Εξοικονομώ: η Διοίκηση δεν τήρησε τα χρονοδιαγράμματα, που επιβάλλει στους πολίτες

Μεγάλες και χειροπιαστές ευθύνες της διοίκησης, που συνιστούν ουσιαστική ανατροπή των όρων με τους οποίους οι πολίτες υπέβαλαν τις αιτήσεις τους και οι μηχανικοί ανέλαβαν την ευθύνη υλοποίησης των έργων, όπως επίσης  καθυστερήσεις των τραπεζών στις πληρωμές εκτροχιάζουν 70.000 έργα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και επιχειρήσεων, με κίνδυνο οι πολίτες, χωρίς δική τους ευθύνη να επιβαρυνθούν μεγάλες δαπάνες που έχουν ήδη κάνει και να χάσουν  την εγκεκριμένη χρηματοδότηση, αποκαλύπτει το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας.

«Η ύπαρξη περίπου 70.000 μη ολοκληρωμένων έργων αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις»

Σε ψήφισμα, που αποφασίστηκε ομόφωνα στη συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, κατόπιν εισήγησης του προέδρου ΔΕ  του Τμήματος Ευάγγελου Καραχάλιου,  «με αίτημα τη διασφάλιση ολοκλήρωσης των εγκεκριμένων έργων των ανωτέρω προγραμμάτων και την εφαρμογή προθεσμιών, που να ανταποκρίνονται στον πραγματικό χρόνο υλοποίησης των ενεργειακών προγραμμάτων», τίθεται συνολικό θέμα «για τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η διαχείριση των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» και ιδιαίτερα του «Εξοικονομώ 2025», και υπογραμμίζεται ότι:

«Η ύπαρξη περίπου 70.000 μη ολοκληρωμένων έργων αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις. Πρόκειται για ένα γενικευμένο πρόβλημα εφαρμογής, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές αποφάσεις της τελευταίας στιγμής. Η επιτυχία των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» δεν θα κριθεί από την τυπική τήρηση μιας ημερομηνίας λήξης, αλλά από την πραγματική ολοκλήρωση των έργων που η ίδια η Πολιτεία ενέκρινε προς όφελος της κοινωνίας».

Νεότερη ενημέρωση: Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας  ανακοίνωσε το απόγευμα της Πέμπτης 16 Ιουλίου 2026 «νέα καταληκτική ημερομηνία για την ολοκλήρωση των προγραμμάτων «Εξοικονομώ 2021, 2023, 2025» και «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους» για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων». Και νωρίτερα ότι: «Καταληκτική ημερομηνία για υποβολή του Β ΠΕΑ η 17^η Ιουλίου». Δείτε εδώ στο ecopress

«H ίδια η Διοίκηση δεν τήρησε τα χρονοδιαγράμματα που είχε προβλέψει ο Οδηγός του Προγράμματος»

Το ψήφισμα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, για την έκδοση του οποίου επικυρώνουν και υπογράφουν σχετική απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής, ο πρόεδρος  Ευάγγελος Καραχάλιος  Μηχανικός Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης και η γενική γραμματέας Ευτυχία Μπάρλου, MSc Πολιτικός Μηχανικός αποκαλύπτει ότι:

«H ίδια η Διοίκηση δεν τήρησε τα χρονοδιαγράμματα που είχε προβλέψει ο Οδηγός του Προγράμματος» αναφερόμενο στον όρο ότι  οι ωφελούμενοι θα διέθεταν οκτώ μήνες για την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου μετά την έκδοση της απόφασης υπαγωγής. Ωστόσο επισημαίνεται ότι «ειδικά για το «Εξοικονομώ 2025», όπου υπήρξαν υπαγωγές ακόμη και τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2026, η καταληκτική ημερομηνία της 17ης Ιουλίου 2026 δεν ανταποκρίνεται στον πραγματικό χρόνο υλοποίησης που προέβλεπε ο Οδηγός του Προγράμματος».

