Data centers: ποιος πληρώνει για ρεύμα, δίκτυα και νερό;

Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κανόνες διαφάνειας για την κατανάλωση ενέργειας και νερού από τα κέντρα δεδομένων, εγγυήσεις για τη δίκαιη κατανομή του κόστους των ηλεκτρικών υποδομών και ειδικά μέτρα προστασίας σε περιοχές που αντιμετωπίζουν λειψυδρία. Παράλληλα, ασκούν κριτική στην κυβέρνηση για τα αναπάντητα ερωτήματα που συνοδεύουν τις μεγάλες επενδύσεις σε data centers στην Ελλάδα.

Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των data centers αυξάνεται κατά 70% έως το 2030

Το ζήτημα των επιπτώσεων από τη ραγδαία ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων (data centers) στα ηλεκτρικά δίκτυα, στους λογαριασμούς των καταναλωτών και στους υδάτινους πόρους θέτουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τέσσερις ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ.

Με κοινή κοινοβουλευτική ερώτηση, οι Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Παπανδρέου, Σάκης Αρναούτογλου και Νικόλας Φαραντούρης ζητούν συγκεκριμένες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, ώστε η ανάπτυξη των μεγάλων ψηφιακών υποδομών να μην επιβαρύνει δυσανάλογα νοικοκυριά, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες και τοπικές κοινωνίες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας που επικαλούνται, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 70% μεταξύ 2024 και 2030.

Η εξέλιξη αυτή συνεπάγεται αυξημένες ανάγκες ηλεκτρικής ισχύος, επενδύσεων στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής, αλλά και νερού για την ψύξη εγκαταστάσεων, ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιείται.

Ποιος αναλαμβάνει το κόστος των νέων ηλεκτρικών υποδομών;

Κεντρικό ζήτημα της παρέμβασης είναι η κατανομή του κόστους για την ανάπτυξη και ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων που απαιτούνται για την εξυπηρέτηση των data centers. Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι ακόμη και όταν οι επενδυτές καλύπτουν τα έργα που προκαλούνται αποκλειστικά από τη σύνδεσή τους, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα των κοινών υποδομών που χρησιμοποιούνται και από άλλους καταναλωτές.

Ζητούν από την Κομισιόν να διευκρινίσει με ποιον τρόπο διασφαλίζεται ότι το κόστος που αναλογεί στις μεγάλες ψηφιακές εγκαταστάσεις δεν μετακυλίεται άδικα στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Δημόσια στοιχεία κατανάλωσης ενέργειας και νερού ανά εγκατάσταση

Το δεύτερο σημαντικό ζήτημα αφορά τη διαφάνεια. Σύμφωνα με την κοινοβουλευτική ερώτηση, τα στοιχεία ενεργειακής και υδατικής απόδοσης που συλλέγονται βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας δημοσιεύονται συγκεντρωτικά, σε επίπεδο κρατών-μελών και Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι ευρωβουλευτές ζητούν να εξεταστεί η δημοσιοποίηση στοιχείων για κάθε εγκατάσταση χωριστά, όπως η ηλεκτρική ισχύς, η κατανάλωση ενέργειας και νερού, καθώς και οι δείκτες PUE, WUE, ERF και REF, που αφορούν την ενεργειακή αποδοτικότητα, τη χρήση νερού, την επαναχρησιμοποίηση ενέργειας και την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών.

Η πρόταση συνοδεύεται από την προϋπόθεση προστασίας των πραγματικά ευαίσθητων επιχειρηματικών πληροφοριών.

Ειδικά μέτρα για data centers σε περιοχές με λειψυδρία

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επιπτώσεις της λειτουργίας των κέντρων δεδομένων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν υδατικό στρες.Οι ευρωβουλευτές ζητούν να ενταχθούν στα ευρωπαϊκά ελάχιστα πρότυπα απόδοσης ειδικοί κανόνες κατανάλωσης νερού για τέτοιες εγκαταστάσεις, καθώς και πρόσθετα μέτρα κατά τις περιόδους παρατεταμένης ξηρασίας.

Υπογραμμίζουν ότι η προστασία της ύδρευσης και της άρδευσης πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου πολλές περιοχές αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα επάρκειας υδάτινων πόρων.

Αιχμές προς την κυβέρνηση για τις επενδύσεις στα data centers

Η Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ ασκεί κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι οι εξαγγελίες μεγάλων επενδύσεων δεν συνοδεύονται από επαρκείς απαντήσεις για τις ενεργειακές και υδατικές επιπτώσεις τους. Οι τέσσερις ευρωβουλευτές ζητούν να αποσαφηνιστούν οι ανάγκες σε ρεύμα και νερό, η χρηματοδότηση των απαιτούμενων υποδομών και οι εγγυήσεις προστασίας των τοπικών κοινωνιών.

Όπως τονίζουν χαρακτηριστικά: «Ναι στις επενδύσεις και στην τεχνολογική πρόοδο. Όχι σε μια ανάπτυξη όπου τα κέρδη θα μένουν στους επενδυτές, αλλά οι λογαριασμοί και η λειψυδρία θα μένουν στους πολίτες».