ΤΧΣ: 5 προαπαιτούμενα και 11 ειδικότητες μηχανικών για το έργο των 200 εκατ. ευρώ

Πέντε προαπαιτούμενα για την επιτυχή υλοποίηση του έργου των Τοπικών Χωρικών Σχεδίων,  που δρομολογεί το ΥΠΕΝ με εξασφαλισμένη δανειακή κάλυψη από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, μέσω του Πράσινου Ταμείου και του Παρακαταθηκών και Δανείων, ώστε σε τρία χρόνια να αποκτήσουν όλοι οι Δήμοι της χώρας αναπτυξιακό πολεοδομικό σχεδιασμό, θέτει ο Σύνδεσμος Ελληνικών Εταιριών – Γραφείων Μελετών (ΣΕΓΜ).

Πολυεπιστημονική προσέγγιση

Ταυτοχρόνως ο ΣΕΓΜ με επιστολή του στο ΥΠΕΝ τονίζει ότι «για την εκπόνηση σύγχρονων, ρεαλιστικών και σύμφωνων με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης ΤΧΣ απαιτείται πολυεπιστημονική προσέγγιση» και σημειώνει ότι το έργο θα πρέπει να υλοποιηθεί από  οργανωμένα μελετητικά σχήματα στα οποία θα απασχολούνται:

Oι βασικές ειδικότητες μηχανικών με ειδίκευση στη χωροταξία πολεοδομία, και νέες ειδικότητες, που θα έχουν την απαιτούμενη σχετική χρηματοοικονομική, τεχνική και επαγγελματική ικανότητα και επάρκεια όπως είναι:

1. Αρχιτέκτονες
2. Αγρονόμοι Τοπογράφοι
3. Πολιτικοί Μηχανικοί
4. Χωροτάκτες –Πολεοδόμοι,
5. Επιστήμονες Περιβάλλοντος,
6. Μηχανικοί Έργων Υποδομής,
7. Συγκοινωνιολόγοι,
8. Γεωλόγοι,
9. Γεωπόνοι
10. Οικονομολόγοι,
11. GIS experts

Επιστολή στο ΥΠΕΝ

Ειδικότερα σε επιστολή του ΣΕΓΜ, που υπογράφουν ο πρόεδρος Κωνσταντίνος Καλέργης και ο γενικός γραμματέας Παναγής Τονιόλος,  με θέμα «Ειδικό Πρόγραμμα Επενδυτικών Δανείων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) Α’ βαθμού για εκπόνηση Τοπικών Χωρικών Σχεδίων (ΤΧΣ)» σημειώνονται τα ακόλουθα:

Αξιότιμε κ. Υπουργέ, Με ιδιαίτερη χαρά ενημερωθήκαμε για την ανακοίνωση της έναρξης του Ειδικού Προγράμματος Επενδυτικών Δανείων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) Α’ βαθμού για εκπόνηση Τοπικών Χωρικών Σχεδίων (ΤΧΣ). Όπως από την πρώτη στιγμή (2017) που μας ενημερώσατε για το θέμα αυτό σας αναφέραμε, η πρωτοβουλία σας αυτή είναι πολύ σημαντική τόσο γιατί η εκπόνηση σύγχρονων ΤΧΣ για τους ΟΤΑ της χώρας συνιστά πρόδηλη αναγκαιότητα, όσο γιατί το πρόγραμμα θα τονώσει τη μελετητική αγορά, η οποία συνεχίζει να βρίσκεται σε κρίση.

Οφείλουμε να σημειώσουμε, πάντως, την παράλειψη αφενός πρόσκλησής μας στη σχετική εκδήλωση, αφετέρου -και το κυριότερο- συμμετοχής μας στις διαδικασίες κατάστρωσης του σχεδίου υλοποίησης του προγράμματος, ως βασικός κοινωνικός εταίρος και ενδιαφερόμενος σύνδεσμος, καθόσον οι μελέτες των ΤΧΣ θα εκπονηθούν από τα μελετητικά γραφεία.

Τα προαπαιτούμενα

Στην επιστολή του ΣΕΓΜ προς το ΥΠΕΝ σημειώνεται ακολούθως ότι με βάση τη σημαντικότατη εμπειρία των μελών μας από την εκπόνηση των μελετών χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού (εθνικού, περιφερειακού και τοπικού) στη χώρα μας, επισημαίνουμε τα κάτωθι σημαντικά θέματα για τη διασφάλιση της άρτιας, ποιοτικής και έγκαιρης υλοποίησης του προγράμματος:

