Θερμοκήπια: μάχη για επενδύσεις 477 εκατ. ευρώ στις Περιφέρειες της χώρας

Έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον καταγράφεται σε όλη τη χώρα για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό θερμοκηπίων, με τις υποβληθείσες αιτήσεις να φθάνουν τις 944 και τον συνολικό προϋπολογισμό των σχεδίων να ανέρχεται σε 477,14 εκατ. ευρώ. Το ενδιαφέρον αυτό υπερκαλύπτει κατά πολύ τον διαθέσιμο δημόσιο προϋπολογισμό της πρόσκλησης, που είναι 150 εκατ. ευρώ, και μετατρέπει την αξιολόγηση των προτάσεων σε μια πραγματική «μάχη» μεταξύ των Περιφερειών για την εξασφάλιση πόρων και την ένταξη όσο το δυνατόν περισσότερων επενδύσεων.

Η παρέμβαση Π3-73-2.9 του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027 απευθύνεται σε φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και συλλογικά σχήματα σε όλη την επικράτεια, ενώ η προθεσμία υποβολής, μετά τις παρατάσεις, έληξε στις 9 Δεκεμβρίου 2025.

Τι χρηματοδοτεί το πρόγραμμα και γιατί έχει τόσο μεγάλη ζήτηση

Η επίσημη πρόσκληση και το δελτίο της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών δείχνουν γιατί η παρέμβαση συγκέντρωσε τόσο ισχυρή ζήτηση. Το πρόγραμμα αφορά κυρίως την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό θερμοκηπίων, λοιπών προσπελάσιμων στεγάστρων φυτικής παραγωγής και θαλάμων μανιταριών, μαζί με τον αναγκαίο εξοπλισμό και τις συνοδές υποδομές. Δίνει έμφαση σε σύγχρονες εγκαταστάσεις που αυξάνουν την παραγωγικότητα, μειώνουν το κόστος παραγωγής, στηρίζουν καλλιέργειες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και ενσωματώνουν αυτοματοποίηση, ψηφιοποίηση και γεωργία ακριβείας. Στο τεχνικό σκέλος περιλαμβάνονται επίσης παρεμβάσεις για εξοικονόμηση ενέργειας, αξιοποίηση ήπιων μορφών ενέργειας, συστήματα θερμοκουρτινών, αφύγρανσης και ολοκληρωμένης διαχείρισης μικροκλίματος. Ο αιτούμενος προϋπολογισμός κάθε σχεδίου μπορεί να κυμαίνεται από 30.000 ευρώ έως 1 εκατ. ευρώ.

Υπερκάλυψη του προγράμματος και τα επόμενα βήματα

Η Γενική Γραμματεία έχει ήδη καταγράψει επίσημα ότι ο διαθέσιμος δημόσιος προϋπολογισμός των 150 εκατ. ευρώ υπερκαλύφθηκε κατά 180%, ενώ ο πίνακας που αναρτήθηκε με τις αιτήσεις ανά Περιφέρεια εμφανίζει αιτούμενη δημόσια δαπάνη 271,29 εκατ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι το υπουργείο και οι Περιφέρειες μπαίνουν πλέον στο κρίσιμο στάδιο της αξιολόγησης, από το οποίο θα κριθούν ο τελικός αριθμός των δικαιούχων, η περιφερειακή κατανομή των πόρων και το ποια σχέδια θα πάρουν σειρά για υλοποίηση. Επισήμως έχει ανακοινωθεί ότι η διαδικασία αξιολόγησης θα δρομολογηθεί άμεσα, με προτεραιότητα την ταχεία ολοκλήρωση και την έγκαιρη έκδοση αποφάσεων ένταξης. Παράλληλα, ενίσχυση στη ρευστότητα αναμένεται να δώσει και το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, το οποίο χρηματοδοτείται με 160 εκατ. ευρώ από το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ και στοχεύει στη μόχλευση δανειακών κεφαλαίων για την αγροδιατροφή.

Η εικόνα ανά Περιφέρεια: πού συγκεντρώνεται το μεγάλο βάρος

Η Κρήτη προηγείται καθαρά, με 272 αιτήσεις, συνολικό επενδυτικό προϋπολογισμό 112,39 εκατ. ευρώ και αιτούμενη δημόσια δαπάνη 64,62 εκατ. ευρώ.  Ακολουθεί η Δυτική Ελλάδα με 242 αιτήσεις, σχέδια 98,83 εκατ. ευρώ και δημόσια δαπάνη 52,93 εκατ. ευρώ. Μαζί, οι δύο Περιφέρειες συγκεντρώνουν 514 από τις 944 προτάσεις, δηλαδή πάνω από το 54% του συνόλου, και επενδύσεις άνω των 211 εκατ. ευρώ.

