Στο ΦΕΚ οι αλλαγές για δρόμους, αυθαίρετα, οικοδομικές άδειες, ρεύμα και ΑΠΕ
ΑρχιτεκτονικήΕιδήσειςΕνέργειαΕπιχειρήσειςΈργαΚτηματαγοράΟικιστικάΟικονομίαΠεριβάλλονΠολεοδομίαΥποδομέςΧρήμαΧωροταξία 18 Νοεμβρίου 2026 Αργύρης
Νέους κανόνες για την εκτός σχεδίου δόμηση, τις οικοδομικές άδειες, τις εργασίες μικρής κλίμακας, τα αυθαίρετα, την ενοποίηση ιδιοκτησιών, τα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος και την εγκατάσταση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας θεσπίζει ο νέος νόμος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Παράλληλα, αλλάζει το κόστος σύνδεσης ενεργειακών επενδύσεων, θεσπίζει κανόνες για τα κέντρα δεδομένων και ανοίγει τον δρόμο για κοινή χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο ν. 5356/2026 (ΦΕΚ Α΄ 190/17.11.2026), με τον οποίο ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711 για τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και εισάγονται πρόσθετες πολεοδομικές, περιβαλλοντικές και ενεργειακές ρυθμίσεις.
Ο νόμος περιλαμβάνει 91 άρθρα και παρεμβαίνει σε τρεις βασικούς τομείς: στην προστασία και τα δικαιώματα των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος, στην ανάπτυξη ενεργειακών έργων και δικτύων και στην πολεοδομική νομοθεσία που διέπει την αξιοποίηση ακινήτων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αλλαγές στον Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας (ν. 5306/2026), με νέες προβλέψεις για την αναγνώριση δημοτικών και κοινοτικών οδών, τη λειτουργική ενοποίηση αυτοτελών ιδιοκτησιών, τις εγκρίσεις εργασιών μικρής κλίμακας και συγκεκριμένες εξαιρέσεις για αυθαίρετα κατηγορίας 5.
Στον ενεργειακό τομέα, θεσπίζεται η δυνατότητα κοινής χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύεται το πλαίσιο σταθερών συμβάσεων προμήθειας, προβλέπεται μείωση συγκεκριμένης χρέωσης Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) και καθιερώνονται νέοι κανόνες σύνδεσης εγκαταστάσεων παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Επιπλέον, οι επενδυτές νέων σταθμών ΑΠΕ και αποθήκευσης αναλαμβάνουν, στις προβλεπόμενες περιπτώσεις, το πλήρες κόστος των έργων σύνδεσης με το δίκτυο. Για τα κέντρα δεδομένων προβλέπονται ειδικά οικονομικά και ενεργειακά κριτήρια, ενώ μέρος των εσόδων από το νέο ετήσιο τέλος κατευθύνεται στους δήμους εγκατάστασης και στους τοπικούς οικιακούς καταναλωτές.
Οι διατάξεις ισχύουν καταρχήν από τις 17 Νοεμβρίου 2026, με ειδικές εξαιρέσεις. Ορισμένες πολεοδομικές διορθώσεις έχουν αναδρομική ισχύ από τις 8 Ιουνίου 2026, ενώ η μείωση της συγκεκριμένης χρέωσης ΥΚΩ αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2027. Άλλες ρυθμίσεις προϋποθέτουν την έκδοση εφαρμοστικών αποφάσεων.
Οι 30 βασικές ρυθμίσεις του νέου νόμου
Οι ρυθμίσεις παρουσιάζονται ανά θεματική ενότητα, με σύντομη επεξήγηση της πρακτικής σημασίας τους για ιδιοκτήτες, μηχανικούς, καταναλωτές, δήμους και ενεργειακές επιχειρήσεις.
