Εκτός σχεδίου: άδειες δόμησης δύο ταχυτήτων από υπαλλήλους της ίδιας Πολεοδομίας

Έρχονται στο φως νέα φαινόμενα διακριτικής μεταχείρισης ιδιοκτητών και επενδυτών αλλά και διαφορετικής αντιμετώπισης των υπηρεσιακών καθηκόντων τους από υπαλλήλους της ίδιας Πολεοδομίας, στην έκδοση οικοδομικών αδειών στην εκτός σχεδίου δόμηση, για παλαιά και νέα γήπεδα τεσσάρων στρεμμάτων χωρίς «πρόσωπο», σε πολεοδομικά αναγνωρισμένο δρόμο. Τέσσερα χρόνια μετά την ακυρωτική απόφαση του ΣτΕ για οικοδομική άδεια στην Πάτμο παγιώνεται καθεστώς δύο ταχυτήτων στην εκτός σχεδίου δόμηση και η στάση σιωπής και ακινησίας της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ φαίνεται να ξεχειλίζει το ποτήρι της ανασφάλειας πολεοδομικού δικαίου σε όλη τη χώρα.

Νέα εστία έντασης για την εκτός σχεδίου δόμηση ανοίγει στην Κεφαλονιά, με ομάδα μηχανικών να καταγγέλλει ότι στην ίδια ΥΔΟΜ Αργοστολίου εφαρμόζονται διαφορετικές πρακτικές για όμοιες υποθέσεις. Οι μηχανικοί μιλούν για φακέλους που παραμένουν «σε αναμονή επ’ αόριστον», επικαλούνται 40 περιπτώσεις στις οποίες εκδόθηκαν διοικητικές πράξεις τον Ιούνιο και προαναγγέλλουν προσφυγές σε διοικητικές, εποπτικές, ελεγκτικές και δικαστικές αρχές.

Πανελλαδικό πρόβλημα επί τέσσερα χρόνια, οι δύο ταχύτητες στην εκτός σχεδίου δόμηση  

Το θέμα που θέτουν οι μηχανικοί της Κεφαλονιάς δεν εμφανίζεται αποκομμένο από όσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στις Υπηρεσίες Δόμησης της χώρας. Μετά την απόφαση 176/2023 της Ολομέλειας του ΣτΕ, με την οποία ακυρώθηκε οικοδομική άδεια στην Πάτμο και κρίθηκε κρίσιμη για την οικοδομησιμότητα η ύπαρξη προσώπου σε νομίμως υφιστάμενο κοινόχρηστο δρόμο, η διοικητική πρακτική στις εκτός σχεδίου περιοχές έχει αποτελέσει αντικείμενο επανειλημμένων παρεμβάσεων ΥΠΕΝ, ΤΕΕ, βουλευτών, μηχανικών, ιδιοκτητών και αυτοδιοικητικών φορέων. Δείτε εδώ και εδώ στο ecopress.

Οι μηχανικοί καταγγέλλουν διαφορετική εφαρμογή μέσα στην ίδια ΥΔΟΜ

Στην επιστολή τους προς τον δήμαρχο Αργοστολίου οι μηχανικοί της Κεφαλονιάς περιγράφουν μια ακόμη πιο σύνθετη κατάσταση: υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει απλώς διαφορετική αντιμετώπιση από ΥΔΟΜ σε ΥΔΟΜ, αλλά διαφορετική πρακτική μέσα στην ίδια υπηρεσία.

Όπως αναφέρουν, «ορισμένοι υπάλληλοι θεωρούν ότι οι σχετικές υποθέσεις μπορούν να εξετάζονται και συνεχίζουν τη διαδικασία, ενώ άλλοι αρνούνται να προχωρήσουν, επικαλούμενοι αόριστη αναμονή διευκρινίσεων».

Κατά τους συντάκτες της επιστολής, δημιουργείται έτσι «η εικόνα μιας Υπηρεσίας δύο ταχυτήτων», στην οποία η τύχη μιας αίτησης ενδέχεται να εξαρτάται από τον υπάλληλο στον οποίο χρεώθηκε ο φάκελος. Οι ίδιοι θέτουν ζητήματα «ίσης μεταχείρισης, χρηστής διοίκησης, ασφάλειας δικαίου» και διεκπεραίωσης των υποθέσεων σε εύλογο χρόνο.

