Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι: πώς ένα διαμέρισμα παράγει το δικό του ρεύμα

Φθηνότερο ρεύμα με φωτοβολταϊκά στα μπαλκόνια αποκτούν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν ιδιοκτήτες και ενοικιαστές διαμερισμάτων, με εγκαταστάσεις που εκτιμάται ότι κοστίζουν από 500 έως 1.000 ευρώ και μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την κατανάλωση από το δίκτυο. Ο ΔΕΔΔΗΕ δημοσίευσε τις τεχνικές προδιαγραφές ασφαλείας, ανοίγοντας τον δρόμο για την ενεργοποίηση της διαδικασίας γνωστοποίησης των μικρών φωτοβολταϊκών.

Το φωτοβολταϊκό μπαλκονιού μπορεί να γίνει μια σχετικά προσιτή λύση μείωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από το δίκτυο, ιδιαίτερα για κατοίκους διαμερισμάτων χωρίς πρόσβαση σε ιδιόκτητη στέγη. Η τελική απόφαση εγκατάστασης, όμως, προϋποθέτει έλεγχο της ηλεκτρικής εγκατάστασης, των δικαιωμάτων τοποθέτησης και της οικονομικής απόδοσης, καθώς και συμμόρφωση με τη διαδικασία του ΔΕΔΔΗΕ.

Φωτοβολταϊκά χωρίς ιδιόκτητη στέγη – Η νέα δυνατότητα για τα διαμερίσματα

Η δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος από μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα που τοποθετούνται σε μπαλκόνια, βεράντες και άλλους κατάλληλους χώρους αποκτά πλέον συγκεκριμένο τεχνικό πλαίσιο. Μετά τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης τον Σεπτέμβριο του 2026, ο ΔΕΔΔΗΕ ανάρτησε τις ειδικές προδιαγραφές εγκατάστασης, σύνδεσης και λειτουργίας των συστημάτων, ολοκληρώνοντας ένα σημαντικό βήμα για την πρακτική εφαρμογή του μέτρου.

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις πολυκατοικίες, όπου πολλά νοικοκυριά δεν διαθέτουν αποκλειστική χρήση ταράτσας ή τη δυνατότητα εγκατάστασης ενός συμβατικού φωτοβολταϊκού συστήματος στη στέγη. Τα μικρά φωτοβολταϊκά με ρευματολήπτη, γνωστά ως plug-in ή plug-and-play, επιτρέπουν την παραγωγή ενέργειας για άμεση κατανάλωση μέσα στο διαμέρισμα, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι τεχνικοί κανόνες και οι περιορισμοί της ηλεκτρικής εγκατάστασης.

Πόσο κοστίζει και τι μπορεί να κερδίσει το νοικοκυριό

Σύμφωνα με τις ενδεικτικές εκτιμήσεις της αγοράς που περιλαμβάνονται στα δημοσιεύματα για τα μικρά φωτοβολταϊκά, το κόστος αγοράς και εγκατάστασης ενός συστήματος κυμαίνεται περίπου από 500 έως 1.000 ευρώ. Η διάρκεια ζωής των φωτοβολταϊκών πλαισίων μπορεί να φτάσει τα 20 έως 25 χρόνια, ενώ ως ενδεικτικός χρόνος απόσβεσης αναφέρονται τα τέσσερα έως πέντε χρόνια. Τα ποσά αυτά αποτελούν εκτιμήσεις και δεν είναι εγγυημένες αποδόσεις.

Το όφελος προκύπτει επειδή το νοικοκυριό χρησιμοποιεί μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγει το φωτοβολταϊκό, αντί να το αγοράζει από τον προμηθευτή ρεύματος. Για μια κατοικία με μηνιαία κατανάλωση 300 κιλοβατώρες, η εξοικονόμηση ενέργειας αναφέρεται ότι μπορεί να φτάσει έως και το 25%, ανάλογα με την ηλιοφάνεια, τον προσανατολισμό, τη σκίαση και κυρίως τις ώρες κατανάλωσης.

Ενδεικτικά, εξοικονόμηση 75 kWh τον μήνα, με χρέωση προμήθειας 0,15 ευρώ ανά kWh, αντιστοιχεί σε 11,25 ευρώ τον μήνα ή 135 ευρώ ετησίως, μόνο ως προς τη συγκεκριμένη χρέωση. Το πραγματικό οικονομικό όφελος θα εξαρτηθεί από το τιμολόγιο, την παραγωγή και την ποσότητα ενέργειας που αξιοποιείται επιτόπου.

