Κληρονομιές: νέα διαδικασία πρόσβασης πολιτών και δημοσίευσης διαθηκών

Δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β΄2134/9.4.2026 η απόφαση 21661/2026 του Υπουργού Δικαιοσύνης κ. Γιώργου Φλωρίδη, σύμφωνα με το άρθρο 6 της οποίας έχουν και οι ενδιαφερόμενοι πολίτες το δικαίωμα πρόσβασης στην πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών-Πειραιώς-Αιγαίου και Δωδεκανήσου (ΣΣΕΑΠΑΔ) www.diathikes.gr, μέσω της οποίας κατόπιν αιτήσεώς τους μπορούν να λάβουν σε μορφή PDF σειρά εγγράφων που σχετίζονται με τη δημοσίευση κάθε είδους διαθηκών που τους αφορούν.

Σε ενημερωτική ανακοίνωση για το Μητρώο Διαθηκών και τη διαδικασία πρόσβασης των πολιτών και δημοσίευσης των διαθηκών, που υπογράφει ο Στράτος Παραδιάς Δικηγόρος παρ΄Αρείω Πάγω, Πρόεδρος ΠΟΜΙΔΑ – Επίτ. Πρόεδρος UIPI σημειώνονται αναλυτικά τα ακόλουθα:

Διαδικασία υποβολής αίτησης: Η είσοδος των πολιτών στην πύλη εισόδου του portal www.diathikes.gr πραγματοποιείται μέσω των προσωπικών τους κωδικών TAXISnet. Ο αιτών πολίτης δηλώνει αν ζητά τα πιστοποιητικά για τον ίδιο ή ενεργεί για λογαριασμό τρίτου προσώπου (φυσικού ή νομικού).

Αίτηση του ιδίου: Αν ο αιτών πολίτης υποβάλλει την αίτηση για τον εαυτό του τότε: i) Ο αιτών, εκτός του ονόματός του, επωνύμου, πατρωνύμου, μητρωνύμου και ΑΦΜ, υποχρεούται να καταχωρίσει στην πύλη εισόδου (portal) diathikes.gr στοιχεία που είτε είναι καταχωρισμένα με ελλιπή τρόπο είτε δεν έχουν επικαιροποιηθεί στην Α.Α.Δ.Ε. και το ΚΕΔ. ii) Ο αιτών πολίτης συμπληρώνει τα στοιχεία του αποβιώσαντος προσώπου και αναρτά τα απαραίτητα έγγραφα (ληξιαρχική πράξη θανάτου κ.λπ.). iii) Μετά την καταβολή του ανάλογου τέλους, η αίτηση υποβάλλεται προς έλεγχο στον Συμβολαιογραφικό Σύλλογο (ΣΣΕΑΠΑΔ) που τηρεί το Μητρώο Διαθηκών.

Αίτηση για λογαριασμό τρίτου: Εκτός των ανωτέρω απαιτούμενων ο αιτών πολίτης πρέπει να υποβάλει αποδεικτικό έγγραφο σχετικής εξουσιοδότησης ή εκπροσώπησης και να συμπληρώσει τα στοιχεία του αποβιώσαντος διαθέτη και του προσώπου που εκπροσωπεί.

Εκδιδόμενα έγγραφα – Τέλος χρήσης. Οι ενδιαφερόμενοι πολίτες μπορούν να ζητήσουν ηλεκτρονικά από το Μητρώο Διαθηκών την έκδοση των εξής 6 εγγράφων, καταβάλλοντας το αντίστοιχο για το καθένα ποσό τέλους χρήσης:

α) Βεβαίωση περί ύπαρξης ή μη αδημοσίευτης, κατατεθειμένης διαθήκης (25€),

β) Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης (25€).

γ) Αντίγραφο της πράξης δημοσίευσης διαθήκης (35€).

δ) Αντίγραφο της πράξης απόρριψης δημοσίευσης διαθήκης (35€).