Η Κεντρική Μακεδονία έχει 117 αιτήσεις με συνολικό ύψος 65,88 εκατ. ευρώ και αιτούμενη δημόσια στήριξη 36,55 εκατ. ευρώ, ενώ η Θεσσαλία εμφανίζει 90 αιτήσεις αλλά σχεδόν ισοδύναμο επενδυτικό μέγεθος, 65,55 εκατ. ευρώ, και ακόμη υψηλότερη αιτούμενη δημόσια δαπάνη, 40,71 εκατ. ευρώ. Η Θεσσαλία έχει λιγότερα σχέδια από την Κεντρική Μακεδονία, αλλά μεγαλύτερο μέσο μέγεθος επένδυσης ανά αίτηση.

Στην Πελοπόννησο υποβλήθηκαν 70 προτάσεις, συνολικού ύψους 46,45 εκατ. ευρώ, με αιτούμενη δημόσια ενίσχυση 25,63 εκατ. ευρώ. Στη Στερεά Ελλάδα κατατέθηκαν 33 αιτήσεις με επενδύσεις 20,88 εκατ. ευρώ και δημόσια δαπάνη 11,34 εκατ. ευρώ, ενώ στην Αττική οι 30 αιτήσεις αντιστοιχούν σε 15,36 εκατ. ευρώ επενδύσεων και 8,21 εκατ. ευρώ αιτούμενης στήριξης.

Η Δυτική Μακεδονία εμφανίζει 27 αιτήσεις, αλλά αξιοσημείωτο ύψος σχεδίων, 17,94 εκατ. ευρώ, και δημόσια δαπάνη 11,96 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας σε επενδυτικό ύψος την Αττική.

Στην Ήπειρο υποβλήθηκαν 22 σχέδια ύψους 14,15 εκατ. ευρώ με δημόσια δαπάνη 7,85 εκατ. ευρώ και στην Ανατολική Μακεδονία-Θράκη 20 σχέδια ύψους 10,96 εκατ. ευρώ με στήριξη 5,86 εκατ. ευρώ.

Στο Νότιο Αιγαίο κατατέθηκαν 10 σχέδια 5 εκατ. ευρώ με δημόσια δαπάνη 3,18 εκατ. ευρώ, στο Βόρειο Αιγαίο επίσης 10 σχέδια 3,26 εκατ. ευρώ με 2,20 εκατ. ευρώ στήριξη, ενώ στα Ιόνια Νησιά υποβλήθηκε μόλις μία πρόταση, προϋπολογισμού περίπου 498 χιλ. ευρώ, με αιτούμενη δημόσια δαπάνη 248,9 χιλ. ευρώ. Ο χάρτης δείχνει καθαρά ότι τέσσερις Περιφέρειες – Κρήτη, Δυτική Ελλάδα, Κεντρική Μακεδονία και Θεσσαλία – συγκεντρώνουν περίπου τα τρία τέταρτα του ενδιαφέροντος.

Τι σημαίνει αυτό για τον πρωτογενή τομέα

Πίσω από τους αριθμούς διακρίνεται μια σαφής στρατηγική στροφή: οι παραγωγοί δεν επενδύουν απλώς σε περισσότερα θερμοκήπια, αλλά σε πιο τεχνολογικά, πιο αποδοτικά και λιγότερο ενεργοβόρα συστήματα παραγωγής. Η μεγάλη συμμετοχή δείχνει ότι η οργανωμένη θερμοκηπιακή παραγωγή αντιμετωπίζεται πλέον ως βασικό εργαλείο ανταγωνιστικότητας, εξοικονόμησης πόρων και μετάβασης σε καλλιέργειες με υψηλότερη προστιθέμενη αξία. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει ποιες Περιφέρειες και ποιοι δικαιούχοι θα καταφέρουν να μετατρέψουν το ισχυρό ενδιαφέρον σε πραγματικά έργα, με κρίσιμους παράγοντες την αξιολόγηση, τη διαθεσιμότητα δημόσιων πόρων και την ικανότητα κάλυψης της ιδιωτικής συμμετοχής.

Η Αργυρώ Ζέρβα, γενική γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ, δήλωσε ότι «το ιδιαίτερα υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων επιβεβαιώνει τη δυναμική του αγροτικού τομέα και τη διάθεση των παραγωγών να επενδύσουν σε σύγχρονες και ανταγωνιστικές εκμεταλλεύσεις», προσθέτοντας ότι στόχος είναι η ταχεία αξιολόγηση και η αξιοποίηση αυτής της δυναμικής «για τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής, την αποτελεσματικότερη χρήση των φυσικών πόρων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής γεωργίας».