Στο υπουργικό συμβούλιο ΑΠΕ, βιοκαύσιμα και υδρογόνο

Στο Υπουργικό Συμβούλιο τρεις κομβικές ευρωπαϊκές οδηγίες, που διαμορφώνουν το νέο ενεργειακό και αναπτυξιακό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι οδηγίες αυτές αφορούν την επιτάχυνση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την αξιοποίηση αποβλήτων και υπολειμμάτων για την παραγωγή καθαρών καυσίμων και τη ριζική αναμόρφωση των αγορών φυσικού αερίου, ανανεώσιμων αερίων και υδρογόνου.

Στο υπουργικό συμβούλιο που συνεδριάζει τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026 υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη παρουσιάζεται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον Υφυπουργό Νίκο Τσάφο το νομοσχέδιο για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μέσω της ενσωμάτωσης των Οδηγιών (ΕΕ) 2023/2413, 2024/1405 και της μερικής ενσωμάτωσης της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788,

Η ενσωμάτωσή των τριών οδηγιών στην ελληνική νομοθεσία σηματοδοτεί ουσιαστικές αλλαγές για πολίτες, επιχειρήσεις, τον κατασκευαστικό κλάδο και τις ενεργειακές υποδομές της χώρας, με στόχο την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μείωση του κόστους ενέργειας.

Επιτάχυνση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και απλούστευση αδειοδοτήσεων

Η Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 ενισχύει καθοριστικά τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, θέτοντας φιλόδοξους στόχους και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης. Επιδιώκει να μειώσει το ενεργειακό κόστος, να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και να καταστήσει τις ΑΠΕ βασικό στοιχείο ανάπτυξης για πολίτες, επιχειρήσεις και κατασκευές.

Η Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 αποτελεί βασικό εργαλείο του ευρωπαϊκού σχεδίου για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. Αυξάνει τον δεσμευτικό στόχο συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην τελική κατανάλωση και εισάγει την αρχή ότι τα έργα ΑΠΕ υπηρετούν υπέρτερο δημόσιο συμφέρον. Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη ταχύτερης υλοποίησης έργων ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ, αναβάθμισης του δικτύου και ενίσχυσης της αυτοπαραγωγής.

Κεντρική καινοτομία αποτελεί η θεσμοθέτηση ζωνών επιτάχυνσης ΑΠΕ, όπου οι αδειοδοτικές διαδικασίες απλοποιούνται και περιορίζονται χρονικά. Αυτό αφορά άμεσα επιχειρήσεις και επενδυτές, αλλά και πολίτες που επιθυμούν να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκά, συστήματα αποθήκευσης ή αντλίες θερμότητας. Παράλληλα, η Οδηγία ενισχύει τη χρήση ΑΠΕ στα κτίρια, δίνοντας προτεραιότητα στην αξιοποίηση στεγών και ενσωματώνοντας τις ανανεώσιμες πηγές στον σχεδιασμό νέων κατασκευών και ανακαινίσεων.

Αξιοποίηση αποβλήτων και υπολειμμάτων για καθαρά βιοκαύσιμα και βιοαέριο

Η κατ’ εξουσιοδότηση Οδηγία (ΕΕ) 2024/1405 διευρύνει τις επιλέξιμες πρώτες ύλες για την παραγωγή προηγμένων βιοκαυσίμων και βιοαερίου. Ενισχύει την κυκλική οικονομία, μειώνει τις εκπομπές και δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τον αγροτικό τομέα, την τοπική ανάπτυξη και τις ενεργειακές επενδύσεις.

Η Οδηγία αυτή τροποποιεί το Παράρτημα IX της Οδηγίας 2018/2001, προσθέτοντας νέες κατηγορίες πρώτων υλών που μπορούν να αξιοποιηθούν για την παραγωγή προηγμένων βιοκαυσίμων και βιοαερίου. Στόχος είναι η καλύτερη αξιοποίηση αποβλήτων και υπολειμμάτων, χωρίς ανταγωνισμό με την παραγωγή τροφίμων.

Για την Ελλάδα, η ρύθμιση αυτή ανοίγει σημαντικές προοπτικές αξιοποίησης αγροτικών, κτηνοτροφικών και οργανικών αποβλήτων. Δημιουργούνται νέες δυνατότητες για επενδύσεις σε μονάδες βιοαερίου, ενισχύεται το εισόδημα του πρωτογενούς τομέα και μειώνεται το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της διαχείρισης αποβλήτων. Παράλληλα, υποστηρίζονται τοπικά ενεργειακά συστήματα και ενισχύεται η ενεργειακή αυτάρκεια.

Νέοι κανόνες για τις αγορές φυσικού αερίου, ανανεώσιμων αερίων και υδρογόνου

Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1788 επανακαθορίζει το πλαίσιο λειτουργίας των αγορών αερίων καυσίμων, εισάγοντας κανόνες για ανανεώσιμα αέρια και υδρογόνο. Στοχεύει σε ασφαλή μετάβαση προς καθαρότερη ενέργεια, προστασία καταναλωτών και αξιοποίηση υφιστάμενων υποδομών προς όφελος της οικονομίας.

Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1788 αντικαθιστά το παλαιό πλαίσιο για το φυσικό αέριο και εισάγει ένα ενιαίο σύστημα κανόνων για φυσικό αέριο, ανανεώσιμα αέρια και υδρογόνο. Προβλέπει σαφή διαχωρισμό δραστηριοτήτων, διαφανή πρόσβαση στα δίκτυα και ενίσχυση του ανταγωνισμού, ενώ παράλληλα προστατεύει τους καταναλωτές.

Για την Ελλάδα, η Οδηγία αποτελεί κρίσιμο εργαλείο μετασχηματισμού των υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών. Δημιουργεί τις βάσεις για την ανάπτυξη δικτύων υδρογόνου και βιομεθανίου και για τη σταδιακή απανθρακοποίηση της θέρμανσης και της βιομηχανίας. Σε βάθος χρόνου, συμβάλλει στη σταθερότητα των τιμών, στην ενεργειακή ασφάλεια και στη μετάβαση σε ένα πιο ανθεκτικό και βιώσιμο ενεργειακό σύστημα.