Του Νίκου Ηλιάδη*   Από τα σπήλαια ξεκινώντας ο άνθρωπος έφτασε στο σημερινό επίπεδο διαβίωσης, στην εποχή του ουρανοξύστη και του διαστημόπλοιου. Η πρόοδος... Απαιτείται Εργαστήριο για το Μάθημα της Τεχνολογίας

Του Νίκου Ηλιάδη*

 

Από τα σπήλαια ξεκινώντας ο άνθρωπος έφτασε στο σημερινό επίπεδο διαβίωσης, στην εποχή του ουρανοξύστη και του διαστημόπλοιου. Η πρόοδος αυτή απαιτούσε την ανάπτυξη ικανοτήτων στον άνθρωπο που δημιουργήθηκαν με το πέρασμα των αιώνων σαν αποτέλεσμα κριτικής σκέψης και αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με το περιβάλλον του.

Μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Yale που περιλαμβάνει την εξέταση αρκετών εκατοντάδων κοινωνιών από όλο τον κόσμο , έχει καταλήξει σε μερικά πολιτιστικά στοιχεία που είναι δυνατόν να βρεθούν σε κάθε κοινωνία αλλά με διαφορετική μορφή, ανάλογα με το επίπεδο της τεχνολογικής ανάπτυξης , όπως : Επικοινωνία, εκμετάλλευση πλουτοπαραγωγικών πόρων, μεταφορές, εργαλεία και σκεύη, ενέργεια, κατοικία, τροφή, σύστημα μετρήσεων, διαδικασίες μάθησης , ιδιοκτησία, ρουχισμός, διαδικασίες παραγωγής, εργασία, οικονομική διάρθρωση, ανταγωνισμός, τέχνη, κοινωνική οργάνωση κ.λ.π. Όλα τα πολιτιστικά αυτά στοιχεία επηρεάζονται καθοριστικά από την τεχνολογία , και βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης ανάλογα με το επίπεδο τεχνολογικής ανάπτυξης κάθε κοινωνίας. Ακόμη και οι καλές τέχνες , η μουσική , η γλυπτική, η ζωγραφική , ο κινηματογράφος , επηρεάζονται δραματικά από την τεχνολογία.
Η τεχνολογική εκπαίδευση θεωρείται διεθνώς απαραίτητο στοιχείο της γενικής εκπαίδευσης για όλους ώστε ο άνθρωπος να παράγει, να ελέγχει και να κατευθύνει την τεχνολογία. Υποστηρίζεται ότι ο σημερινός αναλφάβητος , θα είναι ο τεχνολογικά αναλφάβητος. Στη χώρα μας δεν εφαρμόζεται η ανάλογη προσέγγιση. Μάθημα τεχνολογίας διδάσκεται…όπως διδάσκεται από το 1993 με τη μεταφορά του Maryland Plan από τις ΗΠΑ από τον Νίκο Ηλιάδη στις Α, Β και Γ Γυμνασίου. Σε προηγμένες χώρες τεχνολογική εκπαίδευση παρέχεται από την προ-νηπιακή ηλικία και σε όλες τις 12 τάξεις Δημοτικό- Γυμνάσιο-Λύκειο . 
Ο κοινός άνθρωπος σήμερα εργάζεται στην παραγωγή ή στις υπηρεσίες, είναι καταναλωτής και χρησιμοποιεί και συντηρεί προϊόντα, είναι πολίτης που παίρνει αποφάσεις (θα πρέπει συνειδητά), έχει ελεύθερο χρόνο , σε όλες τις περιπτώσεις χρησιμοποιεί τεχνολογία και χρειάζεται βασικές τεχνολογικές γνώσεις.
H χρησιμοποιούμενη τεχνολογία αποσύρεται στη σύγχρονη κοινωνία με ρυθμούς μεγαλύτερους του 7% ετησίως που σημαίνει ότι σε λιγότερο από 10 χρόνια χρησιμοποιείται εντελώς νέα τεχνολογία που δεν τη γνωρίζουμε σήμερα. Ο κοινός άνθρωπος θα πρέπει να μπορεί να παρακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις , να αναπτύξει κριτική ικανότητα , να εμπλέκεται σε ερευνητικές τεχνολογικές διαδικασίες κ.λ.π. προκειμένου να οδηγεί κατάλληλα την τεχνολογία, να μεγιστοποιεί τα θετικά της αποτελέσματα, και να ελαχιστοποιεί τις αρνητικές επιπτώσεις.
Χωρίς γενικότερη τεχνολογική μόρφωση θα υπάρχουν λίγοι τεχνολογικά μορφωμένοι που θα αποφασίζουν και οι πολλοί θα …ακολουθούν χωρίς να καταλαβαίνουν …τις επιλογές. Σύμφωνα και με κείμενα της ΕΕ , δημιουργείται ο κίνδυνος να υπάρχει στην κοινωνία μια ομάδα Α που θα παίρνει τις αποφάσεις και η πολυπληθέστερη ομάδα Β που απλά θα τις εκτελεί .

