SeaSeMe: νέα πλατφόρμα για ασφαλή κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών

Το νέο ερευνητικό πρόγραμμα SeaSeMe που χρηματοδοτείται από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ), ξεκίνησε πρόσφατα στο Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ). Το έργο SeaSeMe φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα καινοτόμο εργαλείο ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών, προωθώντας την ασφαλή κατανάλωση θαλασσινών και τη σύγχρονη διατροφική συνείδηση μέσω της τεχνολογίας και της επιστήμης.

Δεν είναι όλα τα ψάρια ίδια — μια φιλική προς τον χρήστη πλατφόρμα μπορεί να εξατομικεύσει την αξιολόγηση κινδύνου–οφέλους σχετικά με την πρόσληψή σε υδράργυρο (Hg) και σελήνιο (Se) από ψάρια και θαλασσινά στην Ελλάδα.

Στην διάρκεια του έργου θα αναπτυχθεί μια διαδραστική διαδικτυακή πλατφόρμα και εφαρμογή για κινητά, οι οποίες θα παρέχουν στους καταναλωτές εξατομικευμένες πληροφορίες για τους κινδύνους και τα οφέλη από την κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών στην Ελλάδα. Η πλατφόρμα/ εφαρμογή θα υπολογίζει την ισορροπία μεταξύ σεληνίου (Se) και υδραργύρου (Hg), με βάση την ηλικία, το φύλο και τις διατροφικές συνήθειες του χρήστη. Η ισορροπία αυτή είναι καθοριστική για την ανθρώπινη υγεία, καθώς το σελήνιο μπορεί να περιορίσει τις τοξικές επιδράσεις του υδραργύρου, προσφέροντας ταυτόχρονα σημαντικά θρεπτικά οφέλη.

Τα ψάρια και τα θαλασσινά αποτελούν βασικό στοιχείο μιας υγιεινής διατροφής, καθώς παρέχουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά όπως τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (DHA και EPA) και το σελήνιο (Se). Ωστόσο, μπορούν επίσης να εκθέσουν τους καταναλωτές σε μεθυλιωμένο υδράργυρο (MeHg), μια τοξική μορφή του υδραργύρου (Hg). Ο υδράργυρος έχει χαρακτηριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως μία από τις δέκα τοξικές χημικές ουσίες που προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, η επαρκής πρόσληψη σεληνίου μπορεί να αντισταθμίσει σε μεγάλο βαθμό τις τοξικές επιδράσεις του υδραργύρου. Αν και υπάρχουν σχετικές οδηγίες, πολλοί καταναλωτές δεν γνωρίζουν ποια είδη ψαριών ενδέχεται να περιέχουν υψηλά επίπεδα ρύπων.

Το έργο προωθεί τη συμμετοχή της κοινότητας και την ενημέρωση του κοινού, μέσω συνεργασιών με σχολεία, πανεπιστήμια και τοπικούς φορείς, με στόχο την ενίσχυση της διατροφικής γνώσης και την ενθάρρυνση συνειδητοποιημένων επιλογών κατανάλωσης θαλασσινών.

Η εναρκτήρια συνάντηση (kick-offmeeting) πραγματοποιήθηκε στο ΕΛΚΕΘΕ, στο Ηράκλειο Κρήτης, στις 6 Νοεμβρίου 2025. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν διάφορα ζητήματα, όπως ο ετήσιος προγραμματισμός του έργου και ο συντονισμός της ερευνητικής ομάδας. Η διεπιστημονική ερευνητική ομάδα του SeaSeMe αποτελείται από ερευνητές του ΕΛΚΕΘΕ, του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος (Τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας), καθώς και συνεργάτες από την εκπαιδευτική κοινότητα.

ΕρευνητικοίΆξονες:

♦ Ανθρώπινη υγεία και ασφάλεια θαλασσινών

♦ Διατροφική ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση καταναλωτών

♦ Ψηφιακά εργαλεία αξιολόγησης οφέλους–κινδύνου

Υπεύθυνη προγράμματος:

Δρ. Ιωάννα Καλαντζή (Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας, ΕΛΚΕΘΕ)

Συνεργαζόμενοι φορείς:

♦ Ελληνικό κέντρο θαλασσίων ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ)

♦ Πανεπιστήμιο Κρήτης (ΠΚ)

♦ Τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας , Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος (ΔΙ.ΠΑ.Ε).

♦ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών (ΕΚΦΕ)

Ερευνητική Ομάδα:

Δρ. Δ. Χατζηβασιλείου (Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας, ΕΛΚΕΘΕ)

Δρ. Γ. Πανάγου (Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας, ΕΛΚΕΘΕ)

Δρ. Μ. Τσαπάκης (Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας, ΕΛΚΕΘΕ)

Δρ. κ. Τσαγκάρη (Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας, ΕΛΚΕΘΕ)

Δρ. Ε. Στρογγυλούδη (Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας, ΕΛΚΕΘΕ)

Καθ. Σ. Περγαντής (Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Κρήτης, ΠΚ)

Καθ. Γ. Τσιότας (Τμήμα Κοινωνικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης , ΠΚ)

Δ. Σακελαρίδης (Τμήμα Κοινωνικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κρήτης , ΠΚ)

Καθ. Λ. Κοκοκύρης (Τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας , Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος, ΔΙ.ΠΑ.Ε)

Α. Παπακωνσταντίνου (1o Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών, ΕΚΦΕ Ηρακλείου Κρήτης)

Α. Τσουτσουδάκης (1ο Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών, ΕΚΦΕ Ηρακλείου Κρήτης)

Το Έργο με τίτλο «Πλατφόρμα Τοξικότητας Θαλασσινών: Γνωρίζοντας την Πρόσληψη Υδράργυρου – Σεληνίου. Είστε ασφαλείς; SeaSeMe» υλοποιείται στο πλαίσιο της 6ης Προκήρυξης της Δράσης του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. «Επιστήμη και Κοινωνία» με τίτλο «Σύγχρονη Διατροφική Συνείδηση» (Αριθμός Έργου ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.:29377).