Πύρινο εξαήμερο με πέντε νεκρούς και πάνω από 187.000 στρέμματα στάχτη

Με πέντε χαμένες ανθρώπινες ζωές, περισσότερα από 187.000 στρέμματα καμένης γης στις περιοχές για τις οποίες υπάρχουν ήδη δορυφορικές εκτιμήσεις και εκατοντάδες κατοικίες, αγροτικές εγκαταστάσεις και υποδομές να έχουν υποστεί ζημιές, ολοκληρώνεται ένα καταστροφικό εξαήμερο δασικών πυρκαγιών. Μεγάλα μέτωπα δασικών πυρκαγιών παραμένουν ανοιχτά, με νέες εστίες φωτιάς και αναζωπυρώσεις. Η επικινδυνότητα παραμένει αυξημένη. Ο τελικός απολογισμός σε καμένες εκτάσεις, σπίτια, επιχειρήσεις, αγροτικές εγκαταστάσεις, ζωικό κεφάλαιο και φυσικά οικοσυστήματα αναμένεται συνεπώς ακόμη βαρύτερος.

Από τις 29 Ιουλίου έως τις πρώτες ώρες της 4ης Αυγούστου 2026, οι φλόγες εξαπλώθηκαν από τη νότια Κρήτη έως τη Βοιωτία, τη Δυτική Αττική, την Αχαΐα, την Ηλεία, τη Φωκίδα, την Αργολίδα και άλλες περιοχές. Την ίδια ώρα, η μάχη δεν έχει τελειώσει. Οι ισχυροί άνεμοι, η ξηρασία και οι αναζωπυρώσεις διατηρούν υψηλό τον κίνδυνο, ενώ οι πραγματικές διαστάσεις της καταστροφής δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως.

Πέντε νεκροί στη μάχη με τις φλόγες

Ο βαρύτερος απολογισμός αφορά τις ανθρώπινες ζωές. Τρεις πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων της 29ης Ιουλίου, δύο από αυτούς στη μεγάλη πυρκαγιά της Κρύας Βρύσης Ρεθύμνου, όπου οι δυνάμεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με απότομες αλλαγές της κατεύθυνσης του ανέμου και ταχύτατη εξάπλωση της φωτιάς. Άλλοι δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις 2 Αυγούστου, όταν δύο μισθωμένα ελικόπτερα που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις αεροπυρόσβεσης στην περιοχή της Ψάθας συγκρούστηκαν και κατέπεσαν. Δύο ακόμη μέλη των πληρωμάτων τραυματίστηκαν. Ο συνολικός αριθμός των νεκρών που συνδέονται με τις πυρκαγιές και τις επιχειρήσεις κατάσβεσης του εξαημέρου ανέρχεται έτσι σε πέντε.

Πάνω από 130.000 στρέμματα σε Αττική και Βοιωτία

Η μεγαλύτερη ενιαία ζώνη καταστροφής σχηματίστηκε στη Βοιωτία και στη Δυτική Αττική. Η πρώτη επεξεργασία δορυφορικών εικόνων του Sentinel-2 από το meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών είχε καταγράψει μέχρι το μεσημέρι της 2ας Αυγούστου περίπου 30.900 στρέμματα στη Βοιωτία και 80.800 στρέμματα στην πυρκαγιά του Πόρτο Γερμενού. Καθώς όμως οι εστίες συνέχιζαν να καίνε και μετά τη λήψη των εικόνων, νεότερες εκτιμήσεις ανέβασαν τη συνολική επηρεασμένη έκταση σε Αττική και Βοιωτία σε περισσότερα από 130.000 στρέμματα.

Η φωτιά κινήθηκε μέσα σε δασικές εκτάσεις, πέρασε από ορεινές και δυσπρόσιτες περιοχές και έφθασε κοντά σε οικισμούς της Δυτικής Αττικής. Στο Πόρτο Γερμενό, στην Ψάθα και στις γύρω περιοχές κάηκαν σπίτια, οχήματα, αποθήκες και εγκαταστάσεις, ενώ πραγματοποιήθηκαν εκκενώσεις και απομακρύνσεις κατοίκων και επισκεπτών. Οι διαδοχικές αλλαγές του ανέμου προκαλούσαν συνεχείς αναζωπυρώσεις, με τις πυροσβεστικές δυνάμεις να επιχειρούν σε μία ιδιαίτερα μεγάλη περίμετρο.

Πρώτη εκτίμηση για περισσότερες από 100 κατοικίες

Η πλήρης καταγραφή των κτιριακών ζημιών στη Δυτική Αττική δεν έχει ολοκληρωθεί. Οι πρώτες εκτιμήσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης κάνουν λόγο για 100 έως 150 κατοικίες που καταστράφηκαν ολοσχερώς ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές στην ευρύτερη περιοχή του Πόρτο Γερμενού. Ο αριθμός παραμένει προσωρινός, καθώς πρέπει να διαχωριστούν τα κτίρια που καταστράφηκαν από εκείνα που υπέστησαν επισκευάσιμες βλάβες. Παράλληλα, καταγράφονται απώλειες σε οικοσκευές, οχήματα, ζώα, αποθήκες, δίκτυα ηλεκτροδότησης και άλλες υποδομές.

