώσεις και οι πλειστηριασμοί των σπιτιών οικογενειών των ΑμεΑ και να διατεθούν σπίτια ασφαλή και ποιοτικά στις οικογένειες των αναπήρων που πετάχτηκαν στον δρόμο από τα κοράκια των τραπεζών και των funds (Θυμαράκια, Πετράλωνα, Χαλκιδική, Ζωγράφου κλπ).

5) Άμεση επαναλειτουργία του οργανισμού εργατικής κατοικίας για πρόγραμμα λαϊκής φθηνής κατοικίας για τους εργαζόμενους, τα ΑμεΑ και τις οικογένειές τους.

Ωραία τα σόου κ. πρωθυπουργέ μπροστά στις κάμερες ότι τα σπίτια είναι το καταφύγιο των ΑμεΑ και των οικογενειών τους αλλά πρέπει να υπάρχει και σπίτι».

Πρωθυπουργός:«ένα πρόγραμμα για εσάς, με εσάς – Δεν σταματάμε εδώ»

Στη συνάντηση τους με τους εκπροσώπους των αναπηρικών οργανώσεων ο πρωθυπουργός τόνισε προς τους εκπροσώπους των αναπηρικών οργανώσεων ότι το «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον» είναι ένα πρόγραμμα για εσάς, με εσάς – Δεν σταματάμε εδώ» και σημείωσε ότι εντάσσεται σε ένα ευρύ πλέγμα δράσεων για την ισότιμη πρόσβαση των ΑμεΑ στην αγορά εργασίας και την κοινωνία.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης έγινε, μεταξύ άλλων, ιδιαίτερη αναφορά στην πρωτοβουλία για επιδοτούμενη αντικατάσταση των συμβατικών αναπηρικών αμαξιδίων με ηλεκτροκίνητα. Τονίστηκε επίσης πως οι παρεμβάσεις που γίνονται σε χώρους υγιεινής δημόσιων σχολείων, στο πλαίσιο του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», περιλαμβάνουν απαραίτητα την εγκατάσταση υποδομών πρόσβασης.

-«Το σπίτι μας είναι το καταφύγιό μας. Ειδικά για συμπολίτες μας που έχουν μια αναπηρία, η δυνατότητα να μπορούν να κινηθούν άνετα μέσα στο σπίτι τους, χωρίς να αισθάνονται ότι κάνουν εκπτώσεις ή παραχωρήσεις από αυτό το οποίο θα περίμεναν, είναι εξαιρετικά σημαντική. Και χαίρομαι που έχουμε τη δυνατότητα να έρθουμε ως πολιτεία αξιοποιώντας ευρωπαϊκούς αλλά και εθνικούς πόρους για να καλύψουμε αυτή την σημαντική σας ανάγκη», τόνισε ο Πρωθυπουργός. «Τον πρώτο λόγο να τον έχουν οι άμεσα ωφελούμενοι, έτσι ώστε να μας βοηθούν στην εξειδίκευση του σχεδιασμού του προγράμματος, διότι μόνο εσείς μπορείτε να γνωρίζετε την ιδιαιτερότητα της κάθε περίπτωσης», προσέθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Οι εκπρόσωποι των αναπηρικών οργανώσεων

Οι εκπρόσωποι των οργανώσεων της αναπηρικής κοινότητας χαιρέτισαν το πρόγραμμα, τονίζοντας πως ικανοποιεί ένα χρόνιο αίτημά τους.

-«Είναι ένα πρόγραμμα το οποίο ζητάγαμε χρόνια, και σαν ΕΣΑμεΑ, αναπηρικό κίνημα, και οι σύλλογοί μας και όλοι και στις κουβέντες μας. Είναι πάρα πολύ σημαντικό γιατί η αναπηρία μας καθορίζεται από την προσβασιμότητα», σημείωσε η Κορίνα Θεοδωρακάκη, Γραμματέας της Εθνικής Ομοσπονδίας Κινητικά Αναπήρων (ΕΟΚΑ). «Είναι πρωτοποριακή δράση και πρέπει να το πούμε, δεν έχει ξαναγίνει», συμπλήρωσε.

