ΥΠΕΝ: χρηματοδοτήσεις για ανακύκλωση, κλείσιμο χωματερών, αποχέτευση σε οικισμούς

Νέο πρόγραμμα χρηματοδότησης ύψους 325 εκατ. ευρώ για την ανακύκλωση και το οριστικό κλείσιμο χώρων ταφής απορριμμάτων ενεργοποιεί εντός Νοεμβρίου το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αξιοποιώντας τους πόρους του τέλους ταφής. Παράλληλα, εξασφαλίζεται χρηματοδότηση για τα εκκρεμή έργα αποχέτευσης σε οικισμούς άνω των 2.000 κατοίκων, ενώ 377 μικρότεροι οικισμοί εντάσσονται στον προγραμματισμό νέων υποδομών επεξεργασίας λυμάτων έως το 2035.

Εντός Νοεμβρίου η πρόσκληση των 325 εκατ. ευρώ από το τέλος ταφής

Τη δημοσίευση νέας πρόσκλησης χρηματοδότησης συνολικού ύψους 325 εκατ. ευρώ μέσα στον Νοέμβριο του 2026 προγραμματίζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για την ενίσχυση της ανακύκλωσης και την οριστική παύση λειτουργίας χώρων ταφής απορριμμάτων. Η χρηματοδότηση προέρχεται από τους πόρους του τέλους ταφής και απευθύνεται στους Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) και στους δήμους.

Το νέο πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει την προμήθεια εξοπλισμού χωριστής συλλογής αποβλήτων και τις αναγκαίες παρεμβάσεις για το οριστικό κλείσιμο χώρων ταφής, σύμφωνα με τον συνολικό σχεδιασμό διαχείρισης απορριμμάτων.

Οι παρεμβάσεις θα βασιστούν στα ολιστικά σχέδια που έχουν εκπονηθεί για τις 13 περιφέρειες της χώρας, με στόχο την αύξηση της ανακύκλωσης και την επίτευξη των εθνικών στόχων διαχείρισης αποβλήτων.

Η πρόσκληση προαναγγέλθηκε από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, σύμφωνα με όσα γνωστοποίησε ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος, με αφορμή το ετήσιο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που πραγματοποιήθηκε στην Καλαμάτα. «Πλέον γυρίζουμε οριστικά σελίδα στην ανακύκλωση», σημειώνει ο γενικός γραμματέας, συνδέοντας τη νέα χρηματοδότηση με τη συνολική μεταρρύθμιση του τομέα.

Εξοπλισμός ανακύκλωσης και οριστικό κλείσιμο χώρων ταφής

Βασικό αντικείμενο της πρόσκλησης θα είναι η ενίσχυση της δυνατότητας των δήμων και των ΦΟΔΣΑ να οργανώσουν αποτελεσματικότερα τη χωριστή συλλογή των αποβλήτων. Η χρηματοδότηση θα επιτρέψει την προμήθεια του αναγκαίου εξοπλισμού για την εφαρμογή των περιφερειακών σχεδίων ανακύκλωσης. Παράλληλα, προβλέπεται η χρηματοδότηση έργων οριστικού κλεισίματος χώρων ταφής, με στόχο τη σταδιακή μετάβαση σε αποτελεσματικότερο σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων.

Οι ειδικότερες επιλέξιμες δαπάνες, οι δικαιούχοι, τα ποσοστά χρηματοδότησης και οι προθεσμίες υποβολής προτάσεων θα καθοριστούν με τη δημοσίευση της πρόσκλησης Η χρηματοδότηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους δήμους, καθώς συνδέεται με την αξιοποίηση πόρων που προέρχονται από το τέλος ταφής, το οποίο επιβαρύνει τη διαχείριση των αποβλήτων που οδηγούνται σε ταφή.

Χρηματοδότηση για τις υποδομές διαχείρισης αποβλήτων

Σύμφωνα με την ενημέρωση της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, έχει εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση των αναγκών που έχουν προσδιοριστεί στον εθνικό σχεδιασμό για τη διαχείριση των απορριμμάτων. Η εξέλιξη συνδέεται με την πρόοδο των Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ), τα οποία είτε έχουν ολοκληρωθεί είτε βρίσκονται στο τελικό στάδιο εκπόνησης.