Η οικολογική συνέπεια είναι ακόμη βαρύτερη, καθώς η νέα πυρκαγιά προστέθηκε σε μία ακολουθία επαναλαμβανόμενων καταστροφών στη Δυτική Αττική. Σύμφωνα με στοιχεία που βασίζονται στις χαρτογραφήσεις του Copernicus και του EFFIS, έξι μεγάλες πυρκαγιές από το 2018 έως το 2026 έχουν επηρεάσει περισσότερα από 480.000 στρέμματα στην περιοχή. Οι επαναλαμβανόμενες καύσεις περιορίζουν τη δυνατότητα φυσικής αναγέννησης των δασών και αυξάνουν τους κινδύνους διάβρωσης, κατολισθήσεων και πλημμυρικών φαινομένων.

Καταστροφή 47.650 στρεμμάτων στο νότιο Ρέθυμνο

Στη νότια Κρήτη, ο Δήμος Αγίου Βασιλείου βρέθηκε αντιμέτωπος με διαδοχικές και ιδιαίτερα επιθετικές πυρκαγιές. Οι μεγαλύτερες ζώνες καταστροφής αναπτύχθηκαν στις Μελάμπες, στην Κρύα Βρύση, στα Σαχτούρια, στον Ασώματο, στο Κουρταλιώτικο φαράγγι και στην Πρέβελη. Από τη μεγάλη πυρκαγιά των Μελάμπων και των γύρω περιοχών επηρεάστηκαν περίπου 40.050 στρέμματα, ενώ η ξεχωριστή πυρκαγιά της Πρέβελης υπολογίζεται ότι έκαψε περίπου 7.600 στρέμματα. Συνολικά, οι δύο βασικές πυρκαγιές του νότιου Ρεθύμνου επηρέασαν περίπου 47.650 στρέμματα.

Οι φλόγες έκαψαν θαμνώδεις και δασικές εκτάσεις, ελαιώνες, βοσκοτόπους, μελισσοκομικές θέσεις και αγροτικές υποδομές. Ζημιές αναφέρθηκαν σε σπίτια, ποιμνιοστάσια, αποθήκες, αρδευτικά δίκτυα και εγκαταστάσεις κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων. Για τους κατοίκους και τους παραγωγούς της περιοχής, οι συνέπειες δεν περιορίζονται στην απώλεια της βλάστησης, αλλά επεκτείνονται στην καταστροφή ζωικού κεφαλαίου, παραγωγικού εξοπλισμού και εισοδήματος.

Οι φλόγες μέσα στο φοινικόδασος της Πρέβελης

Ιδιαίτερα σοβαρό πλήγμα αποτέλεσε η είσοδος της φωτιάς στο φοινικόδασος της Πρέβελης, ένα από τα σημαντικότερα και πιο αναγνωρίσιμα οικοσυστήματα της Κρήτης. Οι πρώτες εικόνες δημιούργησαν φόβους για γενικευμένη καταστροφή. Οι μεταγενέστερες αυτοψίες της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνης έδειξαν ότι η μεγαλύτερη ζημιά εντοπίζεται κοντά στις εκβολές του ποταμού και στην παραλιακή ζώνη, ενώ σημαντικό τμήμα του φοινικόδασους παρέμεινε άθικτο. Ωστόσο, η φωτιά έκαψε μέρος του σπάνιου οικοτόπου και τη βλάστηση που τον περιβάλλει, δημιουργώντας σοβαρό κίνδυνο για τη σταθερότητα του εδάφους και τη φυσική του αποκατάσταση.

Το οικοσύστημα της Πρέβελης χαρακτηρίζεται από τον αυτοφυή φοίνικα του Θεόφραστου και συνδέεται άμεσα με το ποτάμιο, παραποτάμιο και παράκτιο περιβάλλον. Η έκταση της πραγματικής οικολογικής ζημιάς θα φανεί σε βάθος χρόνου, καθώς πρέπει να εξεταστεί η κατάσταση των ριζικών συστημάτων, η δυνατότητα αναβλάστησης και η επίδραση της απώλειας της γύρω βλάστησης.