Α. Πολεοδομία, ακίνητα και οικοδομικές άδειες
1. Αναγνώριση δημοτικών και κοινοτικών δρόμων στην εκτός σχεδίου δόμηση. Προβλέπεται αναγνώριση συγκεκριμένων οδών με Προεδρικό Διάταγμα, κατόπιν ειδικής διαδικασίας, χωρίς να καθίστανται αυτομάτως οικοδομήσιμα τα γειτονικά γήπεδα.
2. Λειτουργική ενοποίηση γειτονικών ιδιοκτησιών. Επιτρέπεται η κοινή λειτουργική αξιοποίηση όμορων ή εφαπτόμενων αυτοτελών ιδιοκτησιών, υπό προϋποθέσεις, χωρίς υποχρεωτική συγχώνευση των τίτλων ιδιοκτησίας.
3. Συναίνεση 67% για τη συνένωση αυτοτελών ιδιοκτησιών. Αρκεί συναίνεση τουλάχιστον 67% των ιδιοκτητών κάθε ενοποιούμενης ιδιοκτησίας, με ειδικές απαιτήσεις για επεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό.
4. Στατική ασφάλεια σε επεμβάσεις για ενοποίηση χώρων. Προβλέπονται ειδικοί όροι και μελέτη στατικής επάρκειας όπου απαιτείται, ώστε οι επεμβάσεις να διασφαλίζουν την ασφάλεια του κτιρίου.
5. Αυθαίρετα κατηγορίας 5 σε ειδικές περιπτώσεις. Προβλέπονται περιορισμένες εξαιρέσεις για συγκεκριμένες παλαιότερες υπαγωγές και δημόσιες υποδομές, χωρίς γενική επαναφορά της δυνατότητας τακτοποίησης.
6. Φωτοβολταϊκά και αυτόνομη θέρμανση με έγκριση μικρής κλίμακας. Οι συγκεκριμένες εργασίες εξαιρούνται από το όριο προϋπολογισμού 25.000 ευρώ, σύμφωνα με τις νέες διορθώσεις του Πολεοδομικού Κώδικα.
7. Στέγαστρα και διαχωρισμός οριζόντιων ιδιοκτησιών. Οι συγκεκριμένες εργασίες υπάγονται πλέον στον προβλεπόμενο περιορισμό προϋπολογισμού για εγκρίσεις εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας.
8. Νέες διαδικασίες ελέγχου οικοδομικών αδειών. Ανακατανέμονται συγκεκριμένες ευθύνες ελέγχου δικαιολογητικών και οικονομικών υποχρεώσεων μεταξύ υπηρεσιών και μηχανικών, με πρόβλεψη μελλοντικού αυτοματοποιημένου ελέγχου.
9. Πολεοδομικές προβλέψεις για οικισμούς 701 έως 2.000 κατοίκων. Προβλέπεται καθορισμός Περιοχών Ειδικών Χρήσεων μέσω πολεοδομικού σχεδιασμού, με εφαρμογή μετά την έκδοση των απαραίτητων πράξεων.
10. Νέοι κανόνες για χρήσεις γης και εγκαταστάσεις. Ρυθμίζεται η ένταξη ειδικών δραστηριοτήτων, μεταξύ αυτών κέντρων δεδομένων, στον χωρικό σχεδιασμό και στις διαδικασίες καθορισμού χρήσεων.
Β. Ηλεκτρικό ρεύμα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις
11. Σταθερά τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος τουλάχιστον 12 μηνών. Προμηθευτές με περισσότερους από 200.000 μετρητές υποχρεούνται να προσφέρουν συμβάσεις σταθερής τιμής, χωρίς μονομερή αλλαγή των όρων τους.
12. Περισσότερες συμβάσεις ηλεκτροδότησης στην ίδια παροχή. Παρέχεται δυνατότητα συνδυασμού συμβάσεων προμήθειας και συμφωνιών κοινής χρήσης ενέργειας, με ειδικές τεχνικές προϋποθέσεις μέτρησης.