Ιδιοκτήτες και ενοικιαστές: μπορούν να εγκαταστήσουν φωτοβολταϊκό;

Η δυνατότητα εγκατάστασης ενδιαφέρει ιδιαίτερα όσους κατοικούν σε μισθωμένα διαμερίσματα και δεν μπορούν να επενδύσουν σε μόνιμες ενεργειακές παρεμβάσεις στο ακίνητο. Ένα μικρό σύστημα που μπορεί να αποσυναρμολογηθεί και να μεταφερθεί αποτελεί πιο ευέλικτη λύση από ένα συμβατικό φωτοβολταϊκό στέγης. Οι τεχνικές προδιαγραφές προβλέπουν τη δυνατότητα αλλαγής θέσης του συστήματος στο ίδιο κτίριο, σύνδεσής του σε άλλη κατάλληλη γραμμή ή μεταφοράς του σε διαφορετικό κτίριο.

Για τους ενοικιαστές, ωστόσο, η δυνατότητα αυτή δεν καταργεί τις υποχρεώσεις απέναντι στον ιδιοκτήτη του ακινήτου. Εφόσον η εγκατάσταση απαιτεί στερέωση σε κάγκελα, όψη ή άλλα δομικά στοιχεία, πρέπει να ελέγχονται η μίσθωση, οι απαιτούμενες συναινέσεις και ο κανονισμός της πολυκατοικίας. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν η στήριξη επηρεάζει κοινόκτητα στοιχεία ή την εξωτερική εμφάνιση του κτιρίου. Η δημοσίευση των προδιαγραφών δεν παρέχει αυτομάτως άδεια επέμβασης σε κοινόχρηστους ή κοινόκτητους χώρους.

Ένα σύστημα σε κάθε παροχή – Τα όρια των 800 και 1.000 Watt

Οι νέες προδιαγραφές καθορίζουν συγκεκριμένα όρια για το μέγεθος των μικρών φωτοβολταϊκών. Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των πάνελ δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα 1.000 Watt, ενώ η μέγιστη ισχύς παραγωγής στην έξοδο του μικροαντιστροφέα περιορίζεται στα 800 Watt. Επιπλέον, σε κάθε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί να συνδεθεί μόνο ένα τέτοιο σύστημα, ανεξάρτητα από την ύπαρξη μπαταρίας.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στις πολυκατοικίες: εφόσον τα διαμερίσματα διαθέτουν ξεχωριστές παροχές και πληρούν τις προϋποθέσεις, η εγκατάσταση εξετάζεται ανά παροχή και όχι με ένα κοινό όριο για ολόκληρο το κτίριο. Το φωτοβολταϊκό προορίζεται για την κάλυψη ιδίων καταναλώσεων, ενώ η τυχόν πλεονάζουσα ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο δεν αποζημιώνεται στο συγκεκριμένο καθεστώς.

Πού επιτρέπεται η τοποθέτηση – Προαιρετική η μπαταρία

Τα μικροηλιακά συστήματα μπορούν να τοποθετούνται σε μπαλκόνια, βεράντες, ταράτσες, πέργκολες και άλλους κατάλληλους χώρους που διαθέτουν επαρκή ηλιοφάνεια. Βασική προϋπόθεση είναι να εξασφαλίζεται η μηχανική σταθερότητα της εγκατάστασης, ιδιαίτερα όταν τα πάνελ τοποθετούνται σε εξωτερικά σημεία εκτεθειμένα στον άνεμο και στις καιρικές συνθήκες. Δεν αρκεί επομένως να υπάρχει διαθέσιμος χώρος: πρέπει να εξετάζεται αν τα στηρίγματα και τα στοιχεία του κτιρίου μπορούν να δεχθούν με ασφάλεια την εγκατάσταση.

Ένα τυπικό σύστημα περιλαμβάνει φωτοβολταϊκό πλαίσιο, μικροαντιστροφέα, καλώδιο εναλλασσόμενου ρεύματος, κατάλληλο ρευματολήπτη και βάση στήριξης. Η προσθήκη συστήματος αποθήκευσης με μπαταρία είναι προαιρετική. Με την μπαταρία μπορεί να αξιοποιείται αργότερα μέρος της ενέργειας που παράγεται όταν το νοικοκυριό δεν έχει αρκετή κατανάλωση, εφόσον το επιτρέπει η τεχνική διάταξη του συστήματος. Η αγορά μπαταρίας αυξάνει το αρχικό κόστος και απαιτεί ξεχωριστή αξιολόγηση της οικονομικής απόδοσης.

Απαγορεύονται πολύπριζα και μπαλαντέζες – Ο κίνδυνος πυρκαγιάς

Ιδιαίτερα αυστηροί είναι οι κανόνες για την ηλεκτρική σύνδεση. Ο ΔΕΔΔΗΕ προειδοποιεί για τον κίνδυνο υπερθέρμανσης των καλωδίων όταν η σύνδεση γίνεται λανθασμένα ή όταν στο ίδιο ηλεκτρικό κύκλωμα λειτουργούν συσκευές μεγάλης κατανάλωσης. Απαγορεύεται η σύνδεση του συστήματος μέσω πολύπριζων και συνηθισμένων μπαλαντέζων, ενώ η επιλογή του κατάλληλου ηλεκτρικού κυκλώματος πρέπει να γίνεται έπειτα από τεχνικό έλεγχο.