Πάρος και άλλες νησιωτικές περιοχές

Στην Πάρο η πυρκαγιά επηρέασε, σύμφωνα με τις πρώτες δορυφορικές εκτιμήσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου, περίπου 9.760 στρέμματα. Η φωτιά ξεκίνησε κοντά σε χώρο διαχείρισης απορριμμάτων και εξαπλώθηκε σε εκτάσεις χαμηλής βλάστησης, προκαλώντας έντονη επιβάρυνση του φυσικού περιβάλλοντος και κινητοποίηση ισχυρών δυνάμεων. Με την προσθήκη της Πάρου, του Ρεθύμνου και των νεότερων εκτιμήσεων για Αττική και Βοιωτία, η καταγεγραμμένη καμένη έκταση του εξαημέρου ξεπερνά ήδη τα 187.000 στρέμματα. Στο άθροισμα δεν περιλαμβάνονται ακόμη αρκετές πυρκαγιές για τις οποίες δεν έχουν εκδοθεί οριστικοί δορυφορικοί χάρτες.

Αχαΐα, Αίγιο και ο άξονας Πατρών–Πύργου

Μεγάλες πυρκαγιές εκδηλώθηκαν και στην Αχαΐα, στη Δυτική Αχαΐα και στην Αιγιάλεια, με τις φλόγες να απειλούν οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και εγκαταστάσεις. Η σοβαρότητα των συμβάντων οδήγησε τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας στην ενεργοποίηση της Υπηρεσίας Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus, με κωδικό EMSR 910, ώστε να παραχθούν δορυφορικοί χάρτες για την αποτίμηση των πληγεισών περιοχών. Μέχρι την ολοκλήρωση της χαρτογράφησης δεν υπάρχει ασφαλής τελική εκτίμηση για τα καμένα στρέμματα στην Αχαΐα.

Στην Ηλεία, πυρκαγιά στην περιοχή του Τραγανού επηρέασε αγροτικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις και προκάλεσε προσωρινή διακοπή της κυκλοφορίας στην εθνική οδό Πατρών–Πύργου. Η κυκλοφορία εκτράπηκε σε τμήματα μεταξύ Κυλλήνης και Γαστούνης, καθώς οι φλόγες και ο πυκνός καπνός πλησίασαν τον οδικό άξονα. Μέτωπα καταγράφηκαν επίσης στην ευρύτερη περιοχή της Αρχαίας Ολυμπίας.

Φωκίδα, Αργολίδα, Άρτα και Αιτωλοακαρνανία

Στη Φωκίδα, η πυρκαγιά στο Σκάλωμα και στον Δήμο Δωρίδος προκάλεσε ζημιές σε κατοικίες, αγροτικές εγκαταστάσεις και υποδομές. Τα κλιμάκια της ΔΑΕΦΚ άρχισαν αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές, ενώ ενεργοποιήθηκαν οι διαδικασίες κρατικής αρωγής. Αντίστοιχες καταγραφές προγραμματίστηκαν σε έξι δήμους της Αττικής, της Βοιωτίας, της Αργολίδας, της Αχαΐας, της Φωκίδας και του Ρεθύμνου.

Σημαντικά μέτωπα εκδηλώθηκαν ακόμη στο Φίχτι Αργολίδας, στο Φλόκα Δυτικής Αχαΐας και στην περιοχή του Κομποτίου Άρτας, με τη φωτιά να κινείται προς τη Φλωριάδα Αιτωλοακαρνανίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις πραγματοποιήθηκαν προληπτικές μετακινήσεις ηλικιωμένων και ευάλωτων πολιτών, ενώ οι πυροσβεστικές δυνάμεις προσπαθούσαν να εμποδίσουν την προσέγγιση των μετώπων σε οικισμούς.

Συνεχίζεται η μάχη με ανέμους και αναζωπυρώσεις

Η επικινδυνότητα παραμένει αυξημένη. Για την Τρίτη 4 Αυγούστου η Πολιτική Προστασία προειδοποίησε για πολύ υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς, κατηγορίας 4, στην Αττική, στην Εύβοια και στη Χίο. Τις προηγούμενες ημέρες η Αττική και η Εύβοια είχαν τεθεί ακόμη και σε κατηγορία κινδύνου 5, ενώ Αττική, Βοιωτία και Εύβοια τέθηκαν σε κατάσταση κινητοποίησης «Red Code». Οι υψηλές θερμοκρασίες, η παρατεταμένη ξηρασία και οι ισχυροί άνεμοι δημιουργούν συνθήκες ταχείας εξάπλωσης και μεταφοράς καύτρας σε μεγάλες αποστάσεις.

Η μέχρι τώρα εικόνα παραμένει προσωρινή. Οι επίσημες αυτοψίες βρίσκονται σε εξέλιξη, αρκετές πυρκαγιές δεν έχουν ακόμη χαρτογραφηθεί και σε πολλές περιοχές οι πυροσβεστικές δυνάμεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ενεργές εστίες και αναζωπυρώσεις. Ο τελικός απολογισμός σε καμένες εκτάσεις, σπίτια, επιχειρήσεις, αγροτικές εγκαταστάσεις, ζωικό κεφάλαιο και φυσικά οικοσυστήματα αναμένεται συνεπώς ακόμη βαρύτερος.