Δήμος Αγίου Βασιλείου: με επιτυχία η εκδήλωση για τον Μινωικό πολιτισμό

Έγινε με μεγάλη επιτυχία η εκδήλωση στο Σπήλι, Αγίου Βασιλείου στην Κρήτη, που διοργανώθηκε από τοπν Δήμο Αγίου Βασιλείου και την Επιτροπή Πρωτοβουλίας Μινωικός Πολιστιμός UNESCO. Στην εκδήλωση συμμετείχαν πολλοί κάτοικοι από το Σπήλι αλλά  και αρκετοί από άλλες περιοχές της Κρήτης.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε μετά από πρόταση της Επιτροπής Πρωτοβουλίας Μινωικού Πολιτισμού – UNESCO, προς τον Δήμαρχο Αγίου Βασιλείου Γιάννη Ταταράκη, ο οποίος την  αποδέχτηκε και προχώρησε στις διαδικασίες για την ολοκλήρωσή της και  την φιλοξενία στον χώρο του Δημαρχιακού Μεγάρου.

Ομιλητές στην εκδήλωση ήσαν τα μέλη της Επιτροπής:

-Δημήτρης Παυλόπουλος, Μηχανολόγος Μηχανικός, εκπρόσωπος της Επιτροπής Πρωτοβουλίας.

-Παναγιώτα Αργίτη, Πολ. Μηχανικός, στλεχος του ΔΕΔΔΗΕ.

-Σταύρος Καπριδάκης, Ηλεκτολόγος Μηχανικός- τ. Εκτελ. Δ/ντής ΟΤΕ.

Στην έναρξη της εκδήλωσης έκανε έναν σύντομο χαιρετισμό, ο Δήμαρχος Αγίου Βασιλείου κ. Γιάννης Ταταράκης,  ο οποίος καλωσόρισε τους παρευρισκομένους και επίσης τους εκπροσώπους της Ομάδας Πρωτοβουλίας και τους συνεχάρη για την προσπάθειά τους.

Στη συνέχεια ο Δήμαρχος αναφέρθηκε στην πρόσφατη απόφαση της ένταξης  του Μινωικού πολιτισμού στην UNESCO εστιάζοντας στην σημασία της ένταξης και ιδιαίτερα  στο ότι  θα συμβάλει  ιδιαίτερα στην προβολή και ανάπτυξη του τόπου.

Επέμεινε επίσης στο ζήτημα των ευθυνών όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την υλοποίηση και τήρηση των απαιτουμένων μέτρων, που επιβάλλονται πλέον μετά την ένταξη.

Ο κ. Ταταράκης  ανέπτυξε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής του Νοτίου Ρεθύμνου και εστιάζοντας  στο Κουρταλιώτικο Φαράγγι, την Λίμνη και την παραλία Πρέβελη. Ιδιαίτερα όμως ο κ. Ταταράκης επέμεινε στην ιστορία και τη σπουδαιότητα της Μονής Πρέβελη, με την σημαντική συμβολή της διαχρονικά στην υποστήριξη των αγώνων των κατοίκων της περιοχής σε όλες τις φάσεις της σύγχρονης ιστορίας.

Για τη Μονή Πρέβελη, τόνισε ο κ. Ταταράκης, αξίζει και πρέπει να προχωρήσουμε, στις διαδικασίες για την ένταξή της στα προστατευόμενα μνημεία της UNESCO. Οι θετικές συνέπειες από την προστασία μέσω της UNESCO, θα είναι πολύ σημαντικές και για το μοναστήρι αλλά και ολόκληρη την περιοχή.