Οι προδιαγραφές περιλαμβάνουν επίσης κανόνες για την προστασία και την επέκταση των καλωδίων, τον αερισμό του μικροαντιστροφέα, τον έλεγχο των συνδέσεων και τη συντήρηση. Δεν επιτρέπονται αυτοσχέδιες παρεμβάσεις στα καλώδια συνεχούς ή εναλλασσόμενου ρεύματος. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η τακτική επιθεώρηση των εξωτερικών στηριγμάτων, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως χαλαρώσεις, φθορές ή κίνδυνοι αποκόλλησης.

Ηλεκτρολόγος και δήλωση στον ΔΕΔΔΗΕ – Πότε αρχίζουν οι αιτήσεις

Παρά την ονομασία plug-and-play, η εγκατάσταση δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή αγορά ηλεκτρικής συσκευής που μπορεί να συνδέεται χωρίς προηγούμενο έλεγχο. Απαιτείται συμμόρφωση με τις τεχνικές προδιαγραφές και υπεύθυνη δήλωση κατάλληλου εγκαταστάτη ή μηχανικού. Η ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να διαθέτει Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ) σε ισχύ, ενώ προβλέπεται και εγκατάσταση κατάλληλου έξυπνου μετρητή από τον ΔΕΔΔΗΕ.

Η διαδικασία γνωστοποίησης προβλέπεται να πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης του Διαχειριστή. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η πύλη αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2026. Η δημοσίευση των τεχνικών προδιαγραφών αποτελεί ουσιαστική εξέλιξη, αλλά δεν σημαίνει ότι έχει ήδη ενεργοποιηθεί η ηλεκτρονική υποβολή. Μέχρι να ανακοινωθεί η έναρξή της, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να αποφεύγουν να θεωρούν δεδομένη τη δυνατότητα ολοκλήρωσης της διαδικασίας.

Τι πρέπει να ελέγξει ένα νοικοκυριό πριν αγοράσει το σύστημα

Για την επιλογή ενός μικρού φωτοβολταϊκού, οι ενδιαφερόμενοι χρειάζεται να εξετάζουν την πραγματική ηλιοφάνεια του μπαλκονιού, την κατεύθυνση των πάνελ, τη σκίαση από γειτονικά κτίρια και τις ώρες που καταναλώνεται το περισσότερο ρεύμα. Ένα διαμέρισμα με σημαντική κατανάλωση κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να αξιοποιήσει μεγαλύτερο ποσοστό της παραγωγής, σε σχέση με μια κατοικία όπου οι ένοικοι απουσιάζουν και οι περισσότερες ηλεκτρικές συσκευές λειτουργούν το βράδυ.

Προηγείται επίσης ο έλεγχος της ηλεκτρικής εγκατάστασης από κατάλληλο ηλεκτρολόγο, ιδιαίτερα σε παλαιότερες πολυκατοικίες. Πρέπει ακόμη να συνυπολογίζονται το κόστος ασφαλούς στήριξης, η πιθανή ανάγκη ηλεκτρολογικών εργασιών, η διάρκεια εγγύησης, η ύπαρξη κατάλληλων πιστοποιήσεων και το πραγματικό όφελος στον λογαριασμό. Με αυτά τα δεδομένα μπορεί να εκτιμηθεί αν η επένδυση συμφέρει και σε πόσα χρόνια θα αποσβεστεί.

Η απόφαση και οι προδιαγραφές του ΔΕΔΔΗΕ

Το θεσμικό πλαίσιο καθορίζεται από την υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/102876/1958/2026, ΦΕΚ Β΄ 5573/14.09.2026. Οι ειδικές τεχνικές προδιαγραφές αναρτήθηκαν χωριστά από τον ΔΕΔΔΗΕ και αφορούν τις προϋποθέσεις ασφαλούς εγκατάστασης και σύνδεσης των συστημάτων.

Μπορείτε να ανατρέξετε στα επίσημα και συναφή κείμενα:

♦ ΔΕΔΔΗΕ – Ειδικές τεχνικές προδιαγραφές για μικροηλιακά συστήματα. Στην ενότητα «Μικροηλιακά συστήματα με ρευματολήπτη» βρίσκεται ο σύνδεσμος «Περισσότερα» για το τεχνικό τεύχος.

♦ Υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/102876/1958/2026 – ΦΕΚ Β΄ 5573.

♦ ΥΠΕΝ – Επίσημες διευκρινίσεις για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού.