ΤΕΕ/ΤΑΚ: στο φως τα νέα ΤΠΣ και ΕΠΣ, χωρίς να σπάσουν ρήτρες εμπιστευτικότητας

Σε βάθος και θεσμικά οργανωμένη ενημέρωση για την πορεία των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων στην Ανατολική Κρήτη ζητά από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ το ΤΕΕ/ΤΑΚ, χωρίς να παραβιαστούν οι ρήτρες εμπιστευτικότητας που δεσμεύουν τους αναδόχους των μελετών. Το Επιμελητήριο επισημαίνει ότι μπορούν να παρουσιαστούν το στάδιο εξέλιξης, η μεθοδολογία, οι βασικές κατευθύνσεις, τα χρονοδιαγράμματα και η διαδικασία διαβούλευσης, ώστε μηχανικοί, Δήμοι, φορείς και πολίτες να προετοιμαστούν έγκαιρα για έναν σχεδιασμό που θα καθορίσει τις χρήσεις γης, τους όρους δόμησης και την αναπτυξιακή φυσιογνωμία της περιοχής για τις επόμενες δεκαετίες.

Με επιστολή, που υπογράφει η πρόεδρος Μαρία Γ. Λυδάκη, πολιτικός μηχανικός προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, την υφυπουργό Μαρία-Ελένη Σούκουλη και τον γενικό γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευάγγελο Κυριαζόπουλο, το ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά τη διοργάνωση ενημερωτικής ημερίδας ή σύσκεψης εργασίας πριν από την έναρξη της επίσημης δημόσιας διαβούλευσης.

«Ο σημαντικότερος πολεοδομικός σχεδιασμός των τελευταίων δεκαετιών»

Το ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης επισημαίνει ότι την παρούσα περίοδο εκπονούνται Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια στους Δήμους της περιοχής, με εξαίρεση τους Δήμους Μινώα Πεδιάδας και Μαλεβιζίου, στους οποίους βρίσκονται σε εξέλιξη Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια.

Όπως τονίζει, «πρόκειται για τον σημαντικότερο πολεοδομικό σχεδιασμό των τελευταίων δεκαετιών», καθώς μέσα από αυτές τις μελέτες θα καθοριστούν οι χρήσεις γης, οι όροι και οι περιορισμοί δόμησης, τα όρια των οικισμών, οι περιοχές προστασίας και οι ζώνες ανάπτυξης παραγωγικών δραστηριοτήτων.

Τα σχέδια θα περιλαμβάνουν επίσης κατευθύνσεις για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και σειρά άλλων ρυθμίσεων, οι οποίες, σύμφωνα με το ΤΕΕ/ΤΑΚ, «θα επηρεάσουν ουσιαστικά την αναπτυξιακή πορεία κάθε Δήμου και τα δικαιώματα των πολιτών».

Μελέτες που θα οδηγήσουν σε Προεδρικά Διατάγματα

Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια αποτελούνται από την κύρια πολεοδομική μελέτη, την Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας, τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και τις υπόλοιπες αναγκαίες υποστηρικτικές μελέτες.

Μετά την ολοκλήρωσή τους, θα υποβληθούν σε έλεγχο από το Συμβούλιο της Επικρατείας και θα εγκριθούν με Προεδρικό Διάταγμα. Αντίστοιχα, τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια για τους Δήμους Μινώα Πεδιάδας και Μαλεβιζίου χαρακτηρίζονται από το Επιμελητήριο ως «εργαλεία ολοκληρωμένου πολεοδομικού σχεδιασμού ιδιαίτερης σημασίας».

Για τον λόγο αυτό, το ΤΕΕ/ΤΑΚ θεωρεί ότι η έγκαιρη ενημέρωση της τεχνικής κοινότητας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των θεσμικών φορέων αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την ομαλή ολοκλήρωση των μελετών και την ουσιαστική συμμετοχή στη διαβούλευση.

Επανειλημμένα αιτήματα χωρίς ανταπόκριση

Η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ/ΤΑΚ αναφέρει ότι έχει ζητήσει επανειλημμένα τη διοργάνωση παρουσίασης για την πρόοδο των μελετών, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει καταστεί δυνατή η πραγματοποίησή της.

Όπως σημειώνει, η αιτιολογία που έχει δοθεί είναι ότι «οι ανάδοχοι μελετητές δεσμεύονται από ρήτρες εμπιστευτικότητας».

Το Επιμελητήριο διευκρινίζει ότι κατανοεί τις συμβατικές υποχρεώσεις των αναδόχων και ότι «σε καμία περίπτωση δεν ζητούμε την παρουσίαση στοιχείων που δεν επιτρέπεται να δημοσιοποιηθούν ή την πρόωρη δημοσιοποίηση προτάσεων που δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί».

Υποστηρίζει, ωστόσο, ότι η επίκληση της εμπιστευτικότητας δεν μπορεί να αποκλείει μια γενική και θεσμικά οργανωμένη ενημέρωση για την πορεία των σχεδίων.

Τι ζητά να παρουσιαστεί πριν από τη διαβούλευση

Το ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης θεωρεί «απολύτως εφικτή και θεσμικά αναγκαία» τη διοργάνωση επίσημης ενημερωτικής συνάντησης, χωρίς να παραβιάζονται οι συμβατικές υποχρεώσεις των μελετητών.

Στη συνάντηση ζητά να παρουσιαστούν το στάδιο στο οποίο βρίσκεται κάθε μελέτη, η μεθοδολογία που ακολουθείται, οι βασικές κατευθύνσεις του σχεδιασμού και το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.

Ζητά ακόμη να εξηγηθεί αναλυτικά η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης και «ο τρόπος με τον οποίο οι Δήμοι, οι μηχανικοί και οι πολίτες θα μπορέσουν να συμμετάσχουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση των τελικών προτάσεων».

