Του Κώστα Βουτσαδάκη/
Παρά την επικρατούσα γενική αντίληψη, η συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών στο ενεργειακό ισοζύγιο μειώθηκε πέρυσι, και μάλιστα σημαντικά: κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες από το 29 στο 25%. Η αιτία δεν είναι άλλη από το γεγονός ότι το “βαρύ πυροβολικό” της πράσινης ενέργειας δηλαδή τα μεγάλα υδροηλεκτρικά της ΔΕΗ είχαν πέρυσι μειωμένη παραγωγή λόγω λειψυδρίας, ενώ η αυξημένη παραγωγή των λοιπών ανανεώσιμων πηγών δεν στάθηκε ικανή να καλύψει το κενό των νερών.
Τα καλά νέα είναι ότι εφέτος οι ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών κινδυνεύουν με υπερχείλιση λόγω υψηλών βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων, κάτι που σημαίνει ότι το 2018 εκτός απροόπτου θα είναι μία χρονιά ρεκόρ για την πράσινη παραγωγή.
Τα επίσημα στοιχεία έγιναν γνωστά με την κοινοποίηση του δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας του ΑΔΜΗΕ στην Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας. Οι ανανεώσιμες πηγές αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη του συστήματος για δύο λόγους. Πρώτον ότι η σύνδεση νέων, κυρίως μεγάλων, μονάδων απαιτεί την ενίσχυση ή και επέκταση του δικτύου. Και δεύτερον, το γεγονός ότι η συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό ισοζύγιο δημιούργησε νέα δεδομένα, θετικά αλλά και αρνητικά. Για παράδειγμα η πράσινη παραγωγή είναι ως ένα βαθμό απρόβλεπτη, γεγονός που δημιουργεί ζητήματα ευστάθειας, όπως και το φαινόμενο της μαζικής και ταυτόχρονης απώλειας της ισχύος από τα φωτοβολταϊκά στο μικρό χρονικό διάστημα της Δύσης του ηλίου η οποία πρέπει να αναπληρωθεί γρήγορα από ευέλικτες μονάδες που καλούνται να αναλάβουν το φορτίο. Στον αντίποδα τα φωτοβολταϊκά έχουν εξαφανίσει την μεσημεριανή αιχμή της ζήτησης τα καλοκαίρια που αποτελούσε σοβαρό πρόβλημα για το δίκτυο ηλεκτροδότησης τα προηγούμενα χρόνια καθώς η παραγωγή τους φτάνει στο μέγιστο ακριβώς τις ώρες που ανεβαίνει και η ζήτηση λόγω της χρήσης των κλιματιστικών.
Όπως επισημαίνεται στο δεκαετές 2019-2028 του ΑΔΜΗΕ, κατά το έτος 2014 τα ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ (Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης), συμπεριλαμβανομένων και των μεγάλων Υδροηλεκτρικών Σταθμών (ΥΗΣ), κάλυψαν ποσοστό περί το 25% της συνολικής ζήτησης, ενώ κατά το 2015 το ποσοστό αυτό στο ενεργειακό ισοζύγιο ξεπέρασε το 29% της συνολικής ζήτησης. Για το έτος 2016, παρόλο που είχαμε μειωμένη παραγωγή από ΥΗΣ σε σχέση με το 2015 το ποσοστό αυτό διατηρήθηκε πάνω από 29% ενώ για το έτος 2017 που υπήρξε επιπλέον αύξηση των ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ η μειωμένη συνεισφορά των ΥΗΣ μείωσε το ποσοστό στο 25%.
Ο ΑΔΜΗΕ τονίζει ακόμη ότι “Η κομβική αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο ισοζύγιο ενέργειας οφείλεται κυρίως στην αύξηση των εγκαταστάσεων φωτοβολταϊκών (Φ/Β) λόγω των ιδιαίτερα ελκυστικών (για τους επενδυτές) τιμών που είχαν θεσμοθετηθεί. Τούτο ενδεχομένως λειτούργησε σε βάρος άλλων τεχνολογιών ΑΠΕ, όπου δεν σημειώθηκε σημαντική αύξηση, ανάλογη με τους στόχους για την επιδιωκόμενη αναλογία εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ.
Σημαντικό ρόλο επίσης παίζει και η παραγωγή των Υδροηλεκτρικών Σταθμών , η οποία διαφέρει από χρονιά σε χρονιά λόγω των εκάστοτε επικρατουσών κλιματικών συνθηκών. Η εκτίμηση της φόρτισης των στοιχείων του Συστήματος υπόκειται σε πολλές αβεβαιότητες, οι οποίες πολλαπλασιάζονται με την αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ”.
Ο ΑΔΜΗΕ εμφανίζεται, τέλος, επιφυλακτικός ως προς την επίτευξη των στόχων για το 2020, τονίζοντας ότι “Αν λάβει κανείς υπόψη τον αριθμό των έργων που έχουν λάβει προσφορές σύνδεσης, ιδίως αυτών που διαθέτουν ΕΠΟ και δεσμευτικές προσφορές, το επενδυτικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη των ΑΠΕ συνεχίζεται και μπορεί να οδηγήσει σε επίτευξη των ευρωπαϊκών (για το 2020 και το 2030) και εθνικών (για το 2020) στόχων, με δεδομένο ότι οι τελευταίοι προβλέπουν την κάλυψη της ηλεκτρικής ζήτησης της χώρας κατά 40 % από ΑΠΕ και μεγάλα υδροηλεκτρικά μέχρι το 2020”
