ΣΜΕΔΕΚΕΜ: παράκαμψη της νομοθεσίας σε τρεις διαγωνισμούς δασικών μελετών

Την ανάκληση και επαναπροκήρυξη τριών διαγωνισμών για δασικές μελέτες σε Θεσσαλονίκη, Καβάλα και Ξάνθη ζητά από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ο Σύλλογος Μελετητών Δημοσίων Έργων Κεντρικής Μακεδονίας, καταγγέλλοντας παραβίαση της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων, υποβάθμιση του επιστημονικού έργου, περιοριστικούς όρους συμμετοχής και αμοιβές που φτάνουν περίπου τα 80 ευρώ ανά ανθρωποημέρα.

Τρεις διαγωνισμοί στο επίκεντρο των καταγγελιών

Με επιστολή του, ο Σύλλογος Μελετητών Δημοσίων Έργων Κεντρικής Μακεδονίας (ΣΜΕΔΕΚΕΜ) , με επιστολή του που υπογράφουν η πρόεδρος Μαρία Γρηγοριάδου πολιτικός μηχανικός και η γενική γραμματέας Μαρία Ακριώτη αγρονόμος τοπογράφος μηχανικός θέτει ζήτημα νομιμότητας για τον τρόπο ανάθεσης εργασιών, που αφορούν την εκπόνηση διαχειριστικών μελετών δημόσιων δασών. Η επιστολή απευθύνεται στην Επιθεώρηση Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής Μακεδονίας – Θράκης, στο Δασαρχείο Καβάλας, στο Δασαρχείο Ξάνθης και στη Διεύθυνση Δασών Θεσσαλονίκης, ενώ γνωστοποιείται στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου. Η επιστολή κοινοποιείται επίσης στο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, στην ΓενικήςΓραμματεία Δασών, στον Σύνδεσμο Ελληνικών Γραφείων Μελετών και στον Σύλλογο Μελετητών Ελλάδας.

Οι τρεις προσκλήσεις αφορούν εργασίες για τη σύνταξη διαχειριστικών μελετών δασών, με χρονικό ορίζοντα από το 2026 έως το 2028 για Θεσσαλονίκη και Καβάλα και έως το 2029 για την Ξάνθη. Σύμφωνα με τον Σύλλογο, από την εξέταση των προσκλήσεων προκύπτουν ζητήματα που «αφενός καταστρατηγούν τη σχετική νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων και αφετέρου υποβαθμίζουν σοβαρά το επιστημονικό έργο του Δασολόγου Μελετητή».

«Βοηθητικές εργασίες» που αποτελούν τον πυρήνα των μελετών

Κεντρική καταγγελία του Συλλόγου είναι ότι οι υπηρεσίες χαρακτηρίζονται στις προσκλήσεις ως «βοηθητικές εργασίες», ενώ στην πραγματικότητα περιλαμβάνουν τα βασικότερα επιστημονικά αντικείμενα των δασοπονικών μελετών. Συγκεκριμένα, οι αναθέσεις περιλαμβάνουν λήψη και επεξεργασία δοκιμαστικών επιφανειών, υπολογισμούς ογκομετρικών στοιχείων, κατάρτιση μαζοπινάκων, παραγωγή πινάκων υλοτομιών, σύνταξη κεφαλαίων μελέτης και αναμόρφωση διαχειριστικών χαρτών.

Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι πρόκειται για «τα βασικά παραδοτέα και τον επιστημονικό πυρήνα των διαχειριστικών μελετών» και όχι για απλή διοικητική ή τεχνική υποστήριξη. Επισημαίνει μάλιστα τις ισχύουσες τεχνικές προδιαγραφές εκπόνησης δασοπονικών μελετών, όπως καθορίστηκαν με υπουργική απόφαση του Νοεμβρίου 2024 (ΦΕΚ Β΄ 6930).