13. Προστασία καταναλωτών από διακοπή ηλεκτροδότησης. Περιορίζεται η δυνατότητα αποσύνδεσης όταν εκκρεμεί νόμιμα υποβληθείσα έγγραφη καταγγελία, υπό συγκεκριμένες προθεσμίες και διαδικαστικές προϋποθέσεις.
14. Μείωση 50% σε συγκεκριμένη χρέωση ΥΚΩ. Από 1η Ιανουαρίου 2027 η χρέωση για οικιακή κατανάλωση έως 1.600 kWh ανά τετράμηνο μειώνεται σε 3,45 ευρώ/MWh.
15. Κοινή χρήση ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ καταναλωτών. Νοικοκυριά, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς αποκτούν δικαίωμα αξιοποίησης κοινώς παραγόμενης ενέργειας, με εφαρμογή βάσει ειδικού πλαισίου.
16. Συλλογική αυτοκατανάλωση σε πολυκατοικίες. Προβλέπονται ειδικές απαλλαγές από υποχρεώσεις προμηθευτή για κοινή χρήση ηλεκτρικής ενέργειας έως 50 kW σε πολυκατοικίες.
17. Ειδικές προβλέψεις για οικιακά φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW. Ρυθμίζονται ζητήματα εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού και αποζημίωσης, με ειδική μεταχείριση της παραγωγής όταν επικρατούν αρνητικές τιμές.
Γ. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και ηλεκτρικά δίκτυα
18. Πλήρες κόστος σύνδεσης νέων ενεργειακών σταθμών. Οι επενδυτές ΑΠΕ, αποθήκευσης και άλλων προβλεπόμενων σταθμών αναλαμβάνουν το κόστος σύνδεσης που τους αναλογεί, αντί προηγούμενου επιμερισμού.
19. Νέες συμβάσεις ευέλικτης σύνδεσης σε κορεσμένα δίκτυα. Θεσπίζεται πλαίσιο σύνδεσης με περιορισμούς ισχύος, ώστε να αξιοποιείται διαθέσιμη δυναμικότητα χωρίς εγγυημένη πρόσβαση σε πλήρη ισχύ.
20. Όρια περιορισμού παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας. Οι ευέλικτες συμβάσεις θα καθορίζουν εγγυημένη ισχύ, ευέλικτη ισχύ και μέγιστη επιτρεπόμενη περικοπή ενέργειας για συνδεόμενες εγκαταστάσεις.
21. Πιστοποιημένος έλεγχος ισχύος ενεργειακών εγκαταστάσεων. Προβλέπονται τεχνικά συστήματα ελέγχου και χρεώσεις μη συμμόρφωσης για εγκαταστάσεις που υπερβαίνουν τους συμφωνημένους περιορισμούς σύνδεσης.
22. Νέες προθεσμίες αδειοδότησης σταθμών αποθήκευσης. Οι ενισχυόμενοι σταθμοί αποκτούν δεκάμηνο περιθώριο υποβολής πλήρους αιτήματος άδειας λειτουργίας πριν ενεργοποιηθεί προβλεπόμενη οικονομική κύρωση.
23. Παράταση μετατροπής θερμικών αδειών σε άδειες αποθήκευσης. Η προθεσμία υποβολής αίτησης μεταφέρεται στις 31 Ιουλίου 2027, διευκολύνοντας τον προγραμματισμό επενδύσεων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
24. Πρόσθετες υποχρεώσεις ελέγχου ιδιωτικών δικτύων μέσης τάσης. Προβλέπονται ετήσιες δηλώσεις προληπτικού ελέγχου από υπεύθυνους μηχανικούς, με συνέπειες για την ηλεκτρική σύνδεση σε περιπτώσεις παράλειψης.