Η ενημέρωση αυτή, κατά το Επιμελητήριο, είναι απαραίτητη ώστε οι ενδιαφερόμενοι να προετοιμαστούν εγκαίρως και να μη βρεθούν αντιμέτωποι με ολοκληρωμένες προτάσεις χωρίς να έχουν προηγουμένως κατανοήσει τη μεθοδολογία, τα δεδομένα και τις βασικές επιλογές του σχεδιασμού.

«Πλήρης και ισότιμη πρόσβαση στην πληροφορία»

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημοσιοποίηση του συνόλου του μελετητικού υλικού κατά τη διάρκεια της επίσημης διαβούλευσης.

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ ζητά να τεθούν στη διάθεση των μηχανικών, των φορέων, των Δήμων και των πολιτών όλες οι μελέτες και τα συνοδευτικά τεχνικά στοιχεία που συνθέτουν τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια.

Στόχος είναι, όπως αναφέρει, «να εξασφαλιστεί πλήρης και ισότιμη πρόσβαση στην πληροφορία».

Το Επιμελητήριο προειδοποιεί ότι χωρίς πλήρη πρόσβαση στα στοιχεία δεν είναι δυνατόν να ελεγχθούν επαρκώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις ούτε να διατυπωθούν τεκμηριωμένες παρατηρήσεις.

«Μόνο με την πλήρη δημοσιοποίηση του συνόλου του μελετητικού υλικού είναι δυνατόν να διαμορφωθούν τεκμηριωμένες παρατηρήσεις και προτάσεις», επισημαίνει, ώστε η δημόσια διαβούλευση να αποκτήσει «ουσιαστικό και όχι τυπικό χαρακτήρα».

Διαφάνεια και κοινωνική αποδοχή του σχεδιασμού

Σύμφωνα με το ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης, η παροχή ενημέρωσης και η πρόσβαση στα στοιχεία «όχι μόνο δεν αντίκειται στις συμβατικές υποχρεώσεις των αναδόχων», αλλά ενισχύει τη διαφάνεια, τη συμμετοχικότητα και την κοινωνική αποδοχή των σχεδίων.

Το Επιμελητήριο υπενθυμίζει ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν δεν αφορούν μόνο τις σημερινές ανάγκες των Δήμων, αλλά «θα καθορίσουν την αναπτυξιακή φυσιογνωμία της Ανατολικής Κρήτης για τις επόμενες δεκαετίες».

Κατά συνέπεια, θεωρεί ότι ο σχεδιασμός δεν μπορεί να προχωρήσει ως μια διαδικασία περιορισμένη στους αναδόχους και στις αρμόδιες υπηρεσίες, αλλά απαιτεί ουσιαστική εμπλοκή της επιστημονικής κοινότητας, της Αυτοδιοίκησης, των παραγωγικών φορέων και της τοπικής κοινωνίας.

Ημερίδα με τη συμμετοχή ΥΠΕΝ, μελετητών και Δήμων

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ καλεί την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ να αναλάβει πρωτοβουλία για τη διοργάνωση ενημερωτικής ημερίδας ή σύσκεψης εργασίας πριν ξεκινήσει η επίσημη διαβούλευση.

Στην πρωτοβουλία αυτή ζητά να συμμετάσχουν το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι αρμόδιες υπηρεσίες, οι ανάδοχοι των μελετών, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, οι Δήμοι της Ανατολικής Κρήτης και κάθε άλλος συναρμόδιος φορέας.

Σκοπός της συνάντησης θα είναι «να υπάρξει ολοκληρωμένη ενημέρωση πριν από την έναρξη της επίσημης διαδικασίας διαβούλευσης» και να αποσαφηνιστούν οι δυνατότητες συμμετοχής όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.

Αίτημα για 60 ημέρες δημόσιας διαβούλευσης

Το δεύτερο βασικό αίτημα του ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης είναι η παράταση της προβλεπόμενης διάρκειας της δημόσιας διαβούλευσης από 35 σε 60 ημέρες.

Το Επιμελητήριο χαρακτηρίζει ανεπαρκές το ισχύον χρονικό διάστημα, λόγω του μεγάλου εύρους, της πολυπλοκότητας και της καθοριστικής σημασίας των θεμάτων που θα τεθούν προς εξέταση.

Όπως υπογραμμίζει, οι 35 ημέρες δεν επαρκούν για την ολοκληρωμένη μελέτη όλων των πολεοδομικών, περιβαλλοντικών, γεωλογικών και τεχνικών δεδομένων ούτε για την προετοιμασία τεκμηριωμένων προτάσεων από μηχανικούς, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, παραγωγικούς φορείς και πολίτες.

Η παράταση στις 60 ημέρες, σύμφωνα με το ΤΕΕ/ΤΑΚ, «θα ενισχύσει την ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας και θα συμβάλει στη διαμόρφωση πληρέστερων και ευρύτερα αποδεκτών τελικών σχεδιασμών».

Το ΤΕΕ/ΤΑΚ δηλώνει έτοιμο να συμβάλει

Το ΤΕΕ Ανατολικής Κρήτης δηλώνει ότι είναι διαθέσιμο να συνδράμει ενεργά τόσο στη διοργάνωση της ενημερωτικής συνάντησης όσο και στην πληρέστερη ενημέρωση των μηχανικών και της τοπικής κοινωνίας.

Υπενθυμίζει την ιδιότητά του ως «θεσμοθετημένου τεχνικού συμβούλου της Πολιτείας» και τονίζει ότι επιδίωξή του είναι να συμβάλει στην επιτυχή ολοκλήρωση ενός σχεδιασμού «που θα επηρεάσει καθοριστικά το μέλλον της Ανατολικής Κρήτης».