-«Η συνεργασία με την Εθνική Συνομοσπονδία ήταν εξαιρετική και παραγωγική, άλλωστε με τις αιτήσεις σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα είναι αυταπόδεικτο ότι η επιτυχία του είναι σημαντική», δήλωσε από την πλευρά του ο Βασίλης Κούτσιανος, Γενικός Γραμματέας της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ). «Η Εθνική Συνομοσπονδία, και με τους φορείς μέλη της, διεκδικεί το συγκεκριμένο πρόγραμμα από το 2015, κ. Πρόεδρε. Συνεπώς, είναι πολύ σημαντικό που υλοποιείται, έστω με καθυστέρηση, και οφείλουμε να είμαστε δίκαιοι, να το πιστώσουμε σε εσάς, διότι δική σας προσπάθεια είναι αυτή», συνέχισε.

-Την ευκολία στη χρήση της πλατφόρμας ανέδειξε ο Χρήστος Κορομηλάς από το Δ.Σ. του «Φάρου Τυφλών»: «Είναι το μόνο πρόγραμμα που κατάφερα να εκτελέσω μόνος μου, από το τηλέφωνό μου. Ήταν τόσο εύκολο, τρία βήματα, όλα προσυμπληρωμένα και όλα έτοιμα».

-Την ικανοποίησή του για το πρόγραμμα εξέφρασε και ο Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπάνιων Ασθενών Ελλάδας, Δημήτρης Αθανασίου. «Δεν το πιστεύαμε όταν το πληροφορηθήκαμε», είπε χαρακτηριστικά και τόνισε τη σημασία της πρόληψης. «Η αναπηρία για εμάς είναι ένα μονοπάτι: της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της αντιμετώπισης με αυτά τα μέτρα. Πιστεύουμε ότι θα έρθουν και μέτρα στον τομέα της πρόληψης», σημείωσε.

Επιλέξιμες παρεμβάσεις

Επιλέξιμες είναι παρεμβάσεις προσβασιμότητας τόσο λόγω κινητικής αναπηρίας, όπως η κατασκευή ή τροποποίηση ράμπας, η τοποθέτηση αναβατορίου ή ειδικού ανελκυστήρα, η ανακατασκευή μπάνιου για χρήση με αμαξίδιο και η προσαρμογή εσωτερικών χώρων, όσο και παρεμβάσεις λόγω αισθητηριακής αναπηρίας (π.χ. όρασης, ακοής), όπως ηχητικές και φωτεινές σημάνσεις, φώτα ειδοποίησης για κλήσεις/συναγερμούς, συστήματα ενίσχυσης ακοής ή αισθητηριακής καθοδήγησης και ψηφιακά βοηθητικά μέσα (ομιλούσες συσκευές, οθόνες με ειδικές λειτουργίες).

Ειδικότερα οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν:

♦ Τεχνικές εργασίες διαμόρφωσης,

♦ Εγκατάσταση ραμπών και αναβατορίων,

♦ Τοποθέτηση αυτοματισμών και εξειδικευμένου εξοπλισμού,

♦ Αμοιβές μηχανικών για την επιμέλεια και πιστοποίηση των παρεμβάσεων.

Το ύψος της επιχορήγησης καθορίζεται ανάλογα με το είδος της αναπηρίας:

♦ Έως 12.000 ευρώ για κινητική αναπηρία,

♦ Έως 5.000 ευρώ για αισθητηριακή αναπηρία,

♦ Έως 14.500 ευρώ για συνδυασμό κινητικής και αισθητηριακής αναπηρίας.

Δυνητικοί δικαιούχοι είναι άτομα με ποσοστό αναπηρίας άνω του 67%, που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν ατομικό εισόδημα έως 60.000 ευρώ. Η πρόβλεψη υψηλού εισοδηματικού ορίου διευρύνει σημαντικά τη βάση των δικαιούχων, διασφαλίζοντας τη συμμετοχή περισσότερων συμπολιτών μας στο πρόγραμμα.