Παράλληλα, προωθείται η κατασκευή των αναγκαίων υποδομών επεξεργασίας αποβλήτων και η εφαρμογή του νέου μοντέλου ανακύκλωσης.

Ο Μανώλης Γραφάκος επισημαίνει ότι η εξασφάλιση των χρηματοδοτικών πόρων δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση του συνολικού σχεδιασμού.

Αστικά λύματα: Χρηματοδότηση για όλους τους οικισμούς άνω των 2.000 κατοίκων

Στον τομέα της αποχέτευσης και επεξεργασίας αστικών λυμάτων, σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα, για πρώτη φορά έχει εξασφαλιστεί πλήρως η χρηματοδότηση όλων των έργων που απομένουν να υλοποιηθούν στους οικισμούς της χώρας με πληθυσμό άνω των 2.000 κατοίκων.

Η χρηματοδότηση αφορά τις υποδομές που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της διαχείρισης αστικών λυμάτων, ώστε οι οικισμοί να διαθέτουν τα αναγκαία συστήματα συλλογής και επεξεργασίας.

Η εξέλιξη δημιουργεί χρηματοδοτική βάση για την αντιμετώπιση χρόνιων εκκρεμοτήτων, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου δεν έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες υποδομές αποχέτευσης.

Νέα έργα αποχέτευσης σε 377 οικισμούς έως το 2035

Ένας νέος κύκλος έργων προγραμματίζεται για 377 οικισμούς της χώρας με πληθυσμό άνω των 1.000 κατοίκων. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ολοκληρώσει και ανακοινώσει τον σχετικό κατάλογο των οικισμών, οι οποίοι εμπίπτουν στις νέες απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τη διαχείριση των αστικών λυμάτων. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό που παρουσιάστηκε, οι συγκεκριμένοι οικισμοί θα πρέπει να αποκτήσουν τα απαιτούμενα δίκτυα αποχέτευσης και τις υποδομές επεξεργασίας λυμάτων έως το τέλος του 2035.

Για τη χρηματοδότησή τους προβλέπεται αξιοποίηση πόρων της νέας προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ 2028–2035.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί την επέκταση των υποχρεώσεων κατασκευής υποδομών αποχέτευσης σε μικρότερους οικισμούς, οι οποίοι μέχρι σήμερα δεν καλύπτονταν με τον ίδιο τρόπο από το προηγούμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Τα προβλήματα των δήμων και οι κυβερνητικές παρεμβάσεις

Οι χρηματοδοτήσεις για τη διαχείριση απορριμμάτων και αστικών λυμάτων αποτέλεσαν μέρος των συζητήσεων στο ετήσιο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα. Στην ενότητα «Περιβάλλον, Ενέργεια και Κυκλική Οικονομία» εξετάστηκαν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δήμοι στην υλοποίηση περιβαλλοντικών έργων και στη διαχείριση των σχετικών υπηρεσιών.

Στις εργασίες συμμετείχαν εκπρόσωποι της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ, ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος και ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων Πέτρος Βαρελίδης.

Ο κ. Γραφάκος αναγνωρίζει ότι τα προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν έχουν επιλυθεί πλήρως, εκτιμά ωστόσο ότι οι παρεμβάσεις που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα του συνεδρίου αποτελούν μια αρχή για την αντιμετώπισή τους.

Η επόμενη περίοδος θα κριθεί από τη δημοσίευση της πρόσκλησης των 325 εκατ. ευρώ, την ενεργοποίηση των χρηματοδοτήσεων και την πρόοδο των έργων που θα κληθούν να υλοποιήσουν δήμοι και ΦΟΔΣΑ. Τα δύο βασικά ορόσημα είναι ο Νοέμβριος 2026 για την έναρξη της νέας χρηματοδότησης ανακύκλωσης και το 2035 για την ολοκλήρωση των απαιτούμενων υποδομών αστικών λυμάτων στους 377 οικισμούς.