Δήμος Ανωγείων: η πολιτιστική μας ταυτότητα θεμέλιο βιώσιμης ανάπτυξης

Του Αργύρη Δεμερτζή/

«Η πολιτιστική μας κληρονομιά δεν είναι μόνο παρελθόν. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο μπορούμε να χτίσουμε το μέλλον», τονίζει ο Δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης χαιρετίζοντας την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και σημειώνει ότι «μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την αναζωογόνηση της υπαίθρου».  Μιλάει για τη δημιουργία ψηφιακών εφαρμογών, διαδραστικών εκθέσεων και περιηγήσεων με επαυξημένη πραγματικότητα, λέγοντας «Θέλουμε ο Μινωικός Πολιτισμός να απευθυνθεί και στις νέες γενιές, μέσα από τη γλώσσα που μιλούν: τη γλώσσα της τεχνολογίας».

Ο  Δήμος Ανωγείων σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης έχει προγραμματίσει για τον Αύγουστο τριήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις στη Ζώμινθο, με στόχο την πανηγυρική ανάδειξη της εγγραφής στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, την προβολή του Μινωικού πολιτισμού και τη σύνδεσή του με τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία του τόπου.

«Ο Δήμος Ανωγείων εκφράζει την ιδιαίτερη ικανοποίησή του για την ιστορική, όπως χαρακτηρίζει, απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της UNESCO, να εντάξει τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα,  της Κνωσού, της Φαιστού, των Μαλίων, της Ζάκρου, της Ζωμίνθου και της Κυδωνίας. Η απόφαση αυτή αποτελεί διεθνή αναγνώριση της εξέχουσας οικουμενικής αξίας του Μινωικού Πολιτισμού και της μοναδικής συμβολής του στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά. Ειδικά για τη Ζώμινθο, η οποία δεσπόζει στις πλαγιές του Ψηλορείτη, σηματοδοτεί τη δικαίωση χρόνιων προσπαθειών επιστημονικής τεκμηρίωσης, προστασίας και ανάδειξης του σημαντικού αυτού αρχαιολογικού χώρου», τονίζει ο Σωκράτης Κεφαλογιάννης.

Ο Δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης, σε συνέντευξη του στο ecopress, σε ερωτήματα που του τέθηκαν δίνει τις ακόλουθες απαντήσεις:

Κύριε Δήμαρχε, ποια είναι η επίσημη θέση του Δήμου Ανωγείων σχετικά με την ένταξη του Μινωικού Πολιτισμού στον κατάλογο της UNESCO;

-Η ένταξη του Μινωικού Πολιτισμού στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία για την Κρήτη και ειδικά για περιοχές όπως τα Ανώγεια, που φιλοξενούν κορυφαία μνημεία, όπως η Ζώμινθος και το Ιδαίο Άντρο. Ο Δήμος Ανωγείων υποστηρίζει ενεργά αυτή την πρωτοβουλία, γιατί θεωρούμε ότι ενισχύει τον πολιτιστικό, επιστημονικό και αναπτυξιακό ρόλο της περιοχής μας.

Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ανωγείων, ήδη με ομόφωνη απόφασή του, έχει εκφράσει την αμέριστη υποστήριξή του στην υποψηφιότητα και δεσμεύεται να συνδράμει ενεργά, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Κρήτης και τους λοιπούς συναρμόδιους φορείς, στην υλοποίηση των δράσεων του Σχεδίου Διαχείρισης, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του φακέλου υποψηφιότητας.

Πώς εκτιμάτε τη σημασία αυτής της ένταξης, όχι μόνο σε πολιτιστικό αλλά και σε αναπτυξιακό επίπεδο, ειδικά για περιοχές όπως τα Ανώγεια;

-Η πολιτιστική μας ταυτότητα είναι το θεμέλιο κάθε βιώσιμης ανάπτυξης. Η ένταξη του Μινωικού Πολιτισμού στην UNESCO μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την αναζωογόνηση της υπαίθρου, την προσέλκυση επισκεπτών με ποιοτικό ενδιαφέρον, την ενίσχυση της εκπαίδευσης, της έρευνας, αλλά και της τοπικής οικονομίας μέσα από ήπια τουριστική ανάπτυξη, υποδομές και διεθνή δικτύωση.

