ΕΕΚΕ: νεόδμητες κατοικίες μέσω οικοδομικών συνεταιρισμών

Ενίσχυση της κατασκευής προσιτών νεόδμητων κατοικιών μέσω οικοδομικών συνεταιρισμών, με εγγυοδοσία του Δημοσίου για ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση περιλαμβάνεται στο   ολοκληρωμένο πλαίσιο θέσεων και προτάσεων, που καταθέτει η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, που πλήττει ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά.

Αναλυτικά σημειώνεται ότι η στέγαση αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα, το οποίο οφείλει να προστατεύεται από την Πολιτεία με δίκαιες και βιώσιμες πολιτικές.

Η μελέτη της ΕΕΚΕ επισημαίνει ότι η κρίση στέγασης δεν είναι μόνο ζήτημα προσφοράς κατοικίας, αλλά και αποτέλεσμα ανισοτήτων, ανεπαρκούς κοινωνικής πολιτικής και στρεβλώσεων της αγοράς. Γι’ αυτό, οι προτάσεις της στηρίζονται σε τέσσερις βασικούς μεθοδολογικούς άξονες:

1. Τμηματοποίηση των αναγκών – διαφορετικές πολιτικές για φοιτητές, νέους, υπερήλικες, δημοσίους υπαλλήλους, ενοικιαστές και ιδιοκτήτες.

2. Εφαρμογή της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης – όσοι ωφελούνται από τη στεγαστική αγορά (π.χ. βραχυχρόνιες μισθώσεις) να συμβάλλουν στην ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας.

3. Πολυμορφικοί φορείς υλοποίησης – συνδυασμός δημόσιων, δημοτικών και κοινωνικών φορέων που προσαρμόζονται στις τοπικές ανάγκες.

4. Χρηματοδοτικές καινοτομίες – όπως η αναχρηματοδότηση στεγαστικών δανείων και η δημιουργία Ομολόγων Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

Με βάση αυτούς τους άξονες, η ΕΕΚΕ διατυπώνει έξι συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής:

1. Αύξηση της προσφοράς κατοικιών μακροχρόνιας ενοικίασης μέσω φορολογικών κινήτρων, μηδενισμού ΕΝΦΙΑ και ενδιάμεσων φορέων που θα διασφαλίζουν τη σωστή χρήση των ακινήτων.

2. Υποβοήθηση της επαναγοράς κατοικιών από πολίτες που έχασαν το σπίτι τους λόγω πλειστηριασμών, μέσω κοινωνικών ταμείων ή ομολόγων αλληλεγγύης.

3. Αξιοποίηση των ακινήτων του Δημοσίου και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τη στέγαση φοιτητών, υπερηλίκων, ατόμων με αναπηρία και εργαζομένων εκτός έδρας.

4. Ενίσχυση της κατασκευής προσιτών νεόδμητων κατοικιών μέσω οικοδομικών συνεταιρισμών, με εγγυοδοσία του Δημοσίου για ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

5. Αναβίωση μεγάλων αστικών διαμερισμάτων των δεκαετιών ’50–’60 μέσω προγραμμάτων συγκατοίκησης ειδικών ομάδων (νέοι, ηλικιωμένοι, δημόσιοι υπάλληλοι).

6. Εξισορρόπηση μεταξύ βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων μισθώσεων κατοικιών, με υποχρέωση διάθεσης ποσοστού κλινών σε μακροχρόνια χρήση από τους ιδιοκτήτες βραχυχρόνιων ακινήτων.

Η ΕΕΚΕ τονίζει ότι οι προτάσεις αυτές είναι ρεαλιστικές, εφαρμόσιμες και κοινωνικά δίκαιες, καθώς μπορούν να ενεργοποιηθούν τόσο από την Κεντρική Διοίκηση όσο και από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους ίδιους τους πολίτες.

Η υλοποίηση ενός συνεκτικού σχεδίου στέγασης μπορεί να μετατρέψει τη στέγη από πηγή κοινωνικής ανασφάλειας σε πυλώνα κοινωνικής συνοχής και οικονομικής σταθερότητας.

