ΥΠΕΝ: βελούδινο διαζύγιο μετά από 30 χρόνια πολεοδομικού αδιεξόδου
ΑυτοδιοίκησηΕιδήσειςΚτηματαγοράΟικιστικάΟικονομίαΠεριβάλλονΠολεοδομίαΧωροταξία 18 Ιουνίου 2025 Αργύρης
Του Αργύρη Δεμερτζή/

Απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που λύνει «αζημίως για αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη», τη σύμβαση πολεοδομικής μελέτης μεταξύ υπουργείου και του μελετητή, μετά την παρέλευση άνω των 30 ετών από την ανάθεση της, φέρνει στο φως τα αδιέξοδα του πολεοδομικού σχεδιασμού, ιδίως όταν έχει να αντιμετωπίσει την τοπική πολιτική και κοινωνική πίεση για αυθαίρετα δίπλα στο κύμα, οριοθετήσεις ρεμάτων και διαμορφωμένες οικιστικές καταστάσεις. Και δείχνει τον άθλο που πρέπει να επιτευθχεί στα νέα ΤΠΣ και τις οριοθέτησεις οικισμών, εκεί που απέτυχε ο πολεοδομικός σχεδιασμός επί δεκαετίες.

Την απόφαση για «τη λύση της από 4-12-1995 σύμβασης της μελέτης πολεοδόμησης «της περιοχής Μάραθος της Κοινότητας Ν. Αγχιάλου του Νομού Μαγνησίας αζημίως για αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη, ήτοι μη υφιστάμενης οιασδήποτε αξίωσης ή υποχρέωσης, ανεξαρτήτου είδους ή φύσης, μεταξύ αυτών» υπογράφει ο Ευθύμιος Μπακογιάννης γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ.
Η μελέτη απορρίφθηκε ομοφώνως από την Δημοτική Κοινότητα
Πρόκειται για πολεοδομική μελέτη, η οποία κόλλησε για τρεις δεκαετίες, καθώς όπως πληροφορούμαστε από πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση, δεν έγιναν αποδεκτές οι κατευθύνσεις της, ιδίως στην αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης πάνω στο κύμα, σχετικά χρειάστηκαν πάνω από δέκα χρόνια για οριοθέτηση του αιγιαλού, άλλα τόσα χρόνια για την οριοθέτηση ρεμάτων.
Η πολεοδομική μελέτη που πάει στα αζήτητα βρέθηκε αντιμέτωπη με τοπικές αντιδράσεις και αποφάσεις απόρριψης της, όπως μάλιστα τις μνημονεύει ο γγ του ΥΠΕΝ στην απόφαση για το βελούδινο διαζύγιο, σημειώνοντας ότι μεταξύ άλλων λαμβάνεται υπόψη:
«Η με αρ. 181/2022 Απόφαση Δ.Σ. Δήμου Βόλου (ΑΔΑ: ΨΡΛΛΩ96-Π6Ζ) σύμφωνα με την οποία «(…/ Έχοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω καθώς και την υπ’αριθ. 3/2022 ομόφωνη Απόφαση του Συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας Νέας Αγχιάλου, σύμφωνα με την οποία «γνωμοδοτεί υπέρ της ισχύος του ρυμοτομικού σχεδίου του 1974 και όχι της πρότασης της πολεοδομικής μελέτης», εισηγούμαστε τη διατήρηση του πολεοδομικού καθεστώτος για τον οικισμό του Μαράθου (τμήμα εντός σχεδίου & τμήμα εντός ορίων οικισμού), όπως εγκρίθηκε και ισχύει ως σήμερα και την απόσυρση της προτεινόμενης Πολεοδομικής Μελέτης του οικισμού Μαράθου της Δημοτικής Κοινότητας Νέας Αγχιάλου της Δ.Ε. Νέας Αγχιάλου του Δήμου Βόλου, από το αρμόδιο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας».
Οι λύσεις παραπέμπονται στο νέο πολεοδομικό σχεδιασμό
Τα άλυτα επί δεκαετίες προβλήματα της συγκεκριμένης περιοχής – που αποτελεί ενδεικτική περίπτωση της μεγάλης καθυστέρησης και αστοχίας του πολεοδομικού σχεδιασμού για τις περιοχές όλης της χώρας – καλείται τώρα να επιλύσει ο νέος πολεοδομικός σχεδιασμός των ΤΠΣ και οριοθέτησης οικισμών του ΥΠΕΝ. Στους λόγους λοιπόν που ο γενικό γραμματέας του ΥΠΕΝ μνημονεύει για το βελούδινο διαζύγιο στην παλιά πολεοδομική μελέτη μνημονεύει και ότι:
«Το γεγονός ότι ο οικισμός Μαράθου περιλαμβάνεται στην «ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΒΟΛΟΥ (ΔΕ ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΗΣ, ΝΕΑΣ ΑΓΧΙΑΛΟΥ, ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ)» του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αντικείμενο της Μελέτης Οριοθέτησης Οικισμών είναι η οριοθέτηση καθώς και ο καθορισμός των όρων και περιορισμών δόμησης και των επιτρεπόμενων χρήσεων των οικισμών με πληθυσμό κατά την τελευταία απογραφή μέχρι 2.000 κατοίκους, οι οποίοι φέρονται απογεγραμμένοι ως αυτοτελείς σε απογραφή προ του έτους 1983, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923 οικισμών, εντός των ανωτέρω Δημοτικών Ενοτήτων».