Δ. Κέντρα δεδομένων και ενεργειακές επενδύσεις
25. Ετήσιο ειδικό τέλος 20.000 ευρώ ανά MW για data centers. Καθιερώνεται τέλος βάσει μέγιστης ισχύος κατανάλωσης, με κατανομή εσόδων σε δήμους εγκατάστασης και τοπικούς οικιακούς καταναλωτές.
26. Υποχρεωτική κάλυψη 60% της κατανάλωσης από νέες ΑΠΕ. Τα κέντρα δεδομένων υποχρεούνται να εξασφαλίζουν σημαντικό μέρος της ετήσιας ενέργειάς τους από νέες εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών.
27. Εγγυητικές επιστολές και οικονομικά κριτήρια για data centers. Προβλέπεται εγγυητική 200.000 ευρώ/MW και πρόσθετη τεκμηρίωση οικονομικής επάρκειας για μεγάλα έργα άνω των 10 MW.
Ε. Νησιά και ενεργειακή μετάβαση
28. Σύσταση Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών. Δημιουργείται μηχανισμός χρηματοδότησης έργων καθαρής ενέργειας και υποδομών, αξιοποιώντας έσοδα από δημοπράτηση δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
29. Χρηματοδότηση επενδύσεων έως 60% μέσω του Ταμείου. Προβλέπεται συγχρηματοδότηση επιλέξιμων ενεργειακών έργων στα νησιά, με ειδικό πλαίσιο διαχείρισης και επιλεξιμότητας των επενδύσεων.
30. Ενεργειακές διασυνδέσεις, αποθήκευση και ηλεκτροδότηση λιμένων. Στις επιλέξιμες δράσεις περιλαμβάνονται ΑΠΕ, υβριδικοί σταθμοί, διασυνδέσεις, φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων και παροχή ηλεκτρισμού σε ελλιμενισμένα πλοία.
Ποιες ρυθμίσεις έχουν άμεση εφαρμογή
Η δημοσίευση του νόμου δεν σημαίνει ότι όλες οι νέες δυνατότητες είναι ήδη λειτουργικές. Για παράδειγμα, οι ευέλικτες συμβάσεις σύνδεσης προϋποθέτουν κανονιστικές αποφάσεις της ΡΑΑΕΥ και ενέργειες των Διαχειριστών Δικτύου, ενώ η κοινή χρήση ενέργειας απαιτεί συμπληρωματικό πλαίσιο εφαρμογής.
Αντίστοιχα, η αναγνώριση δημοτικών και κοινοτικών δρόμων εξαρτάται από τις προβλεπόμενες διοικητικές πράξεις. Η δυνατότητα αναγνώρισης δεν ισοδυναμεί με αυτόματη αναγνώριση όλων των υφιστάμενων δρόμων ούτε συνεπάγεται αυτομάτως δικαίωμα δόμησης.
Συνεπώς, για ιδιοκτήτες και μηχανικούς έχει σημασία να διαχωρίζονται οι νομοθετικές αλλαγές που εφαρμόζονται άμεσα από εκείνες που απαιτούν περαιτέρω διαδικασίες.
Δείτε το νέο νόμο 5356/2026 του ΥΠΕΝ στον ΦΕΚ: ΕΔΩ
Σχετικά Άρθρα
- ΥΠΕΝ: στο ΦΕΚ οι ρυθμίσεις για ΑΠΕ, πολεοδομία, δασικές εκτάσεις και αυθαίρετα
- Data Centers: οι νέοι κανόνες για ηλεκτρικό χώρο, άδειες και επενδύσεις
- Τι αλλάζει νέα ευρωπαϊκή οδηγία για παλαιούς και νέους οδηγούς
- Data centers: ποιος πληρώνει για ρεύμα, δίκτυα και νερό;
- Νέο ενεργειακό νομοσχέδιο για τιμολόγια ρεύματος και κορεσμένα δίκτυα
- ΥΠΕΝ: μόνιμος μηχανισμός αντιμετώπισης κρίσεων στην αγορά ρεύματος









