Έκθεση ΥΠΕΝ για «Εξοικονομώ Αυτονομώ»: τα οφέλη σε οικονομία, απασχόληση και εισοδήματα

Η ενεργειακή αναβάθμιση του 15% των ελληνικών κατοικιών, εντός της δεκαετίας 2021-2030, καθώς και η βελτίωση της ενεργειακήςαπόδοσης του κτιριακού αποθέματος μέσω παρεμβάσεων στο κτιριακό κέλυφος αναμένεται να οδηγήσουν σε περίπου 8 δισ.€ αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας και στο να δημιουργηθούν και να διατηρηθούν 22 χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης σε ετήσια βάση όλη την περίοδο.

Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από την «Έκθεση μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την κινητοποίηση επενδύσεων για την ανακαίνιση και μετατροπή του εθνικού κτιριακού αποθέματος» του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Δεκεμβρίου 2020), η οποία εκτιμά την αύξηση του εισοδήματος των σχετιζόμενων εργαζομένων στα 3,4 δισ.€, επισημαίνοντας ότι οι οικονομικές συνέπειες αναμένεται να είναι σημαντικά υψηλότερες σε περίπτωση που συνυπολογιστούν οι επενδύσεις στον αποδοτικότερο εξοπλισμό στα συστήματα θέρμανσης και ψύξης και στις λοιπές συσκευές.

Σύμφωνα με την έκθεση, ως το 2015 τα νοικοκυριά προχώρησαν σχεδόν αποκλειστικά σε ελαφριές ανακαινίσεις (κουφώματα), ενώ στα σενάρια κλιματικής ουδετερότητας αναμένεται ήδη από το 2030 αύξηση του ρυθμού αναβάθμισης μέτριου (κουφώματα, μόνωση κελύφους, στέγη) και ριζικού χαρακτήρα. Σε όλες τις εισοδηματικές τάξεις ο μεγαλύτερος ρυθμός ανακαινίσεων θα είναι ελαφρού τύπου, αλλά στα μεσαία και υψηλά εισοδήματα οι παρεμβάσεις θα είναι μεγαλύτερης έντασης. Στα χαμηλά εισοδήματα ο αντίστοιχος ρυθμός μέτριας και ριζικής ανακαίνισης θα παραμείνει ιδιαίτερα χαμηλός, δεδομένου ότι απαιτούνται υψηλές δαπάνες σε εξοπλισμό, οι οποίες καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος του συνολικού διαθέσιμου εισοδήματος και συνεπώς καθιστούν τις παρεμβάσεις αυτές μη προσιτές, χωρίς την παροχή οικονομικών κινήτρων και ελαφρύνσεων. Αντίθετα, τα υψηλά και μεσαία εισοδήματα αναμένεται να έχουν πρόσβαση σε χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού και συνεπώς θα εκτιμηθούν ως περισσότερο συμφέρουσες οι επεμβάσεις μεγαλύτερης έντασης. «Η παροχή επιδοτήσεων με εισοδηματικά κριτήρια για τη χρηματοδότηση ανακαινίσεων μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την υλοποίηση περισσότερων ριζικών παρεμβάσεων στις κατοικίες νοικοκυριών με χαμηλά εισοδήματα, που κατά κύριο λόγο είναι χαμηλής ενεργειακής τάξης», τονίζει το ΥΠΕΝ.

Η γενική εικόνα που χαρακτηρίζει το κτιριακό απόθεμα συνοψίζεται στα παρακάτω στοιχεία, τα οποία λαμβάνονται υπόψη για τον εντοπισμό και τη λήψη μέτρων αντιμετώπισης των εμποδίων:

–  πρόκειται για παλαιά ως επί το πλείστον κτίρια, που έχουν κατασκευαστεί και λειτουργούν με παρωχημένους κανονισμούς, χωρίς θερμομόνωση, και άρα για πολύ αυξημένες ενεργειακές καταναλώσεις,

–  η κατάσταση των συστημάτων θέρμανσης κρίνεται μέτριας απόδοσης, αυξάνοντας την ενεργειακή και περιβαλλοντική επιβάρυνση,

–  σε πολλά οικιστικά σύνολα της χώρας υπάρχει η ανάγκη συμμόρφωσης με ειδικούς κανόνες προστασίας της πολιτισμικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς,

–  η παρατεταμένη οικονομική ύφεση έχει δημιουργήσει συνθήκες αγοράς μη ευνοϊκές σε επενδύσεις,

–  οι ιδιαίτερες γεωγραφικές και κλιματολογικές συνθήκες δημιουργούν ειδικές συνθήκες και ανάγκες.