Στη συνέχεια τον λόγο ανέλαβε ο κ. Παυλόπουλος Δημήτρης, ο οποίος αναφέρθηκε διεξοδικά στις διαδικασίες που σχετίζονται με την ίδια την UNESCO, ως αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ, για τον πολιτισμό. Συνεχίζοντας εξήγησε τη σημασία της ένταξης του Μινωικού Πολιτισμού συνολικά και  με την διαδικασία της σειριακής ένταξης  και  συμπεριλήφθηκαν τα πρώτα έξι Μνημεία στον κατάλογο. Αυτό σημαίνει ότι στο εξής θα μπορούν να εντάσσονται σταδιακά και τα υπόλοιπα μνημεία/θέσεις, σαν αποτέλεσμα των αποφάσεων και των διαδικασιών του Κράτους. Στη συνέχεια ο κ. Παυλόπουλος, αναφέρθηκε στην ιστορία της περιοχής, εστιάζοντας, στα σχετικά με την Μονή Πρέβελη, στην εποχή που θεωρείται ότι κτίστηκε το πρώτο Μοναστήρι ( 10^ο /11^ο Αιώνα ), στους γνωστούς Ηγουμένους, όπως ο Μελχισεδέκ Τσουδερός ( Από τους πρωταγωνιστές στην έναρξη της επανάστασης του 1821 στην Κρήτη) καθώς  επίσης, στον θαυματουργό  Σταυρό της  Μονής.

Ο κ. Παυλόπουλος ολοκλήρωσε την ομιλία του εστιάζοντας στη βαρύτητα  της ένταξης στην UNESCO, αλλά και στις προσπάθειες και στη συμβολή της επιτροπής πρωτοβουλίας, καθώς και στις ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθήσουν στο εξής.

Στη συνέχεια τον λόγο, πήρε η κ. Παναγιώτα Αργίτη, η  οποία αναφέρθηκε διεξοδικά στα χαρακτηριστικά της Αρχιτεκτονικής  των Μινωιτών. Τα βασικά στοιχεία των Παλατιών ήσαν, ο προσανατολισμός τους οι μεγάλες αυλές καθώς και τα επιμέρους δομικά στοιχεία, ως συντονισμένα Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και κοινοτικά Κέντρα.  Τα βασικά δομικά υλικά ήσαν, η Πέτρα, το Χώμα, τα ξύλα  και το νερό. Οι κανόνες και οι αρχές που επινόησαν οι Μινωίτες, σε ότι αφορά τις  χρήσεις των επιμέρους διαμερισμάτων των παλατιών, τη  διαχείριση  του νερού και των αποβλήτων, τα ανοίγματα για την κυκλοφορία του αέρα ως φυσικό κλιματιστικό, την προσαρμογή στην αποθήκευση των αγροτικών προϊόντων, στη συνύπαρξη των επισήμων κτισμάτων με τα κτίρια για την εργασία των τεχνιτών αλλά και την διαμονή  όλων των υπολοίπων κατοίκων, αποτέλεσαν έκτοτε βασικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού  συστήματος οργανωμένης πόλης.

Ειδικότερα  η κ. Αργίτη επισήμανε ότι: Ο Αρχιτεκτονικός και ο Πολεοδομικός Σχεδιασμός των Μινωιτών ήταν η βάση για την μετέπειτα εξέλιξη της Ευρωπαϊκής  οργανωμένης  οικιστικής  μονάδας , της Πόλης σε όλο τον δυτικό κόσμο.

Στη συνέχεια η κ Αργίτη, αναφέρθηκε στα Κτήρια της Μονής Πρέβελη και για τις δυο θέσεις (Παλαιό Μοναστήρι και Νέο), στη θέση τους στην περιοχή, στα επιμέρους  διαμερίσματα και τις χρήσεις τους , καθώς και στα χαρακτηριστικά των ναών, τον ρυθμό τους  και τα κειμήλια τα οποία φυλάσσονται στο Μουσείο της Μονής.