Σύμφωνα με την απόφαση η σύμβαση της πολεοδομικής μελέτης λύθηκε, «λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω σχετικά και αναγνωρίζοντας ότι :
-λόγω παρέλευσης μεγάλου χρονικού διαστήματος από την ανάθεση της μελέτης (30ετία) έχουν αλλάξει τα στοιχεία του κτηματογραφικού υποβάθρου και τα πολεοδομικά /χωροταξικά δεδομένα στην εξεταζόμενη περιοχή, καθιστώντας πλέον παρωχημένη και ανεπίκαιρη την ανατεθείσα Πολεοδομική Μελέτη ,
-υφίστανται σημαντικές ελλείψεις με κυριότερη την έλλειψη της απαραίτητης, ως υποστηρικτική μελέτη, Μελέτης Γεωλογικής Καταλληλότητας η οποία δεν ανατέθηκε ποτέ,
-ιδίως κατόπιν του αιτήματος του Δήμου Βόλου για «την απόσυρση της προτεινόμενης Πολεοδομικής Μελέτης του οικισμού Μαράθου»,
-και έχοντας το δικαίωμα διακοπής της σύμβασης, ως ορίζεται στην παρ. 9.1 αυτής.
ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ
Τη λύση της από 4-12-1995 σύμβασης της μελέτης πολεοδόμησης «της περιοχής Μάραθος της Κοινότητας Ν. Αγχιάλου του Νομού Μαγνησίας» αζημίως για αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη, ήτοι μη υφιστάμενης οιασδήποτε αξίωσης ή υποχρέωσης, ανεξαρτήτου είδους ή φύσης, μεταξύ αυτών»
Ολόκληρη η απόφαση, με 22 σημεία σταθμούς μέχρι το τελικό αδιέξοδο
Ολόκληρη η απόφαση, με τα 22 σημεία που λαμβάνονται υπόψη και αποτυπώνουν το μακρύ δρομολόγιο του πολεοδομικού σχεδιασμού με τελική κατάληξη στην συγκεκριμένη περίπτωση άλλο ένα πολεοδομικό αδιέξοδο, έχει ως εξής:
Α Π Ο Φ Α Σ Η
ΘΕΜΑ: Λύση σύμβασης της μελέτης πολεοδόμησης «της περιοχής Μάραθος της Κοινότητας Ν. Αγχιάλου του Νομού Μαγνησίας».
Έχοντας υπόψη :
1. Τις διατάξεις του νόμου 4622/2019 «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης».
2. Την με αριθμ. 74103/5569/8-7-2023 Απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Ανάθεση αρμοδιοτήτων στον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νικόλαο Ταγαρά» (ΦΕΚ 4408Β/2023).
3. Την με αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/28916/1094/24-3-2022 Απόφαση Υπουργού & Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Μεταβίβαση αρμοδιοτήτων του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωνσταντίνου Σκρέκα και του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νικόλαου Ταγαρά στον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιο Μπακογιάννη» (ΦΕΚ 1701Β/7-4-2022)
4. Την με αρ.πρ.88650/3070/7.11.95 Απόφαση Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ με την οποία ανατέθηκε στους μελετητές α) Βλαχάκη Μιχαήλ, β) Τσακίρη Στυλιανό, γ) Μπάρκα Δημήτριο η μελέτη για την πολεοδόμηση της περιοχής Μάραθος της Κοινότητας Ν. Αγχιάλου του Νομού Μαγνησίας.
5. Την από 4/12/95 υπογραφείσα σχετική σύμβαση συνολικής προεκτιμώμενης αμοιβής 39.825.000 δρχ (116.874,54€) συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α 18% και ιδίως της παρ. 9.1 αυτής.
6. Τη με αρ. πρωτ. ΔΤΕ/β/88655/3075/10.11.95 Απόφαση Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ «περί ορισμού επιβλεπόντων μηχανικών κλπ» με την οποία ορίστηκαν οι επιβλέποντες της μελέτης. Η παραπάνω απόφαση τροποποιήθηκε με την με αρ. πρ. ΔΤΕ/β/98747/3597/13.12.95 Απόφαση Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ.