Με αφορμή αυτή τη σπουδαία εξέλιξη, ο Δήμος Ανωγείων σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης έχει προγραμματίσει τριήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις στη Ζώμινθο, με στόχο την πανηγυρική ανάδειξη της εγγραφής στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, την προβολή του μινωικού πολιτισμού και τη σύνδεσή του με τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία του τόπου.

Τον Αύγουστο θα φιλοξενήσετε στα Ανώγεια μια εκδήλωση με συμμετοχή σημαντικών εισηγητών πάνω στον Μινωικό Πολιτισμό και τη σύνδεσή του με τη σύγχρονη Κρήτη. Τι σημασία έχει για εσάς αυτή η διοργάνωση;

-Η συγκεκριμένη εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρύτερου αφιερώματος του Δήμου Ανωγείων στον Μινωικό Πολιτισμό και ειδικά στη Ζώμινθο. Έχει στόχο να φέρει σε διάλογο την επιστημονική κοινότητα, την κοινωνία των πολιτών και τους φορείς της Κρήτης. Είναι μια γιορτή γνώσης, σύνδεσης με τη μνήμη και ανάδειξης της ταυτότητας του τόπου μας.

Ποια είναι η άποψη σας, σχετικά με την τεκμηρίωση για την η ένταξη της Ζωμίνθου  στα βασικά Μινωικά Ανάκτορα και την τελική επιτυχία για τα έξι Μινωικά ανάκτορα της Κρήτης;

-Η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της UNESCO να εντάξει τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα, συμπεριλαμβανομένου του Ανακτορικού Κέντρου Ζωμίνθου, στον Κατάλογο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς είναι ιστορική. Αποτελεί διεθνή αναγνώριση της εξέχουσας οικουμενικής αξίας του Μινωικού Πολιτισμού και της μοναδικής συμβολής του στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά. Ειδικά για τη Ζώμινθο, η οποία δεσπόζει στις πλαγιές του Ψηλορείτη, σηματοδοτεί τη δικαίωση χρόνιων προσπαθειών επιστημονικής τεκμηρίωσης, προστασίας και ανάδειξης του σημαντικού αυτού αρχαιολογικού χώρου.

Η αρχαιολογική τεκμηρίωση για τη Ζώμινθο είναι απολύτως ισχυρή και θεμελιώνεται σε δεκαετίες μεθοδικής ανασκαφικής δουλειάς. Οι ανακαλύψεις του Γιάννη και της Έφης Σακελλαράκη ανέδειξαν έναν χώρο με πολιτικό, τελετουργικό και οικονομικό χαρακτήρα, στο ύψος των γνωστών μινωικών ανακτόρων. Η Ζώμινθος αξίζει να βρίσκεται ισότιμα στον παγκόσμιο χάρτη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο Δήμος μας  συγχαίρει το Υπουργείο Πολιτισμού και ιδιαίτερα την Υπουργό Λίνα Μενδώνη, για τον καθοριστικό της σε συντονισμό με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Ευχαριστίες στις Εφορείες Αρχαιοτήτων, και ιδιαίτερους επαίνους στην Περιφέρεια Κρήτης και στον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη. Τελευταίες αλλά όχι λιγότερο σημαντικές, οι ευχαριστίες μας στους εκατοντάδες εργάτες και επιστήμονες που εργάστηκαν με αφοσίωση όλα αυτά τα χρόνια για την ανάδειξη της Ζωμίνθου. Άξιζε ο κόπος όλων.

Ποια είναι η συμβολή του Γιάννη και της Έφης Σακελλαράκη στην ανάδειξη της Ζωμίνθου και της πολιτισμικής φυσιογνωμίας της περιοχής;

-Η συμβολή τους είναι ανεκτίμητη. Ο Γιάννης Σακελλαράκης υπήρξε ένας μεγάλος πνευματικός άνθρωπος και επιστήμονας, με βαθιά αγάπη για τα Ανώγεια και τη Ζώμινθο. Η συνέχιση του έργου από την κα Έφη Σακελλαράκη αποτελεί ζωντανό παράδειγμα πίστης, ήθους και επιστημονικής ευθύνης. Χάρη σε αυτούς, η Ζώμινθος βγήκε από τη λήθη και εντάχθηκε στον παγκόσμιο αρχαιολογικό χάρτη. Οι “Αρχαιολογικοί Δρυμοί” Ιδαίου και Ζωμίνθου αποτελούν την αναπτυξιακή πυξίδα του τόπου μας όπως ακριβώς τούς οραματιστηκαν οι δύο αυτοί σπουδαίοι αρχαιολόγοι.

