Σιδηροδρομική γέφυρα Μάναρη: αγέρωχη σε 127 χρόνια ζωής

Του Δημήτρη Παυλόπουλου*

Το εντυπωσιακό σιδηροδρομικό έργο παραμένει αγέρωχο μέχρι σήμερα. Ήταν η χρονιά των Ολυμπιακών αγώνων του 1896, όταν ολοκληρωνόταν το μεγαλεπήβολο έργο της οχτάτοξης πετρόχτιστης γέφυρας στην Αρκαδία 17 χιλιόμετρα στα νότια της Τρίπολης σε υψόμετρο 708 μ.

Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί από την Πολιτεία, τους αρμόδιους φορείς, φίλους του σιδηροδρόμου, αναπτυξιακούς, οικολογικούς και άλλους φορείς για λύσεις επαναλειτουργίας συνολικά του σιδηροδρομικού δικτύου Πελοποννήσου καταγράφουμε τεχνικά έργα και περιοχές φυσικού κάλους, προς υποστήριξη και ενίσχυση του σκοπού αυτού.

Η σιδηροδρομική γέφυρα Μάναρη, που έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο, αποτελεί μοναδικό κομψοτέχνημα αρχιτεκτονικής σιδηροδρομικού έργου της εποχής του, με οκτώ τοξωτά ανοίγματα σε οριζοντιογραφική καμπύλη, συνολικού μήκους 116 μέτρων και πρόκειται για τη σημαντικότερη και μεγαλύτερη σε οριζόντια καμπύλη λίθινη θολωτή σιδηροδρομική κοιλαδογέφυρα της Ελλάδας.

-Μελετήθηκε από τον Lepeche και ολοκληρώθηκε με την επίβλεψη του Αρχιμηχανικού Gotteland.
-Εδράζεται σε δώδεκα βάθρα που απέχουν μεταξύ τους 12,5 μέτρα.
-Το μέγιστο ύψος είναι 21 μέτρα και το πλάτος 4,25 μέτρα.
-Η ακτίνα της οριζόντιο γραφικής καμπύλης είναι 165,84 μέτρα.

Η μελέτη της γέφυρας ξεκίνησε το 1890 επί εποχής Χαριλάου Τρικούπη και η κατασκευή ολοκληρώθηκε το 1896 από τη γαλλική εταιρεία “Societe AnonymeInternationale de Construction Et d’ Enterprises De TravauxPublics” και τέθηκε σε λειτουργία για πρώτη φορά το 1898.

Η ιδιαιτερότητα της γέφυρας έγκειται κυρίως στο σχεδιασμό και υλοποίησή της σε οριζοντιογραφική καμπύλη, ενώ κατά τα 127 χρόνια ζωής της δεν χρειάστηκε ποτέ παρέμβαση για επισκευή ή συντήρηση της λιθοδομής και δεν επηρεάστηκε από φυσικά φαινόμενα. Το γεγονός αυτό απετέλεσε αντικείμενο μελέτης καθηγητών του Ε.Μ.Π. και μηχανικών του ΟΣΕ και παρουσιάστηκε σε παγκόσμια τεχνολογικά συνέδρια και σε διεθνείς συναντήσεις σιδηροδρομικών τεχνικών από καθηγητές και στελέχη του ΟΣΕ.

Η γέφυρα Μάναρη αποτέλεσε εντυπωσιακό τεχνολογικό και σχεδιαστικό επίτευγμα για την εποχή της και ως τέτοιο συσχετίσθηκε με το ανάλογο ιδιαίτερο τεχνολογικό και σχεδιαστικό επίτευγμα της σύγχρονης εποχής στον ελληνικό χώρο, τη γέφυρα ζεύξης Ρίου – Αντιρρίου.

Ο Χαρ. Τρικούπης οραματίστηκε την καλωδιακή γέφυρα ζεύξης Ρίου – Αντιρρίου, η οποία αδελφοποιήθηκε με τη γέφυρα Μάναρη που κατασκευάστηκε επί πρωθυπουργίας του.

*Δημήτριος Παυλοπουλος, Μηχανολογος Ηλεκτρολογος, τ. Διευθυντης ΟΣΕ, τ. μελος ΔΕ ΤΕΕ, τ. μελος ΔΣ ΕΛΟΤ