7. Την με αρ. πρ. 89747/3167/15-11-95 Απόφαση Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ περί ορισμού Διευθύνουσας Υπηρεσίας με την οποία ορίστηκαν Δ/νουσες Υπηρεσίες η Δ/νση Πολεοδομικού Σχεδιασμού και η Δ/νση Τοπογραφικών Εφαρμογών του ΥΠΕΧΩΔΕ.
8. Την με αρ. πρ. ΔΤΕ/β/7911/832/26-7-1996 Απόφαση έγκρισης παράτασης της συμβατικής προθεσμίας παράδοσης της Α φάσης της Πολεοδομικής Μελέτης και της κτηματογραφικής αποτύπωσης.
9. Τον ν. 4412/2016 «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ ΕΕ και 2014/25/ΕΕ)» (Α’147) και ιδίως το αρ. 337 περ. 4 και η παρ. 2 του αρ.192
10. Το αρ. 46 του ν. 3316/2005 «Ανάθεση και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων εκπόνησης μελετών και παροχής συναφών υπηρεσιών και άλλες διατάξεις.» (Διόρθωση σφαλμάτων Α’ 85).
11. Τον ν. 716/1977 «Περί μητρώου μελετητών και αναθέσεως και εκπονήσεως μελετών» (Α’295) και ιδίως της παρ. 3 αρ. 17.
12. Τις διατάξεις του πδ. 46/1984 «ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣ» (Α’164)
13. Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα έχει εκπονηθεί η κτηματογραφική αποτύπωση χωρίς να έχει εγκριθεί από την Υπηρεσία.
14. Το με αρ. πρωτ. 1627/1062/97 έγγραφο της Δ/νουσας Υπηρεσίας με το οποίο παραλήφθηκε η Α φάση της πολεοδομικής μελέτης.
15. Το γεγονός ότι η εκπόνηση της μελέτης έχει αδρανήσει πέραν της δεκαετίας για λόγους που ανάγονται στην έλλειψη χρηματοδότησης και στο γεγονός ότι για την ολοκλήρωση της πολεοδομικής μελέτης απαιτούνται συμπληρωματικές εργασίες όπως μελέτη γεωλογικής καταλληλότητας η οποία δεν μπορεί να εξασφαλιστεί στο πλαίσιο της από 4/12/1995 υπάρχουσας σύμβασης, και στο γεγονός ότι λόγω μεγάλου χρονικού διαστήματος από την κτηματογραφική αποτύπωση της περιοχής μελέτης απαιτείται επικαιροποίηση του κτηματολογικού υποβάθρου λαμβάνοντας υπόψη και τα στοιχεία του Ελληνικού Κτηματολογίου, ενώ απαιτούνται επικαιροποιημένες Γνωμοδοτήσεις φορέων (Δασαρχείο, κλπ.) και των αρμόδιων Εφορειών Αρχαιοτήτων για την πολεοδόμηση του οικισμού.
16. Το με α.π. ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/21503/736/12-12-2017 έγγραφο Δ.Π.Σ. περί «Εκκρεμούς διαδικασίας έγκρισης της Πολεοδομικής Μελέτης του Οικισμού Μαράθου της Δημοτικής Ενότητας Νέας Αγχιάλου του Δήμου Βόλου Π.Ε. Μαγνησίας» στο οποίο διατυπώθηκαν οι ελλείψεις της υπόψη πολεοδομικής μελέτης που καθιστούν ανέφικτη την συνέχισή της, κυρίως δε η έλλειψη εκπόνησης μελέτης γεωλογικής καταλληλότητας, άνευ της οποίας δεν μπορεί να εγκριθεί πολεοδομική μελέτη.
17. Το γεγονός ότι από το μελετητικό σχήμα των τριών (3) αναδόχων της από 4-12-1995 Σύμβασης για την εκπόνηση της Πολεοδομικής Μελέτης, ο κ. Βλαχάκης Μιχάλης έχει συνταξιοδοτηθεί, ενώ ο τρίτος εξ αυτών Μπάρκας Δημήτριος έχει αποβιώσει προ ετών.
18. Το γεγονός ότι μετά την παρέλευση 29 ετών από την ανάθεση της σύμβασης έχουν αλλάξει τα χωροταξικά και πολεοδομικά δεδομένα και οι ανάγκες της περιοχής μελέτης και κρίνεται σκόπιμο να μελετηθεί η περιοχή υπό το πρίσμα της νέας νομοθεσίας του ν. 4447/2016 (όπως ισχύει).