Το εργαστήριο του μαθήματος της τεχνολογίας θα πρέπει να εξυπηρετεί τους σκοπούς του μαθήματος που απαιτούν ρεαλισμό και συσχέτιση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων με τον πραγματικό κόσμο. Επιπλέον, προσανατολισμό των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων προς την ανάπτυξη ατόμων δημιουργικών , με ικανότητα να λύνουν προβλήματα, σαν αποτέλεσμα ανεξάρτητης και όχι κατευθυνόμενης σκέψης.  Θα πρέπει :

  • Να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές να εργασθούν κατά τη σύνθεση των κατασκευών τους με μια ποικιλία εργαλείων , υλικών και μηχανημάτων από όλους τους τομείς της σύγχρονης τεχνολογίας που διαμορφώνουν το περιβάλλον τους.
  • Να βρίσκουν διέξοδο και τρόπο έκφρασης όλες οι δημιουργικές τάσεις των μαθητών.
  • Να προσφέρει δυνατότητα για σφαιρική ενημέρωση των μαθητών σε όλους τους τομείς της τεχνολογίας.

Όλες οι δραστηριότητες στο χώρο της εργασίας απαιτούν πνευματικές και πρακτικές δεξιότητες .Οι απαιτήσεις αυτές μεταβάλλονται στη σημερινή εποχή της μεταβιομηχανικής εποχής με τρομακτική ταχύτητα .

Όλα αυτά δημιουργούν ένα νέο τρόπο ζωής που πρέπει να εκφράζει το εργαστήριο της τεχνολογίας , αφού το μάθημα καλείται να εξοικειώσει τους μαθητές με το σύγχρονο τεχνολογικό περιβάλλον που λειτουργούν. Αν διαμορφωθεί κατάλληλα, δημιουργεί  ατμόσφαιρα για μάθηση, και επηρεάζει τη διαμόρφωση σύγχρονων αξιών στους μαθητές εκτός από την ανάπτυξη σύγχρονων γνώσεων και δεξιοτήτων.

Η τεχνολογία έχει από τη φύση της ένα πραξιολογικό χαρακτήρα και δεν νοείται μάθημα τεχνολογίας χωρίς την ύπαρξη εργαστηρίου. Θα πρέπει δε να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές για εμπειρίες από όλους τους τομείς της τεχνολογίας.

Οι πρακτικές  εφαρμογές στο εργαστήριο δεν πρέπει να βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση από το χώρο της εργασίας , στον οποίο σήμερα η δουλειά γίνεται με αυτοματισμούς.

Για να δραματοποιήσουμε τη διαφορά, μπορούμε να πούμε ότι στις παλιές βιομηχανίες μαζικής παραγωγής   οι μύες είχαν αξία για την εκτέλεση μιας απλής τυποποιημένης και επαναλαμβανόμενης σταθερά  εργασίας . Στις προηγμένες βιομηχανίες απομαζικοποιημένης παραγωγής,  η γνώση , η πληροφορία και η φαντασία είναι βασικές παράμετροι , και αλλάζουν το κάθε τι. Ο ίδιος ο χαρακτήρας της εργασίας είναι τελείως διαφορετικός, και απαιτεί έναν τελείως διαφορετικό τύπο εργαζομένου. Ο σύγχρονος εργαζόμενος με γνώσεις επινοεί , προγραμματίζει και χειρίζεται αυτοματισμούς για εκτέλεση μιας  εργασίας που επιπλέον πρέπει να προσαρμόζεται στις ραγδαίες αλλαγές ως προς τις απαιτήσεις.  Αντί για μάζα εργαζομένων που κάνουν μια απλή χειρωνακτική δουλειά συνεχώς την ίδια χαμηλού επιπέδου σε κάποιες γραμμές παραγωγής  , έχουμε τον υψηλού επιπέδου εργαζόμενο με γνώσεις και δεξιότητες που κατασκευάζει και δημιουργεί σε ατομική βάση.

Αυτό σημαίνει ότι η παραγωγή προϊόντων , επίπλων, εξοπλισμών, οχημάτων, μηχανημάτων κ.λ.π., γίνεται με τη μελέτη, σχεδίαση και κατασκευή μέσω αυτοματισμών όπως  και  η παροχή των σύγχρονων υπηρεσιών.  Η πληροφορική συνεπώς δεν πρέπει να διδάσκεται θεωρητικά , αλλά στα πλαίσια της χρήσης της για όλες τις εφαρμογές / κατασκευές  στην πραγματική ζωή , και αποτελεί ένα εργαλείο της τεχνολογίας.