Όλοι οι ανωγειανοί θα είναι αιώνια ευγνώμονες στον αείμνηστο μεγάλο ανασκαφέα Γιάννη Σακελλαράκη και στην αγαπημένη μας Έφη, την αρχαιολόγο και επίτιμη δημότισσα Ανωγείων, Έφη Σαπουνά-Σακελλαράκη, της οποίας το έργο υπήρξε καθοριστικό για την έκβαση αυτής της μακρόχρονης προσπάθειας.

Το Ιδαίο Άντρο είναι ένα στοιχείο βαθιά συνδεδεμένο με τη μυθολογία και την Ιστορία της Κρήτης. Πώς το αντιμετωπίζετε ως πολιτιστικό και τουριστικό στοιχείο;

-Το Ιδαίο Άντρο είναι ο πυρήνας της μυθολογικής αφήγησης της Κρήτης και σύμβολο γέννησης και μύησης. Αποτελεί ιερό τόπο με τεράστια πνευματική, πολιτιστική και τουριστική αξία. Εργαζόμαστε σταθερά για την ανάδειξή του, μέσα από την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση της προσβασιμότητας και την ένταξή του σε διαδρομές πολιτισμού και μνήμης.

Πώς εκτιμάτε την υπόθεση της ένταξης και της Ζωμίνθου στην UNESCO, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο Ψηλορείτης έχει ήδη ενταχθεί ως παγκόσμιο γεωπάρκο; Πώς θα επηρεάσει τη συνολική ανάπτυξη της περιοχής;

Η ταυτόχρονη ανάδειξη του πολιτιστικού και του φυσικού κεφαλαίου του Ψηλορείτη –μέσα από τη Ζώμινθο και το Γεωπάρκο αντίστοιχα– δημιουργεί ένα μοναδικό παράδειγμα ολιστικής προσέγγισης της ανάπτυξης. Συνδέει την αρχαιολογία, τη γεωλογία, τη βιοποικιλότητα και τον αγροτικό πολιτισμό, ανοίγοντας δρόμους για εναλλακτικό τουρισμό, εκπαίδευση, τοπική επιχειρηματικότητα και παραμονή της νεολαίας στον τόπο.

Ο Δήμος Ανωγείων έχει έντονη πολιτιστική παράδοση. Ποιες σύγχρονες δράσεις ή πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί τα τελευταία χρόνια για την ανάδειξη της τοπικής πολιτιστικής ταυτότητας;

Τα τελευταία χρόνια έχουμε υλοποιήσει ένα ευρύ φάσμα δράσεων, από τα «Ανώγεια – Πολιτιστικό Έτος Μάνου Χατζιδάκι» έως και τη διαρκή στήριξη φορέων, συλλόγων και νέων δημιουργών. Αναδεικνύουμε τη μουσική, τη μνήμη, τα υφαντά, τα μονοπάτια, την προφορική παράδοση και τον σύγχρονο πολιτισμό. Θεωρούμε τον πολιτισμό βασικό εργαλείο κοινωνικής συνοχής και δημιουργίας.

Πιστεύετε ότι η ανάδειξη του Μινωικού Πολιτισμού μπορεί να συμβάλει στην αύξηση του εισοδήματος της τοπικής κοινωνίας; Αν ναι, με ποιους τρόπους;

-Ασφαλώς. Μέσα από πολιτιστικές διαδρομές, επισκέψιμους αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία, εργαστήρια χειροτεχνίας, φιλοξενία, γαστρονομία και εκπαιδευτικά προγράμματα, μπορούν να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και εισοδήματα. Στοχεύουμε σε μια ανάπτυξη που θα στηρίζεται στην ταυτότητα, όχι στην υπερβολή.

Έχει εξεταστεί από τον Δήμο ή σε συνεργασία με φορείς η ανάπτυξη τρόπων προβολής των σημαντικών στοιχείων της μινωικής εποχής, με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα και εφαρμογές;

-Ναι, εξετάζουμε τη δημιουργία ψηφιακών εφαρμογών, διαδραστικών εκθέσεων και περιηγήσεων με επαυξημένη πραγματικότητα (AR), σε συνεργασία με πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και τεχνολογικές εταιρείες. Θέλουμε ο Μινωικός Πολιτισμός να απευθυνθεί και στις νέες γενιές, μέσα από τη γλώσσα που μιλούν: τη γλώσσα της τεχνολογίας. Η ύπαρξη και λειτουργία εδώ και 10 χρόνια του Ψηφιακού Κέντρου Αρχαιολογικης Πληροφόρησης “Γιάννη και Έφης Σακελλαράκη ” είναι ένα παράδειγμα της στοχο προσήλωση μας