Αναδεικνύεται ότι από το ΥΠΕΝ και τα συναρμόδια υπουργεία ενώ υπάρχουν χειροπιαστές ευθύνες καθυστερήσεων της διοίκησης,  υπό την πίεση της λήξης της χρηματοδοτικής περιόδου του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αδυνατώντας να δώσουν λύση ολοκλήρωσης των έργων ανακοινώνουν καταληκτική προθεσμία  για τα ενεργειακά προγράμματα,  μετακυλώντας ευθύνες και οικονομικές υποχρεώσεις που δεν τους ανήκουν σε πολίτες, επιχειρήσεις και μηχανικούς.

«Δεν είναι δυνατόν η Πολιτεία να απαιτεί από τους πολίτες την αυστηρή τήρηση προθεσμιών, όταν η ίδια δεν κατόρθωσε να τηρήσει τις δικές της δεσμεύσεις» υπογραμμίζεται στο ψήφισμα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, στον πυρήνα της παρέμβαση του οποίου είναι  η πολιτεία  «να διασφαλίσει, με κάθε πρόσφορο νομοθετικό, διοικητικό ή χρηματοδοτικό μέσο, την ολοκλήρωση όλων των εγκεκριμένων έργων, ακόμη και μέσω αξιοποίησης άλλων εθνικών ή ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, εφόσον αυτό απαιτηθεί» και να λάβει μέτρα ώστε  «Κανένα εγκεκριμένο έργο να μην  χαθεί».

Συνεχείς διοικητικές καθυστερήσεις και οι αποσπασματικές αποφάσεις

Στο ομόφωνο Ψήφισμα της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας «για την άμεση διασφάλιση της ολοκλήρωσης των προγραμμάτων «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» – Κανένα εγκεκριμένο έργο δεν πρέπει να χαθεί» σημειώνεται αναλυτικά ότι:

«Το Τεχνικό Επιμελητήριο Δυτικής Ελλάδας εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία και τον βαθύ προβληματισμό του για τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η διαχείριση των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» και ιδιαίτερα του «Εξοικονομώ 2025», καθώς οι συνεχείς διοικητικές καθυστερήσεις και οι αποσπασματικές αποφάσεις έχουν δημιουργήσει συνθήκες που καθιστούν εξαιρετικά δυσχερή, αν όχι αδύνατη, την ομαλή ολοκλήρωση χιλιάδων εγκεκριμένων έργων.

Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δημόσιες παρεμβάσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της χώρας και την υποστήριξη των ελληνικών νοικοκυριών. Ωστόσο, η επιτυχία του υπονομεύεται όταν η ίδια η εφαρμογή του χαρακτηρίζεται από καθυστερήσεις, μεταβολές των κανόνων κατά τη διάρκεια υλοποίησης και έλλειψη σταθερού προγραμματισμού.

Ιδιαίτερα στο «Εξοικονομώ 2025», η ίδια η Διοίκηση δεν τήρησε τα χρονοδιαγράμματα που είχε προβλέψει ο Οδηγός του Προγράμματος. Ενώ προβλεπόταν ότι οι ωφελούμενοι θα διέθεταν οκτώ μήνες για την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου μετά την έκδοση της απόφασης υπαγωγής, η πολύμηνη καθυστέρηση στην αξιολόγηση και στην έκδοση των αποφάσεων υπαγωγής περιόρισε δραστικά τον πραγματικό χρόνο υλοποίησης. Έτσι, πολίτες και μηχανικοί κλήθηκαν να ολοκληρώσουν έργα υψηλής τεχνικής πολυπλοκότητας μέσα σε χρονικά περιθώρια που δεν ανταποκρίνονται ούτε στις απαιτήσεις του ίδιου του προγράμματος ούτε στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.

Το γεγονός αυτό συνιστά ουσιαστική ανατροπή των όρων με τους οποίους οι πολίτες υπέβαλαν τις αιτήσεις τους και οι μηχανικοί ανέλαβαν την ευθύνη υλοποίησης των έργων. Δεν είναι δυνατόν η Πολιτεία να απαιτεί από τους πολίτες την αυστηρή τήρηση προθεσμιών, όταν η ίδια δεν κατόρθωσε να τηρήσει τις δικές της δεσμεύσεις.