ε) Αντίγραφο αντιγράφου της πράξης κήρυξης κυρίας ιδιόγραφης διαθήκης (45€).

στ) Αντίγραφο της πράξης απόρριψης κήρυξης κυρίας ιδιόγραφης διαθήκης (45€).

Για αιτήσεις προγενέστερες της 9.4.2026 το τέλος χρήσης ανέρχεται σε ποσά κατά 10 ευρώ μεγαλύτερα από τα ανωτέρω.

Αποδεικτική ισχύς εγγράφων. Τα χορηγούμενα από το Μητρώο Διαθηκών έγγραφα (βεβαιώσεις, πιστοποιητικά, αντίγραφα πράξεων) αποτελούν δημόσια έγγραφα, φέρουν την ψηφιακή σφραγίδα του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών – Πειραιώς – Αιγαίου και Δωδεκανήσου και μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό επαλήθευσης. Τα εκτυπωμένα ως άνω έγγραφα γίνονται υποχρεωτικά αποδεκτά με ισχύ ακριβούς αντιγράφου από τους φορείς του δημόσιου τομέα, από τα δικαστήρια όλων των βαθμών και τις εισαγγελίες όλης της χώρας, καθώς και από φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, καθώς είναι δυνατόν να επιβεβαιωθούν η ακρίβεια και η ισχύς της εκτύπωσης με χρήση ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών) και μέσω του ανωτέρω Συμβολαιογραφικού Συλλόγου.

Η νέα διαδικασία άμεσης δημοσίευσης των διαθηκών

Υπενθυμίζεται ότι βάσει του Ν. 5221/2025, από την 1η Νοεμβρίου 2025 ισχύει νέα ψηφιοποιημένη διαδικασία άμεσης δημοσίευσης διαθηκών στην Ελλάδα από συμβολαιογράφους και όχι πλέον από δικαστές, αποκλειστικά μέσω της πλατφόρμας diathikes.gr με τα εξής βασικά σημεία:

*Η δημοσίευση όλων των ειδών διαθήκης (ιδιόγραφων, μυστικών, δημόσιων) πραγματοποιείται μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Διαθηκών. Οι συμβολαιογράφοι είναι πλέον οι μόνοι αρμόδιοι για τη δημοσίευση. Η εμπλοκή των δικαστηρίων περιορίζεται μόνο σε περιπτώσεις αμφισβήτησης της εγκυρότητας.

*Η διαδικασία, που παλαιότερα διαρκούσε επί πολλούς μήνες, πλέον ολοκληρώνεται άμεσα, ακόμη και αυθημερόν. Με τη δημοσίευση, η πράξη καταχωρίζεται αυτόματα στο Εθνικό Μητρώο Διαθηκών και ενημερώνεται το Ληξιαρχείο. Έτσι παύει η συχνά μακρόχρονη εκκρεμότητα και αβεβαιότητα σχετικά με τη νομιμοποίηση των κληρονόμων και την τύχη και διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων. Η νέα διαδικασία έχει πλέον ως εξής:

1. Αίτηση: Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση στον συμβολαιογράφο (είτε σε αυτόν που κατέχει τη διαθήκη είτε σε οποιονδήποτε συμβολαιογράφο αν πρόκειται για ιδιόγραφη που έχει ο ίδιος στα χέρια του), με δικαιολογητικά τη ληξιαρχική πράξη θανάτου και το πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του θανόντος.

2. Σύνταξη Πράξης: Ο συμβολαιογράφος συντάσσει αυθημερόν ή την επομένη ημέρα την πράξη δημοσίευσης της διαθήκης και την ανεβάζει στην πλατφόρμα diathikes.gr.

3. Κήρυξη ως «Κυρίας»: Για τις ιδιόγραφες διαθήκες, ο συμβολαιογράφος έχει πλέον την αρμοδιότητα να τις κηρύξει «κύριες» (δηλαδή έγκυρες ως προς τη γραφή και υπογραφή) με μια σύντομη ενώπιόν του διαδικασία.