Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών «Σώστε τις μέλισσες!»

Η  Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να καταχωρίσει μια Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών με τίτλο «Σώστε τις μέλισσες! Προστασία της βιοποικιλότητας και βελτίωση των οικοτόπων για τα έντομα στην Ευρώπη».

Οι διοργανωτές καλούν την Επιτροπή να «θεσπίσει νομοθεσία για τη διατήρηση και τη βελτίωση των οικοτόπων για τα έντομα ως δεικτών ενός περιβάλλοντος που δεν έχει υποστεί ζημία».

Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΕ η πρωτοβουλία των πολιτών αναφέρεται στον καθορισμό υποχρεωτικών στόχων «ώστε να καταστεί η προστασία της βιοποικιλότητα ένας γενικός στόχος της κοινής γεωργικής πολιτικής· να μειωθεί σημαντικά η χρήση φυτοφαρμάκων, να απαγορευτούν να βλαβερά φυτοφάρμακα χωρίς εξαίρεση και να τροποποιηθούν να κριτήρια επιλεξιμότητας· να προωθηθεί η διαρθρωτική πολυμορφία των αγροτικών τοπίων· να μειωθούν αποτελεσματικά τα θρεπτικά στοιχεία (π.χ. Natura 2000)· να καθοριστούν αποτελεσματικά προστατευμένες περιοχές· να ενταθούν η έρευνα και η παρακολούθηση και να βελτιωθεί η εκπαίδευση».

Σύμφωνα με τις Συνθήκες, η ΕΕ μπορεί να αναλάβει νομική δράση σε τομείς όπως η εσωτερική αγορά, η γεωργική πολιτική καθώς και η προστασία της δημόσιας υγείας και της ποιότητας του περιβάλλοντος. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί την εν λόγω πρωτοβουλία νομικά παραδεκτή και αποφάσισε να την καταχωρίσει. Η Επιτροπή δεν εξέτασε σε αυτό το στάδιο την ουσία της πρωτοβουλίας.

Η πρωτοβουλία αυτή θα καταχωριστεί στις 27 Μαΐου 2019, ημερομηνία από την οποία θα αρχίσει διαδικασία διάρκειας ενός έτους κατά την οποία οι διοργανωτές της πρωτοβουλίας θα συγκεντρώσουν υπογραφές υποστήριξης. Εάν η πρωτοβουλία συγκεντρώσει, μέσα σε ένα έτος, ένα εκατομμύριο δηλώσεις υποστήριξης από τουλάχιστον 7 διαφορετικά κράτη μέλη, η Επιτροπή θα πρέπει να αντιδράσει εντός 3 μηνών. Η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει είτε να δώσει συνέχεια στο αίτημα είτε όχι. Και στις δύο περιπτώσεις, θα πρέπει να αιτιολογήσει το σκεπτικό της.

Ιστορικό

Οι Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών θεσπίστηκαν με τη Συνθήκη της Λισαβόνας ως ένα μέσο για να μπορούν οι πολίτες να συμβάλλουν στη διαμόρφωση της ατζέντας της ΕΕ. Εγκαινιάστηκαν τον Απρίλιο του 2012, όταν άρχισε να ισχύει ο κανονισμός για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, ο οποίος θέτει σε εφαρμογή τις διατάξεις της Συνθήκης. Το 2017, στο πλαίσιο της ομιλίας του προέδρου Γιούνκερ για την κατάσταση της Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών με σκοπό να απλουστεύσει ακόμη περισσότερο την πρόσβαση σ’ αυτήν.

Τον Δεκέμβριο του 2018, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν για τη μεταρρύθμιση και οι αναθεωρημένοι κανόνες θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2020. Εν τω μεταξύ, η διαδικασία έχει απλουστευθεί και μια συνεργατική πλατφόρμα παρέχει υποστήριξη στους διοργανωτές. Όλα αυτά συνέβαλαν στην αύξηση κατά 14% των πρωτοβουλιών πολιτών που καταχωρίστηκαν (34 καταχωρίσεις κατά τη θητεία αυτής της Επιτροπής έναντι 29 καταχωρίσεων κατά την προηγούμενη) και 80% λιγότερες απορρίψεις (μόνο 4 πρωτοβουλίες πολιτών δεν καταχωρίστηκαν κατά τη θητεία αυτής της Επιτροπής έναντι 20 κατά την προηγούμενη).

Αφού καταχωριστεί επίσημα, μια Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών δίνει τη δυνατότητα σε ένα εκατομμύριο πολίτες από το ένα τέταρτο τουλάχιστον των κρατών μελών της ΕΕ να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομική πράξη σε τομείς στους οποίους έχει τη σχετική αρμοδιότητα.

Οι προϋποθέσεις για το παραδεκτό μιας πρωτοβουλίας είναι ότι η προτεινόμενη δράση δεν βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής να υποβάλλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης, ότι δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική, επιπόλαιη ή κακόβουλη και ότι δεν αντίκειται με προφανή τρόπο στις αξίες της Ένωσης.