Η τεκμηρίωση για κατασκευή προσιτών νεόδμητων κατοικιών μέσω οικοδομικών συνεταιρισμών

Στην πρόταση για υποβοήθηση της Προσαύξησης της Προσφοράς Νεόδμητων Κατοικιών και Μείωσης των Τιμών τους αναλυτικά σημειώνεται ότι:

Ορισμένοι επιδιώκουν να επιτύχουν τους ανωτέρω συνδυασμένους στόχους (η αύξηση της προσφοράς επιδρά μειωτικά στις τιμές)  εναλλακτικά μέσω:

1) της σύστασης Κρατικής Κατασκευαστικής  Εταιρείας η οποία κατασκευάζει συγκροτήματα κατοικιών (και λοιπών συμπληρωματικών υποδομών) σε οικόπεδα  δημόσιας/δημοτικής ιδιοκτησίας με ή άνευ μη διατηρητέων κτισμάτων. Μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής ενός ακινήτου η Κατασκευάστρια Εταιρεία  ενοικιάζει σε χαμηλές τιμές τα διαμερίσματα σε ενδιαφερόμενους σύμφωνα με κριτήρια που θέτει η εποπτεύουσα Αρχή. Αυτή την προσέγγιση έχει υιοθετήσει το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.

2) της διάθεσης δημόσιου/δημοτικού  οικοπέδου για την κατασκευή συγκροτήματος διαμερισμάτων από ιδιώτη Κατασκευαστή με ίδιες δαπάνες με αντιπαροχή την εκμετάλλευση του ακινήτου απ’ αυτόν για ένα οριζόμενο χρονικό διάστημα εκτός ενός τμήματος αυτού το οποίο ενοικιάζεται σε ενδιαφερόμενους σύμφωνα με τα κριτήρια και τα ενοίκια που θεσπίζει η Εποπτεύουσα Αρχή. Αυτή την προσέγγιση («κοινωνική αντιπαροχή») έχει υιοθετήσει η υφιστάμενη Κυβέρνηση της ΝΔ.

Επισημαίνεται ότι και οι δύο ανωτέρω προσεγγίσεις είναι οικονομικά ασύμφορες.

Ενίσχυση της κατασκευής προσιτών νεόδμητων κατοικιών μέσω οικοδομικών συνεταιρισμών, με εγγυοδοσία του Δημοσίου για ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση

Ειδικότερα και αντιστοίχως ανά προσέγγιση:

1)η ανακαίνιση υφιστάμενων διαμερισμάτων προς ενοικίαση είναι πολύ φθηνότερη από την κατασκευή νεόδμητων διαμερισμάτων. Εάν δε η χρηματοδότηση της κατασκευής γίνεται με τραπεζικό δανεισμό τα ενοίκια δεν θα αποκλίνουν ποιοτικά από τα μη αισχροκερδή επίπεδα ενοικίων της αγοράς..

.2) δεν υπάρχει περίπτωση να βρεθεί ιδιώτης Κατασκευαστής να χρηματοδοτήσει εξ ιδίων διαθέσιμων ή / και με τραπεζικό δανεισμό την κατασκευή κτιριακού συγκροτήματος διαμερισμάτων με αποκλειστικό  επιδιωκόμενο επιχειρηματικό έσοδο τα μηνιαία ενοίκια  σε μακροχρόνιο ορίζοντα.

Η προσφορά νεόδμητων κατοικιών σε χαμηλότερες τιμές απ’ αυτές που ισχύουν στην (ιδιωτική) αγορά επιτυγχάνεται με τη σύσταση Οικοδομικού Συνεταιρισμού των 10 μελλοντικών συνιδιοκτητών οι οποίοι ιδιοκατασκευάζουν (με αυτεπιστασία ή ανάθεση εργολαβίας) το ακίνητο στο οποίο θα συγκατοικήσουν.

Οι Συνεταιριστές ιδιοποιούνται συλλογικά ως μείωση της ιδεατής τιμής αγοράς το επιχειρηματικό κέρδος του ιδιώτη Κατασκευαστή / Πωλητή.

Η χρηματοδότηση του κατασκευαστικού έργου γίνεται με:

α) τη διάθεση ίδιων διαθέσιμων και

β) τραπεζικό δανεισμό.

Η παροχή (μερικής) εγγυοδοσίας εκ μέρους του Δημοσίου στις τραπεζικές χρηματοδοτήσεις του Οικοδομικού Συνεταιρισμού διευκολύνει σημαντικά τον πολλαπλασιασμό παρόμοιων δράσεων με ένα  ιδιαίτερα μικρό κόστος για το Δημόσιο.  Επομένως, η προσέγγιση αυτή είναι η πλέον συμφέρουσα για την αγορά νεόδμητων κατοικιών.

Διαβάστε αναλυτικά το πλήρες κείμενο των προτάσεων της ΕΕΚΕ για τη στέγαση εδώ