Η εκδήλωση συνεχίστηκε με την παρουσίαση του κ. Σταύρου Καπριδάκη, ο οποίος επικεντρώθηκε στην κληρονομιά ή αλλιώς τον “Απόηχο”, του τρόπου ζωής των Μινωιτών, του πολιτισμού, των τεχνών, των ηθών, της θρησκείας, της Λατρείας και  της Αγροτικής ζωής, στην σημερινή Κρήτη. Για όλα τα παραπάνω στοιχεία, μελετήθηκε η  Μινωική Σφραγιδογλυφία. Είναι γνωστό ότι στις διαδικασίες διαχείρισης των διαφόρων προϊόντων, εμπορευμάτων, προσφορών, στην Μινωική Κρήτη, στα Παλάτια με τις αποθήκες και τα ιερά, καθώς και τα διάφορα εργαστήρια, υπήρχαν οι ειδικοί που έπρεπε να πακετάρουν, να ασφαλίσουν, αποθηκεύσουν κλπ όλα τα προϊόντα για τας οποία ήσαν αρμόδιοι. Σε κάθε πακέτο, έπρεπε να υπάρχει μια σχετική πληροφορία, που μεταφερόταν εκεί που έπρεπε κάθε φορά. Αυτό γινόταν μέσω των σφραγισμάτων. ΟΙ Σφραγίδες ήσαν εξαιρετικά έργα μικρογλυπτικής και τα σχέδια αυτών των αναγλύφων, περιέχουν  σημαντικά δεδομένα για την ζωή και τις δραστηριότητες της εποχής.

Πάρα πολλές από αυτές τις περιγραφές των σφραγισμάτων, που σχετίζονται με την τότε ζωή στην Κρήτη, έχουν διατηρηθεί ακόμη και στις μέρες μας και μέχρι πριν λίγα χρόνια ήσαν  σχεδόν ίδια όπως τότε. Οι τομείς οι οποίοι, άργησαν να αλλάξουν στην Κρήτη ήσαν, η δόμηση των κατοικιών και των τάφων. Τα υλικά ήσαν η Ξυλεία, οι πέτρες και το χώμα, τα οποία ήσαν σε πλήρη χρήση μέχρι πριν λίγες δεκάδες χρόνια, με τον ίδιο τρόπο που περιγράφονται από τις σφραγίδες. Δηλαδή, το εκφορικό σύστημα των πρώτων θολωτών τάφων από την Δυτ. Μεσαρά, χρησιμοποιείται ακόμη για την κατασκευή των Κούμων στα Μητάτα  του Ψηλορείτη και των Λευκών Ορέων ( Μαδάρας ). Επίσης η ξυλεία με τις περίφημες Μινωικές κολώνες με τις διαφορετικές διαμέτρους, ήταν σε χρήση μέχρι πριν λίγα χρόνια σε απομακρυσμένα ορεινά  χωριά. Ο Ομιλητής παρουσίασε σχετικό φωτογραφικό υλικό με  κατασκευές  πολλών παλαιότερων σπιτιών που είχαν χρησιμοποιηθεί αυτές οι ξύλινες κολώνες, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως έχουν σχεδιαστεί από τους Αρχαιολόγους. Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά στην περιγραφή του Μιχαήλ Δέφνερ, στο οδοιπορικό του, για τα κυπαρίσσια της Σαμαριάς που τα επέλεγαν οι ειδικοί για να τα ετοιμάσουν για κολώνες.