19. Το γεγονός ότι ο οικισμός Μαράθου περιλαμβάνεται στην «ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΒΟΛΟΥ (ΔΕ ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΗΣ, ΝΕΑΣ ΑΓΧΙΑΛΟΥ, ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ)» του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αντικείμενο της Μελέτης Οριοθέτησης Οικισμών είναι η οριοθέτηση καθώς και ο καθορισμός των όρων και περιορισμών δόμησης και των επιτρεπόμενων χρήσεων των οικισμών με πληθυσμό κατά την τελευταία απογραφή μέχρι 2.000 κατοίκους, οι οποίοι φέρονται απογεγραμμένοι ως αυτοτελείς σε απογραφή προ του έτους 1983, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923 οικισμών, εντός των ανωτέρω Δημοτικών Ενοτήτων.
20. Το γεγονός ότι σύμφωνα με το άρθρο 9 της από 4-12-1995 σύμβασης, ο εργοδότης διατηρεί το δικαίωμα να διακόψει τη σύμβαση μετά το τέλος οποιοδήποτε σταδίου ή φάσης της μελέτης, σύμφωνα με το άρθρο 17 παρ. 3 του Ν.716/77 χωρίς να υποχρεούται να αποζημιώσει τον ανάδοχο για τις υπολειπόμενες εργασίες.
21. Το με α.π. οικ. 43486/14-6-2022 Έγγραφο ΥΔΟΜ Δήμου Βόλου «Αίτημα για απόσυρση της προτεινομένης πολεοδομικής μελέτης Β’ Φάση του οικισμού Μάραθου της Δ.Ε Νέας Αγχιάλου Δήμου Βόλου» (ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/62139/1491/ 17-06-2022)
22. Την με αρ. 181/2022 Απόφαση Δ.Σ. Δήμου Βόλου (ΑΔΑ: ΨΡΛΛΩ96-Π6Ζ) σύμφωνα με την οποία «(…/Εχοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω καθώς και την υπ’αριθ. 3/2022 ομόφωνη Απόφαση του Συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας Νέας Αγχιάλου, σύμφωνα με την οποία ‘γνωμοδοτεί υπέρ της ισχύος του ρυμοτομικού σχεδίου του 1974 και όχι της πρότασης της πολεοδομικής μελέτης’, εισηγούμαστε τη διατήρηση του πολεοδομικού καθεστώτος για τον οικισμό του Μαράθου (τμήμα εντός σχεδίου & τμήμα εντός ορίων οικισμού), όπως εγκρίθηκε και ισχύει ως σήμερα και την απόσυρση της προτεινόμενης Πολεοδομικής Μελέτης του οικισμού Μαράθου της Δημοτικής Κοινότητας Νέας Αγχιάλου της Δ.Ε. Νέας Αγχιάλου του Δήμου Βόλου, από το αρμόδιο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.»
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω σχετικά και αναγνωρίζοντας ότι :
-λόγω παρέλευσης μεγάλου χρονικού διαστήματος από την ανάθεση της μελέτης (30ετία) έχουν αλλάξει τα στοιχεία του κτηματογραφικού υποβάθρου και τα πολεοδομικά /χωροταξικά δεδομένα στην εξεταζόμενη περιοχή, καθιστώντας πλέον παρωχημένη και ανεπίκαιρη την ανατεθείσα Πολεοδομική Μελέτη ,
-υφίστανται σημαντικές ελλείψεις με κυριότερη την έλλειψη της απαραίτητης, ως υποστηρικτική μελέτη, Μελέτης Γεωλογικής Καταλληλότητας η οποία δεν ανατέθηκε ποτέ,
-ιδίως κατόπιν του αιτήματος του Δήμου Βόλου για «την απόσυρση της προτεινόμενης Πολεοδομικής Μελέτης του οικισμού Μαράθου»,
-και έχοντας το δικαίωμα διακοπής της σύμβασης, ως ορίζεται στην παρ. 9.1 αυτής.
ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ
Τη λύση της από 4-12-1995 σύμβασης της μελέτης πολεοδόμησης «της περιοχής Μάραθος της
Κοινότητας Ν. Αγχιάλου του Νομού Μαγνησίας» αζημίως για αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη, ήτοι μη υφιστάμενης οιασδήποτε αξίωσης ή υποχρέωσης, ανεξαρτήτου είδους ή φύσης, μεταξύ αυτών.
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ
Σχετικά Άρθρα
- ΥΠΕΝ: πρόσκληση ευθύνης στους Δήμους για το νέο πολεοδομικό σχεδιασμό
- ΥΠΕΝ: αρχίζει το πρόγραμμα οριοθέτησης οικισμών
- ΥΠΕΝ: o πολεοδομικός σχεδιασμός αφορά οριζόντια όλη την κοινωνία
- ΥΠΕΝ: ευθύνες στις επτά Αποκεντρωμένες Διοικήσεις για νέα «Σαρακήνικα»
- ΥΠΕΝ: από τη Μήλο πάγωμα οικοδομικών αδειών σε περιοχές προστασίας
- ΤΕΕ: άμεση νομοθετική λύση για μελλoντικά δικαιώματα δόμησης σε οικισμούς