•  Για την εκπόνηση σύγχρονων, ρεαλιστικών και σύμφωνων με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης ΤΧΣ απαιτείται πολυεπιστημονική προσέγγιση, η οποία δεν εξαντλείται στις βασικές ειδικότητες των μηχανικών με ειδίκευση στη χωροταξία-πολεοδομία.  Η εκπόνηση των ΤΧΣ πρέπει να διασφαλιστεί ότι θα πραγματοποιηθεί από οργανωμένα μελετητικά σχήματα, τα οποία θα διαθέτουν και θα απασχολήσουν κάθε εμπλεκόμενη επιστημονική ειδικότητα (Χωροτακτών-Πολεοδόμων, Επιστημόνων Περιβάλλοντος, Μηχανικών έργων υποδομής, Συγκοινωνιολόγων, Γεωλόγων, Γεωπόνων, Οικονομολόγων, GIS experts, κ.ά.) και θα έχουν την απαιτούμενη σχετική χρηματοοικονομική, τεχνική και επαγγελματική ικανότητα και επάρκεια.
•  Για τη διασφάλιση της ποιότητας των μελετών ΤΧΣ, αλλά και του υγιούς ανταγωνισμού, πρέπει να προβλεφθούν μέτρα πρόληψης του φαινομένου των ανεξέλεγκτων εκπτώσεων που κυριαρχεί, δυστυχώς, στον μελετητικό κλάδο (με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το δημόσιο συμφέρον).
•  Για τη διασφάλιση των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της αξιοκρατίας πρέπει να προβλεφθούν μέτρα για τη συγκρότηση Επιτροπών Διαγωνισμών, με μέλη που να έχουν αποδεδειγμένη εμπειρία στον τομέα των χωροταξικών και πολεοδομικών μελετών. Δυστυχώς, το ισχύον σήμερα σύστημα επιλογής των μελών των Επιτροπών Διαγωνισμών του Ν. 4412/2016 δεν μπορεί να καλύψει την απαίτηση αυτή. Εκτός, δε, της αδυναμίας διενέργειας ουσιαστικής και ποιοτικής αξιολόγησης (π.χ. ένας Πολιτικός Μηχανικός που ασχολείται με στατικές μελέτες δεν μπορεί να αξιολογήσει προσφορές χωροταξικού-πολεοδομικού αντικειμένου), ο ισχύων τρόπος συγκρότησης των Επιτροπών (κανένα μέλος από την αναθέτουσα αρχή που είναι ο γνώστης και ο επισπεύδων) επιφέρει σημαντικές καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των διαγωνισμών (παρά τη χρήση του ΕΣΗΔΗΣ).
•  Περαιτέρω, καθοριστικός παράγοντας για την άρτια, ποιοτική και έγκαιρη εκπόνηση των μελετών ΤΧΣ, αλλά και για την τήρηση των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, είναι η εμπειρία και η αποτελεσματικότητα των Επιτροπών Επίβλεψης των μελετών. Λαμβάνοντας υπόψη τις γνωστές αδυναμίες και ελλείψεις των περισσότερων ΟΤΑ σε επίπεδο τεχνικής/επιστημονικής στελέχωσης, πιστεύουμε ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα για την επίλυση του θέματος αυτού (π.χ. προηγούμενος έλεγχος και αξιολόγηση επάρκειας κάθε ΟΤΑ).
• Τέλος, θεωρούμε πολύ σημαντική την αναγγελία σας για την έκδοση Υ.Α. για την εκτίμηση του προϋπολογισμού κάθε μελέτης ΤΧΣ, ώστε να υπάρχει ενιαία αντιμετώπιση από όλους τους ΟΤΑ. Τονίζουμε με έμφαση, όμως, ότι για τη σύνταξη αυτής επιβάλλεται η συνεργασία μας, έστω και προς διατύπωση γνώμης, καθόσον ουδείς επιστημονικός σύλλογος ή ακαδημαϊκός μπορεί να γνωρίζει καλύτερα τις ανάγκες παραγωγής των μελετών από τους οικονομικούς φορείς που θα κληθούν να τις εκπονήσουν.

Συνεργασία

Η επιστολή του ΣΕΓΜ καταλήγει αναφέροντας: Κατόπιν των παραπάνω κρίσιμων παρατηρήσεων, και δηλώνοντας το ενδιαφέρον και τη διαθεσιμότητά μας να συμβάλλουμε στην επιτυχή υλοποίηση της θετικότατης αυτής πρωτοβουλίας σας, παρακαλούμε για τον άμεσο προγραμματισμό συνάντησης προς αλληλοενημέρωση και διερεύνηση πιθανής συνεργασίας μας (π.χ. σύνταξη συμπληρωμένων υποδειγμάτων της πρότυπης προκήρυξης της ΕΑΑΔΗΣΥ, πρότυπης Συγγραφής Υποχρεώσεων, δημιουργία υπομητρώου στελεχών για τις επιτροπές διαγωνισμού, κ.ά.). Αναμένοντας τη θετική ανταπόκρισή σας, διατελούμε στη διάθεσή σας.