Εκδόθηκαν 40 Βεβαιώσεις Όρων Δόμησης σε 20 ημέρες

Στην επιστολή τους οι μηχανικοί της Κεφαλονιάς διαίτερη βαρύτητα δίνουν στο γεγονός ότι, όπως δηλώνουν, από τις 8 έως τις 30 Ιουνίου 2026 εκδόθηκαν Βεβαιώσεις Όρων Δόμησης, προεγκρίσεις και άδειες σε 40 αντίστοιχες περιπτώσεις από την ίδια ΥΔΟΜ.

Οι μηχανικοί αναφέρουν ότι διαθέτουν αναλυτικό κατάλογο και προαναγγέλλουν ότι θα τον καταθέσουν στις αρμόδιες αρχές. Υποστηρίζουν ότι το στοιχείο αυτό πρέπει να εξεταστεί σε συνδυασμό με τη μεταγενέστερη επίκληση «αναμονής απαντήσεων» από υπηρεσίες ανώτερου επιπέδου.

Ζητούν επίσης να γνωστοποιηθεί ποια υπηρεσία ερωτήθηκε, με ποιο έγγραφο, ποια διάταξη χρειάζεται ερμηνεία και ποια είναι η νομική βάση για το πάγωμα των φακέλων.

Από την Κρήτη έως την Κεφαλονιά νέφος πολεοδομικής ασφάλειας δικαίου

Ανάλογες αντιπαραθέσεις έχουν ήδη καταγραφεί στην Κρήτη. Στον Άγιο Νικόλαο, ιδιοκτήτες προσέφυγαν στον Συνήγορο του Πολίτη μετά τη μεταβολή της πρακτικής της τοπικής ΥΔΟΜ και τη διακοπή έκδοσης αδειών από τον Αύγουστο του 2025. Στα Χανιά και σε άλλες περιοχές καταγράφηκαν επίσης ΥΔΟΜ που ανέστειλαν διαδικασίες και ζητούσαν κεντρικές κατευθύνσεις από το υπουργείο. Δείτε εδω και  εδω στο ecopress.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι, τέσσερα χρόνια μετά την απόφαση της Πάτμου, εξακολουθεί να μην υπάρχει ενιαίο ολοκληρωμένο κανονιστικό πλαίσιο για όλες τις περιπτώσεις. Το ΥΠΕΝ έχει πλέον συνδέσει την τελική λύση με τις μελέτες αναγνώρισης οδών και τον νέο πολεοδομικό σχεδιασμό, ενώ προηγούμενος σχεδιασμός για μεταβατική νομοθετική ρύθμιση εγκαταλείφθηκε. Δείτε εδώ στο ecopress

«Η αόριστη αναμονή δεν αποτελεί διοικητική λύση»

Οι μηχανικοί της Κεφαλονιάς ζητούν από τον δήμαρχο άμεση σύσκεψη με την ΥΔΟΜ, καταγραφή όλων των παγωμένων φακέλων, έγγραφη γνωστοποίηση της νομικής βάσης κάθε αναστολής και ενιαία αντιμετώπιση πολιτών και μηχανικών.

Παράλληλα ανεβάζουν το επίπεδο της παρέμβασής τους: «αν δεν υπάρξει άμεση, έγγραφη και ουσιαστική αντιμετώπιση», δηλώνουν ότι θα προσφύγουν «σε κάθε αρμόδια διοικητική, εποπτική και ελεγκτική αρχή» και ότι επιφυλάσσονται για «κάθε προβλεπόμενο ένδικο βοήθημα και μέσο» ενώπιον των δικαστηρίων, τόσο για τον έλεγχο πράξεων ή παραλείψεων όσο και για αποκατάσταση αποδεδειγμένης ζημίας.

Η νέα παρέμβαση της Κεφαλονιάς έρχεται έτσι να προστεθεί στις διαμαρτυρίες από Κρήτη και άλλες περιοχές. Οι επανειλημμένες δημόσιες παρεμβάσεις από το 2023, οι εξαγγελίες λύσεων και η συνεχιζόμενη διαφοροποίηση της διοικητικής πρακτικής δείχνουν ότι η εκκρεμότητα έχει πλέον μεταφερθεί από το επίπεδο της γενικής πολεοδομικής νομοθεσίας στην καθημερινή λειτουργία των ΥΔΟΜ, με άμεσες συνέπειες για ιδιοκτήτες, επενδυτές και μηχανικούς.