Ταυτόχρονα, παρόμοια προβλήματα εμφανίζονται και σε άλλα ενεργά προγράμματα, όπως το «Εξοικονομώ 2023», το «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους» και το «Εξοικονομώ Επιχειρώ», γεγονός που αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο πρόβλημα ενός μόνο κύκλου, αλλά για συνολική αδυναμία αποτελεσματικής διαχείρισης των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης.

Παράλληλα, η διαδοχική ανακοίνωση ολιγοήμερων παρατάσεων δεν συνιστά ουσιαστική λύση. Αντί να αποκαθιστά το πρόβλημα, παρατείνει την αβεβαιότητα, αποδιοργανώνει τον προγραμματισμό των έργων και εντείνει την πίεση που δέχονται καθημερινά οι μηχανικοί, οι προμηθευτές, οι ανάδοχοι και οι ίδιοι οι ωφελούμενοι.

Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τις σημαντικές καθυστερήσεις στις εγκρίσεις και τις εκταμιεύσεις των τραπεζικών ιδρυμάτων, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις φθάνουν ακόμη και τον έναν μήνα, από τις δυσλειτουργίες των πληροφοριακών συστημάτων, από τις συνεχείς αυξήσεις στο κόστος των υλικών, από την έλλειψη διαθέσιμων συνεργείων και από τις αντικειμενικές δυσκολίες εκτέλεσης τεχνικών εργασιών κατά τη θερινή περίοδο.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι μηχανικοί καλούνται να αναλάβουν ευθύνες που δεν τους αναλογούν. Βρίσκονται καθημερινά μεταξύ μιας Διοίκησης που καθυστερεί και πολιτών που εύλογα απαιτούν απαντήσεις. Υποχρεώνονται να απολογούνται για προβλήματα που δεν δημιούργησαν, να διαχειρίζονται την ανασφάλεια των ωφελούμενων, να αντιμετωπίζουν την αγωνία προμηθευτών και αναδόχων που δεσμεύουν κεφάλαια και υλικά χωρίς σαφή χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης και πληρωμής και να λειτουργούν ως ο μοναδικός σταθερός κρίκος μιας διαδικασίας που παρουσιάζει σοβαρές διοικητικές αδυναμίες.

Παράλληλα, χιλιάδες πολίτες, οι οποίοι εμπιστεύθηκαν την Πολιτεία, προχώρησαν σε οικονομικές δεσμεύσεις, κατέβαλαν ίδια κεφάλαια, υπέγραψαν συμβάσεις και ξεκίνησαν εργασίες, βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με τον κίνδυνο να απωλέσουν την εγκεκριμένη χρηματοδότηση όχι λόγω δικής τους αμέλειας, αλλά εξαιτίας καθυστερήσεων που προκλήθηκαν από τη λειτουργία της ίδιας της διοίκησης.

Η ύπαρξη περίπου 70.000 μη ολοκληρωμένων έργων αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις. Πρόκειται για ένα γενικευμένο πρόβλημα εφαρμογής, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές αποφάσεις της τελευταίας στιγμής. Η επιτυχία των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» δεν θα κριθεί από την τυπική τήρηση μιας ημερομηνίας λήξης, αλλά από την πραγματική ολοκλήρωση των έργων που η ίδια η Πολιτεία ενέκρινε προς όφελος της κοινωνίας.

Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας θεωρεί ότι η προστασία της αξιοπιστίας των θεσμών προϋποθέτει την ανάληψη της ευθύνης από τη Διοίκηση. Δεν είναι αποδεκτό οι συνέπειες διοικητικών καθυστερήσεων να μεταφέρονται αποκλειστικά στους πολίτες, στους μηχανικούς και στην αγορά».