Το εργαστήριο της τεχνολογίας θα πρέπει να οργανωθεί ανάλογα, ώστε να δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να αποκτήσουν εμπειρίες σχετικά με την ανάπτυξη και χρήση αυτοματισμών για την πραγματοποίηση κατασκευών και σχεδίαση παροχής υπηρεσιών.  Η αξιοποίηση των αυτοματισμών , τηλεπικοινωνιών, καινοτομιών κ.λ.π .  γίνεται στο σύγχρονο κόσμο σε όλους τους τομείς της παραγωγής και σε όλους τους χώρους της εργασίας.

Για παράδειγμα στον τομέα της Γεωργίας σαν αποτέλεσμα της εκπαίδευσης και χρήσης σύγχρονων πρακτικών,  ο γενικός διευθυντής Λιανικής Τραπεζικής της Eurobank κ. Ιάκωβος Γιαννακλής μιλώντας στο 3ο συνέδριο αγροτικής επιχειρηματικότητας που διοργάνωσε ο Economist(2017) ,ανέφερε, ότι η Ολλανδία παράγει σε αξία 1700 ευρώ το στρέμμα, το Ισραήλ 1290 και η Ελλάδα μόλις 190…«Η Ολλανδία ακολουθεί πολιτική αγοράς, το Ισραήλ πολιτική καινοτομίας και η Ελλάδα πολιτικές σκοπιμότητες».

Είναι προφανές ότι απαιτείται η εμπλοκή Μηχανικών όλων των ειδικοτήτων που σε συνδυασμό με γνώσεις σε αυτοματισμούς και τη χρήση τους θα αναδιοργανώσουν την παραγωγική διαδικασία και θα συμμετέχουν στις διαδικασίες παραγωγής στον πρωτογενή τομέα , προκειμένου αυτός να είναι ανταγωνιστικός και παραγωγικός.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΣΤΟ 3o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Η Ολλανδία παράγει σε αξία 1700 ευρώ το στρέμμα, το Ισραήλ 1290 και η Ελλάδα μόλις 190… *«Η Ολλανδία ακολουθεί πολιτική αγοράς, το Ισραήλ πολιτική καινοτομίας και η Ελλάδα πολιτικές σκοπιμότητες»

Δημοσίευση: 13 Μαρ 2017 22:15  Αγροτικά

Η άνοδος των  αυτοματισμών έχει κάνει πολλούς εμπειρογνώμονες και εκπαιδευτικούς να αναρωτιούνται πώς ο άνθρωπος θα αλληλεπιδράσει με τις μηχανές στο χώρο εργασίας στο άμεσο μέλλον .  Τα μηχανήματα θα αντικαταστήσουν τους ανθρώπους ή οι άνθρωποι θα γίνουν περισσότερο αποτελεσματικοί και θα τα προγραμματίζουν και θα τα διαχειρίζονται ;

Το βέβαιο σε κάθε περίπτωση είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη , τα εργαλεία και οι μηχανές που θα λειτουργούν με αυτοματισμούς , θα επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο και με μεγάλη ταχύτητα την καριέρα όλων σε  όλα τα επαγγέλματα και σε όλα τα επίπεδα.   Το μάθημα της τεχνολογίας απαιτεί ένα σύγχρονο εργαστήριο ώστε να αποτελεί  ένα χώρο  που οι μαθητές θα δραστηριοποιούνται , θα διερευνούν τις δυνατότητές τους, και θα συσχετίζουν τα ενδιαφέροντα και τα χαρίσματά τους με το περιβάλλον στο οποίο θα ζήσουν.

Το εργαστήριο τεχνολογίας Θα πρέπει να οργανωθεί κατά τρόπο ώστε να εξυπηρετεί  όλα τα αναπτυξιακά επίπεδα  των μαθητών, από το Δημοτικό, μέχρι το τέλος του Λυκείου, σε συνδυασμό και  με την επέκταση της διδασκαλίας του μαθήματος, καθώς και με την πρόβλεψη κατάλληλης σχολής εκπαίδευσης  καθηγητών που θα υποστηρίζει πλην άλλων και την εκπαιδευτική διαδικασία.

 *Νίκος Ηλιάδης,  Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., M.Sc., Ph.D.  Technology and Vocational Education, τ. καθηγητής ΠΑΤΕΣ/ΣΕΛΕΤΕ, τ. Καθηγητής ΤΕΙ Πειραιώς, τ. Ειδ. Γραμματέας του ΥΠΕΠΘ για τα ΤΕΙ , Επίτιμος Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.