Επίσης ο ομιλητής παρουσίασε αρκετές εικόνες σφραγίδων για τα αγαπημένα ζώα των Μινωιτών,  το Αγρίμι, τον περίφημο σκύλο τους τον Κρητικό Ιχνηλάτη ( Λαγωνικό), τις αγελάδες και τους Ταύρους. Ιδιαίτερη αίσθηση έκανε η παρουσίαση του  σφραγίσματος από την Αρχαία Κυδωνία που δείχνει δυό βοσκούς να αρμέγουν αίγες, με τον γνωστό τρόπο που αρμέγουν ακόμη μόνο στην Κρήτη, που  σημαίνει ότι αυτός ο τρόπος είναι χαρακτηριστικό μόνο της Κρήτης και δεν ήρθε από κάποιο άλλο μέρος, σε μεταγενέστερο χρόνο. Τέλος ο ομιλητής αναφέρθηκε σε  μια σειρά σφραγισμάτων που σχετίζονται με λατρευτικές συνήθειες, όπως οι προσφορές ενδυμάτων, οι μαγικές συνήθειες, τα μαγικά μοτίβα των σφραγίδων κλπ, πράγματα που έχουν επιβιώσει σήμερα στην Κρήτη και αλλού, διότι μερικά υιοθετήθηκαν και από τον Χριστιανισμό. Αναφέρθηκε π.χ. η συνήθεια να αφήνουν μικρά παιδιά σε μια εικόνα σε γιορτή Αγίου και προσφορά εθελοντών για βάπτιση, καθώς και το τάξιμο για αποβολή των μαύρων ρούχων και προσφορά τους στον εορτάζοντα Άγιο/Αγία και ένδυση με καινούργια ενδυμασία, συνήθειες που μέχρι πρότινος συνέβαιναν στα Μυριοκέφαλα, στην εορτή της Παναγίας στις 8 του Σεπτέμβρη.

Τέλος η παρουσίαση του κ. Καπριδάκη ολοκληρώθηκε με την συσχέτιση μερικών μαγικών μοτίβων από Μινωικά σφραγίσματα με το έθιμο των Λεγομένων Πατητών στα Σφακιά.

Πρόκειται για ειδικά “ Κουλούρια Γάμου “, τα οποία παρασκευάζονται ακόμη και στις μέρες μας και  προσφέρονται στους Γάμους  προς τιμή του ζευγαριού. Τα σχέδιά τους είναι πολύ ειδικά και τα γνώριζαν μόνο μερικές γυναίκες. Ο σκοπός είναι να στεριώσει ( να δέσει ) το ζευγάρι. Τα μοτίβα, μοιάζουν πολύ με μερικά σφραγίσματα που έχουν χαρακτηριστεί μαγικά και ίσως μιμούνται  τις κινήσεις και τους τρόπους  που ελίσσονται οι όφιδες, οι οποίοι ως γνωστόν έχουν ιδιαίτερη παρουσία στην Μινωική τέχνη.

Στη συνέχεια ο κ. Καπριδάκης αναφέρθηκε για την περιοχή του Νοτίου Ρεθύμνου, με τα ιδιαίτερα γεωφυσικά χαρακτηριστικά και ειδικότερα  για το περίφημο Κουρταλιώτικο Φαράγγι, με τους χιλιάδες επισκεπτών κάθε χρόνο. Η περιοχή είναι τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και είναι χαρακτηρισμένο περιοχή natura 2000.

Επίσης έγινε αναφορά στα πολύ σπουδαία ευρήματα (Λίθινα Εργαλεία ), από τις έρευνες ειδικών Αρχαιολόγων, τα οποία παραπέμπουν σε παρουσία ανθρώπου ERECTUS, σε παραλιακές θέσεις στο Νότιο Ρέθυμνο αλλά και στην περιοχή του Πρέβελη.

Η εκδήλωση έκλεισε από το Δήμαρχο κ. Ταταράκη, ευχαριστώντας  τους παρευρισκομένους και τους ομιλητές, επισημαίνοντας την σπουδαιότητα της προσπάθειας για την ένταξη της Μονής Πρέβελη, στην UNESCO.

Τέλος πρέπει να αναφερθεί η σημαντική συμβολή στην πραγματοποίηση της εκδήλωσης του χορηγούκ. ΖΑΧΑΡΙΑ ΑΘΟΥΣΑΚΗ,  της Εταιρίας  ΤΑΛΩΣ ΑΤΕ και προέδρου του ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ  «ΣΑΤΕ ».