Ολόκληρη η επιστολή της Ομάδας Μηχανικών Κεφαλονιάς

Προς τον Δήμαρχο Αργοστολίου

Κύριε Δήμαρχε,

Σας βλέπουμε συχνά, μαζί με τον Βουλευτή του Νομού, να δίνετε το «παρών» σε μικρά και μεγάλα γεγονότα της τοπικής επικαιρότητας. Ωστόσο, σε ένα ζήτημα που επηρεάζει άμεσα ιδιοκτήτες, μηχανικούς, επαγγελματίες και εργαζομένους, η δημόσια παρουσία και παρέμβασή σας παραμένει μέχρι σήμερα ιδιαίτερα περιορισμένη: στη σοβαρή δυσλειτουργία της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Αργοστολίου.

Η ΥΔΟΜ είναι υπηρεσία του Δήμου, του οποίου είστε πολιτικός και διοικητικός επικεφαλής. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορείτε ή πρέπει να παρεμβαίνετε στην ουσιαστική κρίση των υπαλλήλων για συγκεκριμένους φακέλους. Έχετε, όμως, την ευθύνη να διασφαλίζετε ότι η υπηρεσία λειτουργεί σύννομα, ενιαία, αποτελεσματικά και χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.

Σήμερα, σύμφωνα με όσα διαπιστώνουμε στην πράξη, σημαντικό μέρος των υποθέσεων εκτός σχεδίου δόμησης έχει ουσιαστικά «παγώσει». Μηχανικοί και ιδιοκτήτες ενημερώνονται ότι η Υπηρεσία αναμένει διευκρινίσεις για την εφαρμογή της νομοθεσίας, χωρίς να γνωστοποιείται:

♦ από ποιο αρμόδιο όργανο αναμένονται οι διευκρινίσεις,

♦ με ποιο συγκεκριμένο έγγραφο ζητήθηκαν,

♦ ποια ακριβώς διάταξη θεωρείται ότι χρειάζεται ερμηνεία,

♦ ποια είναι η νόμιμη βάση και η διάρκεια αυτής της αναμονής,

♦ πότε θα επανεκκινήσει η εξέταση των εκκρεμών υποθέσεων.

Με απλά λόγια, οι αιτήσεις τίθενται σε μια άγνωστη διοικητική κατάσταση: «σε αναμονή επ’ αόριστον».

Το ζήτημα γίνεται σοβαρότερο επειδή, μέσα στην ίδια ΥΔΟΜ, φαίνεται να εφαρμόζονται διαφορετικές πρακτικές. Ορισμένοι υπάλληλοι θεωρούν ότι οι σχετικές υποθέσεις μπορούν να εξετάζονται και συνεχίζουν τη διαδικασία, ενώ άλλοι αρνούνται να προχωρήσουν, επικαλούμενοι αόριστη αναμονή διευκρινίσεων.

Η ΥΔΟΜ ισχυρίζεται επίσης ότι απηύθυνε σχετικό ερώτημα στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου. Σύμφωνα, όμως, με το οργανόγραμμα και την κατανομή των αρμοδιοτήτων της, η συγκεκριμένη υπηρεσία δεν είναι αρμόδια να παράσχει δεσμευτική ερμηνεία ή οδηγία για το επίμαχο ζήτημα. Επομένως, δεν έχει θεσμική υποχρέωση να απαντήσει επί της ουσίας και δεν αναμένεται απάντηση που να επιλύει το θέμα. Η αποστολή ερωτήματος σε αναρμόδιο όργανο δεν μπορεί να μετακυλίει την ευθύνη της ΥΔΟΜ ούτε να αποτελεί νόμιμο λόγο για την επ’ αόριστον αναστολή της εξέτασης των υποθέσεων.

Από τις 8 έως τις 30 Ιουνίου 2026 εκδόθηκαν Βεβαιώσεις Όρων Δόμησης, προεγκρίσεις και άδειες σε 40 αντίστοιχες περιπτώσεις. Το γεγονός αυτό δεν συμβιβάζεται εύκολα με τους μεταγενέστερους ισχυρισμούς περί «διατύπωσης ερωτήματος σε Υπηρεσίες ανώτερου επιπέδου και αναμονής απαντήσεων». Ο αναλυτικός κατάλογος των 40 περιπτώσεων είναι διαθέσιμος και θα κατατεθεί στις αρμόδιες αρχές στο πλαίσιο των επόμενων ενεργειών μας.

Δημιουργείται έτσι η εικόνα μιας Υπηρεσίας δύο ταχυτήτων, όπου η πορεία μιας υπόθεσης κινδυνεύει να εξαρτάται όχι μόνο από τη νομοθεσία και τα στοιχεία του φακέλου, αλλά και από τον υπάλληλο στον οποίο έτυχε να χρεωθεί. Η κατάσταση αυτή εγείρει σοβαρό ζήτημα ίσης μεταχείρισης, χρηστής διοίκησης, ασφάλειας δικαίου και τήρησης της υποχρέωσης διεκπεραίωσης των υποθέσεων μέσα σε εύλογο χρόνο.