Πέντε προτάσεις για τη διάσωση των ενεργειακών προγραμμάτων

Για τους λόγους αυτούς, στο ψήφισμα διατυπώνονται πέντε προτάσεις για τη διάσωση των ενεργειακών προγραμμάτων και το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας  καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας:

1. Να σταματήσει η άκριτη εξομοίωση διαφορετικών προγραμμάτων και να αναγνωριστεί ότι κάθε κύκλος του «Εξοικονομώ» έχει τις δικές του χρονικές, διοικητικές και τεχνικές ιδιαιτερότητες. Η εφαρμογή ενιαίων προθεσμιών σε προγράμματα των οποίων οι αποφάσεις υπαγωγής εκδόθηκαν σε εντελώς διαφορετικές χρονικές στιγμές παραβιάζει στην πράξη την αρχή της ίσης μεταχείρισης των δικαιούχων. Ειδικά για το «Εξοικονομώ 2025», όπου υπήρξαν υπαγωγές ακόμη και τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2026, η καταληκτική ημερομηνία της 17ης Ιουλίου 2026 δεν ανταποκρίνεται στον πραγματικό χρόνο υλοποίησης που προέβλεπε ο Οδηγός του Προγράμματος.

2. Να διασφαλίσει, με κάθε πρόσφορο νομοθετικό, διοικητικό ή χρηματοδοτικό μέσο, την ολοκλήρωση όλων των εγκεκριμένων έργων, ακόμη και μέσω αξιοποίησης άλλων εθνικών ή ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, εφόσον αυτό απαιτηθεί.

3. Να αποκαταστήσει την ισονομία μεταξύ των δικαιούχων, αναγνωρίζοντας ότι οι καθυστερήσεις στις αξιολογήσεις και στις υπαγωγές περιόρισαν ουσιαστικά τον χρόνο υλοποίησης που προέβλεπε ο Οδηγός του Προγράμματος.

4. Να διασφαλίσει ότι κανένας πολίτης, μηχανικός, προμηθευτής ή ανάδοχος δεν θα υποστεί οικονομική ή διοικητική ζημία εξαιτίας καθυστερήσεων που οφείλονται στη Διοίκηση, στα τραπεζικά ιδρύματα ή στα πληροφοριακά συστήματα.

5. Να προχωρήσει άμεσα, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, σε ανασχεδιασμό του πλαισίου υλοποίησης των επόμενων προγραμμάτων, ώστε οι προβλεπόμενοι χρόνοι να είναι πραγματικοί, εφαρμόσιμοι και δεσμευτικοί πρωτίστως για τη Διοίκηση.

«Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας θεωρεί ότι η επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης και η αξιοπιστία των δημόσιων χρηματοδοτικών προγραμμάτων δεν διασφαλίζονται με συνεχείς παρατάσεις της τελευταίας στιγμής, αλλά με συνεπή διοίκηση, ρεαλιστικό σχεδιασμό και σεβασμό απέναντι στους πολίτες και στον τεχνικό κόσμο που καλούνται να υλοποιήσουν τις πολιτικές της Πολιτείας», υπογραμμίζεται στο ψήφισμα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας.

Η έκδοση του ψηφίσματος αποφασίστηκε στη συνεδρίαση της ΔΕΕ ΤΕΕ/ΤΔΕ ομόφωνα, στην οποία ήταν παρόντες οι:

1. Καραχάλιος Ευάγγελος, Μηχανικός Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πρόεδρος

2. Πάλμου Ουρανία, Πολιτικός & Αρχιτέκτονας Μηχανικός, Αντιπρόεδρος

3. Μπάρλου Ευτυχία, MSc Πολιτικός Μηχανικός, Γεν. Γραμματέας

4. Βόγλη Ευφροσύνη, Χημικός Μηχανικός, Μέλος

5. Γεωργοπούλου Χριστίνα, Πολιτικός Μηχανικός, Μέλος

6. Μόσχοβος Παναγιώτης, Πολιτικός Μηχανικός, Μέλος

7. Παπαδάμ Γλυκερία, Πολιτικός Μηχανικός, Μέλος

8. Σελίμης Ιωάννης, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Τεχνολογίας Υπολογιστών, Μέλος

9. Σταυρόπουλος Σταύρος, Πολιτικός Μηχανικός, Μέλος