Τέλος, τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους πολίτες των Ανωγείων και της Κρήτης, σχετικά με την πολιτιστική τους κληρονομιά και τις ευκαιρίες που δημιουργεί;

Η πολιτιστική μας κληρονομιά δεν είναι μόνο παρελθόν. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο μπορούμε να χτίσουμε το μέλλον. Καλώ όλους τους Κρητικούς –και ιδιαίτερα τους νέους– να την γνωρίσουν, να την αγαπήσουν και να τη μετασχηματίσουν δημιουργικά. Γιατί ο πολιτισμός μας δεν είναι για να τον φυλάμε σε βιτρίνες, αλλά για να τον ζούμε και να τον ανανεώνουμε καθημερινά.

Οι εκδηλώσεις του Αυγούστου για τον Μινωικό Πολιτισμό

Ο Δήμος Ανωγείων σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης έχει προγραμματίσει τριήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις στη Ζώμινθο, με στόχο την πανηγυρική ανάδειξη της εγγραφής στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, την προβολή του Μινωικού πολιτισμού και τη σύνδεσή του με τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία του τόπου.

Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν:

6η Αυγούστου και ώρα 20.00 μμ. Κινηματογράφος Ανώγεια για τον Μινωϊκό Πολιτισμό, με ομιλητές και θέματα:

Δημητρης  Παυλοπουλος, Μηχανολόγος Ηλεκτρολόγος: «Πολιτισμός της Κρήτης και UNESCO»

Δρ Νίκος Ηλιαδης, ομότιμος σύμβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου: «Η Προέκταση του Μινωικού Πολιτισμού στην Σημερινή Πραγματικότητα»

Δαμιανός Δαμιανάκος, εντεταλμένος καθηγητής Πανεπιστημίου  Παρμας: «Οι ρίζες της ευρωπαϊκής Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας»

Σταύρος Καπριδάκης Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, τέως Διευθυντής ΟΤΕ: «Μινωικός Πολιτισμός Αρχιτεκτονική, Σφραγιδογλυφια…»

Επίσης, θα τιμηθεί η αρχαιολόγος κ. Έφη Σαπουνα Σακελλαράκη για το εξαίρετο ανασκαφικό της έργο στην Ζώμινθο.

Το Σάββατο 9 Αυγούστου 2025 | Ώρα Έναρξης: 21:00 στη ΖΩΜΙΝΘΟ Προβολή της ταινίας της Διονυσίας Κοπανάς «Το Ίχνος του Χρόνου». Μια ταινία-ωδή στον χρόνο, τη μνήμη και τη νοσταλγία. Μέσα από το πορτρέτο του σπουδαίου αρχαιολόγου Γιάννη Σακελλαράκη, η ταινία ξετυλίγει το νήμα μιας ζωής αφιερωμένης στην αρχαιολογία. Ένα ταξίδι μέσα από χώρους, ανθρώπους και στιγμές, που συνθέτουν ένα μεταθανάτιο ίχνος. Μια κινηματογραφική ανασκαφή με τη ματιά της τέχνης.

Μουσικό φινάλε από τον Γιάγκο Χαιρέτη

Ένα μουσικό αφιέρωμα στη μνήμη,

κάτω από το ολόγιομο φεγγάρι και στη σκιά του ιερού δέντρου.

Περικυκλωμένοι από το μινωικό πνεύμα,

συνομιλούμε με ήχους και νότες σε έναν αυτοσχεδιασμό

στο άχρονο του χρόνου —

για τη Ζώμινθο του μέλλοντός μας.

Το Σάββατο 16 Αυγούστου στη ΖΩΜΙΝΘΟ μία μοναδική βραδιά με τον μουσικοσυνθέτη Δημήτρη Παπαδημητρίου. Στη συναυλία αυτή ο Δημήτρης Παπαδημητρίου με τη Βερόνικα Δαβάκη τον Βασίλη Κορακάκη και την ορχήστρα του θα διατρανώσει το ιστορικό γεγονός της σειριακής εγγραφής της ΖΩΜΙΝΘΟΥ, στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO μαζί με τα υπόλοιπα μινωικά ανάκτορα.