Η αδράνεια προκαλεί ήδη πραγματικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες:

♦ ακίνητα παραμένουν αναξιοποίητα,

♦ επενδύσεις και οικοδομικές εργασίες αναστέλλονται,

♦ ιδιοκτήτες επιβαρύνονται οικονομικά,

♦ μηχανικοί αδυνατούν να ολοκληρώσουν τις εργασίες που έχουν αναλάβει,

♦ επαγγελματίες και εργαζόμενοι της οικοδομής χάνουν αντικείμενο εργασίας,

♦ η τοπική οικονομία υφίσταται σημαντική ζημία.

Κύριε Δήμαρχε,

Δεν σας ζητούμε να υποκαταστήσετε την ΥΔΟΜ ούτε να αποφασίσετε για την έκδοση συγκεκριμένων διοικητικών πράξεων. Σας ζητούμε να ασκήσετε την πολιτική και διοικητική ευθύνη της θέσης σας και να διασφαλίσετε ότι η αρμόδια υπηρεσία του Δήμου εφαρμόζει ενιαία τις νόμιμες διαδικασίες και δίνει συγκεκριμένες, έγγραφες και ειδικά αιτιολογημένες απαντήσεις.

Αν υπάρχει πραγματικό νομοθετικό ζήτημα, ο Δήμος οφείλει να το αναδείξει θεσμικά, να ζητήσει εγγράφως και επειγόντως οδηγίες από τα αρμόδια όργανα και να ενημερώσει δημόσια τους μηχανικούς και τους πολίτες για το ακριβές περιεχόμενο των ενεργειών του.

Αν δεν υπάρχει επίσημη πράξη αναστολής ή άλλη νόμιμη βάση για το γενικό πάγωμα των υποθέσεων, η ΥΔΟΜ οφείλει να συνεχίσει αμέσως την εξέτασή τους και να εκδώσει για καθεμία ειδικά αιτιολογημένη διοικητική πράξη.

Αναμένουμε από εσάς:

1. Να συγκαλέσετε άμεσα σύσκεψη με τη διοίκηση και τους αρμόδιους υπαλλήλους της ΥΔΟΜ.

2. Να ζητήσετε πλήρη ενημέρωση για τον αριθμό και τον χρόνο εκκρεμότητας των υποθέσεων που έχουν «παγώσει».

3. Να διευκρινιστεί εγγράφως η νομική βάση τυχόν αναστολής της εξέτασής τους.

4. Να εξασφαλιστεί ενιαία και ισότιμη αντιμετώπιση όλων των πολιτών και μηχανικών.

5. Να ενημερωθεί δημόσια ο τεχνικός κόσμος για τις ενέργειες του Δήμου και το χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης της ομαλής λειτουργίας της Υπηρεσίας.

Η αόριστη αναμονή δεν αποτελεί διοικητική λύση. Δεν μπορεί να γίνει μόνιμος τρόπος λειτουργίας μιας υπηρεσίας από την οποία εξαρτάται σημαντικό μέρος της οικονομικής δραστηριότητας της Κεφαλονιάς.

Καθιστούμε σαφές ότι, αν δεν υπάρξει άμεση, έγγραφη και ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος, θα προσφύγουμε χωρίς άλλη προειδοποίηση σε κάθε αρμόδια διοικητική, εποπτική και ελεγκτική αρχή. Παράλληλα, επιφυλασσόμαστε να ασκήσουμε κάθε προβλεπόμενο ένδικο βοήθημα και μέσο ενώπιον των αρμόδιων δικαστηρίων, τόσο για τον έλεγχο της νομιμότητας των πράξεων ή παραλείψεων όσο και για την αποκατάσταση κάθε αποδεδειγμένης ζημίας.

Οι φωτογραφίες από εκδηλώσεις μπορεί να προβάλλουν τη δημοτική δραστηριότητα. Οι οικοδομικές άδειες, όμως, απαιτούν λειτουργούσες υπηρεσίες, σαφείς αποφάσεις, ανάληψη ευθύνης και σεβασμό στον πολίτη.

Το πρόβλημα είναι πλέον γνωστό. Η σιωπή δεν μπορεί να εμφανίζεται ως άγνοια και η αδράνεια δεν μπορεί να βαφτίζεται «αναμονή διευκρινίσεων».

Αναμένουμε την άμεση και δημόσια τοποθέτησή σας.

ΟΜΑΔΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