Καταγγελία για παράκαμψη του πλαισίου δημοσίων συμβάσεων

Ο ΣΜΕΔΕΚΕΜ σημειώνει ότι, με τον χαρακτηρισμό των εργασιών ως γενικών υπηρεσιών, παρακάμπτεται το θεσμικό πλαίσιο ανάθεσης δασικών μελετών της κατηγορίας 24.

Επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι οι ίδιες οι προσκλήσεις απαιτούν από τους ενδιαφερόμενους πτυχίο μελετητή κατηγορίας 24 «Δασικές Μελέτες». Κατά τον Σύλλογο, αυτό συνιστά έμμεση αναγνώριση ότι το πραγματικό αντικείμενο είναι μελετητικό.

«Υπάρχει, επομένως, ουσιώδης αντίφαση μεταξύ χαρακτηρισμού (“βοηθητικές εργασίες”) και πραγματικού αντικειμένου», αναφέρεται στην επιστολή. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο χρησιμοποιούμενος κωδικός CPV 77231000-8 έχει την επίσημη ονομασία «Υπηρεσίες διαχείρισης δασοκομίας».

Αμοιβές 80 ευρώ την ημέρα μαζί με όλα τα έξοδα

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο οικονομικό αντικείμενο των συμβάσεων. Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι δεν τεκμηριώνεται αναλυτικός προϋπολογισμός με βάση το φυσικό αντικείμενο και το ισχύον τιμολόγιο εκπόνησης δασοπονικών μελετών, που καθορίστηκε με υπουργική απόφαση του Φεβρουαρίου 2025 (ΦΕΚ Β΄ 1184).

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσκληση του Δασαρχείου Ξάνθης, που αφορά εργασίες για τρία δημόσια δασικά συμπλέγματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Σύλλογος, προβλέπονται έως 1.110 ανθρωποημέρες εργασίας, με συνολική αμοιβή περίπου 89.500 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Αυτό αντιστοιχεί σε αμοιβή περίπου 80 ευρώ ανά ανθρωποημέρα, στην οποία περιλαμβάνονται όλες οι σχετικές δαπάνες, όπως μετακινήσεις, εξοπλισμός, ασφαλιστικές εισφορές, εργολαβικό όφελος και κόστος απασχόλησης επιστημονικού προσωπικού. Ο Σύλλογος θέτει έτσι ζήτημα επάρκειας των προβλεπόμενων αμοιβών σε σχέση με τις απαιτήσεις και την επιστημονική φύση των εργασιών που ανατίθενται.

Επιστημονική εργασία χωρίς επιστημονική ευθύνη

Μία ακόμη αντίφαση εντοπίζεται στις απαιτήσεις των προσκλήσεων για εργασίες που προϋποθέτουν επιστημονική κρίση, ενώ προβλέπεται ότι ο ανάδοχος δεν αναλαμβάνει επιστημονική ευθύνη. Οι εργασίες αυτές περιλαμβάνουν αξιολόγηση προηγούμενης δασικής διαχείρισης, προσδιορισμό λήμματος, ερμηνεία αποκλίσεων, οικονομικές αξιολογήσεις και σύνταξη κεφαλαίων διαχείρισης.

Κατά τον Σύλλογο, πρόκειται για «καθαρά μελετητικές εργασίες που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν απλή συλλογή δεδομένων». Επιπλέον, καταγγέλλονται περιοριστικοί όροι συμμετοχής, καθώς απαιτείται εμπειρία από αντίστοιχες συμβάσεις αποκλειστικά με Δασικές Υπηρεσίες της Επιθεώρησης Μακεδονίας – Θράκης.

«Ανακαλέστε τις προσκλήσεις και επαναπροκηρύξτε τους διαγωνισμούς»

-«Ζητούμε να επανορθώσετε και να αποκαταστήσετε τη νομιμότητα, ανακαλώντας τις Προσκλήσεις, διορθώνοντας τα στοιχεία του φακέλου δημόσιας σύμβασης και επαναπροκηρύσσοντας τον διαγωνισμό με ορθούς και σύννομους όρους» τονίζεται στην επιστολή του ΣΜΕΔΕΚΕΜ.