ΥΠΕΝ: τι ισχύει για οριοθέτηση και διευθέτηση ρεμάτων

«Η διαδικασία οριοθέτησης και διευθέτησης των ρεμάτων είναι σύνθετη και εμπλέκει περισσότερους από έναν φορείς της διοίκησης. Για τον λόγο αυτό, η συνεργασία μεταξύ Περιφέρειας, Αποκεντρωμένης Διοίκησης και Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι καθοριστική ώστε οι διαδικασίες να προχωρούν χωρίς καθυστερήσεις, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική κρίση αυξάνει την ένταση και τη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων».

Αυτά τόνισε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Ταγαράς απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή ΝΔ Γιώργου Βλάχου και παρουσίασε αναλυτικά στοιχεία για το καθεστώς προστασίας και τις εκκρεμότητες που υπάρχουν για ρέματα της Αττικής.

-«Θέλω να σας πω σε ότι αφορά το τις αρμοδιότητες, γιατί πολλές φορές μπλέκουμε στις αρμοδιότητες, μπλέκονται πολλοί και κανείς στο τέλος δεν κάνει τίποτε», είπε χαρακτηριστικά ο κος Ταγαράς προς τον ερωτώντα βουλευτή, επισημαίνοντας παράλληλα ότι «η διαχείριση των ρεμάτων αποτελεί ένα κρίσιμο ζήτημα για την πρόληψη πλημμυρών, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την ασφάλεια των οικισμών».

Πώς κατανέμονται οι αρμοδιότητες

Όπως εξήγησε ο κος Ταγαράς  η διαδικασία για την οριοθέτηση και τη διευθέτηση ενός ρέματος ξεκινά από την Περιφέρεια. Στην περίπτωση της Αττικής, η Περιφέρεια Αττικής έχει την ευθύνη να εκπονήσει ή να αναθέσει τις απαραίτητες μελέτες. Οι μελέτες αυτές περιλαμβάνουν την οριοθέτηση του ρέματος, δηλαδή τον καθορισμό των ορίων της φυσικής του κοίτης, αλλά και τις πιθανές παρεμβάσεις που απαιτούνται για τη διευθέτησή του.

Αφού ολοκληρωθούν, οι μελέτες διαβιβάζονται στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση, η οποία τις εξετάζει προκειμένου να διαπιστώσει αν πληρούν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές και τις απαιτήσεις της νομοθεσίας. Στο στάδιο αυτό είναι δυνατόν να ζητηθούν διορθώσεις, συμπληρωματικά στοιχεία ή τροποποιήσεις, εφόσον κριθεί ότι κάτι δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένο.

Όταν ο φάκελος θεωρηθεί πλήρης, και εφόσον η οριοθέτηση απαιτεί την έκδοση προεδρικού διατάγματος, το θέμα προωθείται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το υπουργείο ελέγχει τα στοιχεία και στη συνέχεια προωθεί το σχέδιο προεδρικού διατάγματος για την οριοθέτηση του ρέματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μαζί με την οριοθέτηση προωθείται και η διευθέτηση, δηλαδή η υλοποίηση έργων που εξασφαλίζουν την ασφαλή απορροή των υδάτων από τις ορεινές περιοχές προς τον τελικό αποδέκτη, που μπορεί να είναι η θάλασσα ή κάποια λίμνη.

Η διευθέτηση συνεπάγεται συνήθως τεχνικά έργα, όπως διαμορφώσεις της κοίτης ή άλλα αντιπλημμυρικά μέτρα, ενώ πριν από την κατασκευή τους μπορεί να απαιτηθούν απαλλοτριώσεις γης.

Η κατάσταση σε συγκεκριμένα ρέματα της Αττικής

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υφυπουργός στη Βουλή, η πορεία των διαδικασιών διαφέρει από ρέμα σε ρέμα στην Αττική.

Για τον Ασωπό, ο φάκελος της οριοθέτησης έχει διαβιβαστεί στο Υπουργείο Περιβάλλοντος από τις 21 Μαρτίου, όμως κατά τον έλεγχο προέκυψε ανάγκη για συμπληρωματικά στοιχεία και διορθώσεις. Μέχρι στιγμής οι απαιτούμενες συμπληρώσεις δεν έχουν υποβληθεί, γεγονός που καθυστερεί την περαιτέρω εξέλιξη της διαδικασίας

Στην περίπτωση της Ρεβυθιάς, το ρέμα βρίσκεται σε παραλιακή περιοχή και συνδέεται με τον υγρότοπο των Αγίων Αποστόλων, γεγονός που καθιστά υποχρεωτική την έγκριση με προεδρικό διάταγμα. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση ζήτησε πρόσφατα διορθώσεις και συμπληρώσεις στη μελέτη, και στις 5 Φεβρουαρίου 2026 η Περιφέρεια Αττικής υπέβαλε δεύτερη αναθεώρηση της μελέτης οριοθέτησης. Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου, ο φάκελος θα προωθηθεί στο Υπουργείο Περιβάλλοντος για τα επόμενα βήματα της διαδικασίας.

Για τον Χιλιοπόταμο ισχύει επίσης η ανάγκη έκδοσης προεδρικού διατάγματος λόγω του παραλιακού χαρακτήρα του. Την ίδια ημερομηνία, στις 5 Φεβρουαρίου 2026, η Περιφέρεια Αττικής κατέθεσε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση τα στοιχεία για την αναθεώρηση της μελέτης οριοθέτησης, ώστε να εξεταστούν και να προχωρήσει η διαδικασία.

Στο Κακόρεμα υπάρχει πρόοδος ως προς την περιβαλλοντική αδειοδότηση, καθώς έχει εκδοθεί απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων. Ωστόσο, η μελέτη οριοθέτησης βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διοικητικής επεξεργασίας. Η Περιφέρεια έχει αποστείλει θεωρημένη μελέτη, αλλά έχουν διατυπωθεί μεταγενέστερες παρατηρήσεις από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, γεγονός που δείχνει ότι ο φάκελος δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Διαφορετική είναι η περίπτωση του ρέματος Σέχρι. Πρόκειται για το μοναδικό από τα συγκεκριμένα ρέματα για το οποίο δεν υπάρχει εκκρεμότητα οριοθέτησης, καθώς έχει ήδη επικυρωθεί με ΦΕΚ το 2021. Επιπλέον, έχει ξεκινήσει και η διαδικασία κτηματογράφησης, η οποία είναι απαραίτητη προκειμένου να προχωρήσουν οι απαλλοτριώσεις που θα επιτρέψουν την υλοποίηση των έργων διευθέτησης, όπου αυτά κριθούν αναγκαία.

Η ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών

Η πορεία των συγκεκριμένων περιπτώσεων αναδεικνύει ότι οι διαδικασίες οριοθέτησης και διευθέτησης των ρεμάτων συχνά καθυστερούν λόγω διοικητικών εκκρεμοτήτων ή ανάγκης συμπληρωματικών στοιχείων.

Όπως υπογράμμισε ο υφυπουργός, η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων είναι απαραίτητη ώστε τέτοια ζητήματα να μην παραμένουν σε εκκρεμότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε μια εποχή όπου η κλιματική κρίση αυξάνει τους κινδύνους πλημμυρών, η επιτάχυνση των διαδικασιών και η ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προστασία των πολιτών και του περιβάλλοντος.