Όλες οι αλλαγές για τις νέες και 14.000 μπλοκαρισμένες διαθήκες

Από την 1^η Νοεμβρίου 2025 τίθεται σε λειτουργία η νέα πλατφόρμα diathikes.gr, που αλλάζει ριζικά τον τρόπο δημοσίευσης, μειώνει τον χρόνο και μεταφέρει τη διαδικασία από τα δικαστήρια στους συμβολαιογράφους, χωρίς επιπλέον κόστος. Οι διαθήκες θα μπορούν να δημοσιεύονται από 3 έως 7 ημέρες, έναντι των 330 έως και 450 ημερών που απαιτούνται σήμερα μέσω των Πρωτοδικείων.

Η δημοσίευση των διαθηκών – ιδιόχειρων, μυστικών και δημόσιων – θα γίνεται από την 1^η Νοεμβρίου 2025 μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας diathikes.gr, την οποία θα διαχειρίζεται ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Εφετείων Αθηνών-Πειραιώς-Αιγαίου και Δωδεκανήσου, εποπτευόμενος από το Υπουργείο Δικαιοσύνης.

 Έναρξη λειτουργίας: 1η Νοεμβρίου 2025

Η νέα πλατφόρμα θα τεθεί σε λειτουργία με εφαρμογή σε όλες τις διαθήκες που θα κατατεθούν για θανάτους που συμβούν από την ημερομηνία αυτή και μετά. Παράλληλα, αναμένεται τροπολογία στη Βουλή ώστε να ενταχθούν στο νέο καθεστώς και οι περίπου 14.000 εκκρεμείς υποθέσεις δημοσίευσης διαθηκών στα Πρωτοδικεία.

 Τι αλλάζει

◊ Η δημοσίευση διαθήκης δεν θα γίνεται πλέον στα δικαστήρια, αλλά ηλεκτρονικά από συμβολαιογράφους.

◊ Οι πολίτες αποκτούν άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες για την ύπαρξη διαθήκης μέσω του diathikes.gr.

◊ Η έκδοση πιστοποιητικών και πρακτικών θα γίνεται εντός λίγων ημερών.

◊ Καμία οικονομική επιβάρυνση για τους πολίτες σε σχέση με τη σημερινή διαδικασία.

Αποσυμφόρηση της Δικαιοσύνης

Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης μόνο το 2024 κατατέθηκαν 76.543 αιτήσεις για δημοσίευση διαθηκών, εκ των οποίων οι 14.000 παραμένουν εκκρεμείς. Η μεταφορά της διαδικασίας στους συμβολαιογράφους σημαίνει:

◊ Απελευθέρωση τουλάχιστον 100 δικαστών και δεκάδων δικαστικών υπαλλήλων.

◊ Αποσυμφόρηση των Πρωτοδικείων που μέχρι σήμερα επωμίζονταν μεγάλο όγκο τέτοιων υποθέσεων.

-Στο Πρωτοδικείο Αθηνών απασχολούνται 100 δικαστές και 12 υπάλληλοι αποκλειστικά για διαθήκες.

-Στη Θεσσαλονίκη: 59 δικαστές και 11 υπάλληλοι.

-Στον Πειραιά: 29 δικαστές και μόλις 1 υπάλληλος.

◊ Η πλήρης μετάβαση στο νέο σύστημα αναμένεται να επανατοποθετήσει σημαντικό ανθρώπινο δυναμικό σε άλλους κρίσιμους τομείς της Δικαιοσύνης.

◊ Επιτάχυνση στην έκδοση αποφάσεων και την είσπραξη φόρων κληρονομιάς.

Πώς θα λειτουργεί το diathikes.gr

→ Ο συμβολαιογράφος θα καταχωρεί κάθε ιδιόγραφη, μυστική ή δημόσια διαθήκη στο Γενικό Μητρώο Διαθηκών.

→ Ο πολίτης θα μπορεί να αναζητεί άμεσα και με ασφάλεια αν έχει κατατεθεί διαθήκη, μέσω της πλατφόρμας.

→ Η δημοσίευση μπορεί να γίνεται την ίδια ημέρα με την υποβολή της αίτησης, εφόσον υπάρχει η ληξιαρχική πράξη θανάτου.

→Η διαδικασία συνδέεται με το Ευρωπαϊκό Μητρώο Διαθηκών (ARERT) για διασυνοριακή αναζήτηση.

Δηλώσεις 

Η ψηφιακή πλατφόρμα παρουσιάστηκε από τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη και τον υφυπουργό Ιωάννη Μπούγα, παρουσία του προϊσταμένου του Πρωτοδικείου Αθηνών εφέτη Χριστόφορου Λινού και της προέδρου του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Ελένης Κοντογεώργου.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, με αριθμούς, κατέδειξε το θετικό πρόσημο της ψηφιακής πλατφόρμας για τη Δικαιοσύνη και για τους πολίτες. «Το έτος 2024 εισήχθησαν στα πρωτοδικεία της χώρας για δημοσίευση 76.543 αιτήσεις δημοσίευσης διαθηκών. Από αυτές διεκπεραιώθηκαν οι 64.590, δηλαδή σε ποσοστό 84%. Άρα αυτό είχε ως αποτέλεσμα να έχουμε εκκρεμείς 14.000 υποθέσεις», ανέφερε ο Γ. Φλωρίδης, επισημαίνοντας ότι ήδη εξετάζεται νομοθετική ρύθμιση, ώστε και οι αδημοσίευτες διαθήκες να ενταχθούν στο ίδιο πλαίσιο και άμεσα οι εν αναμονή κληρονόμοι να παραλάβουν στα χέρια τους τα αναγκαία πιστοποιητικά μέσα σε λίγα 24ωρα.

Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας επεσήμανε ότι ο μεγάλος χρόνος που απαιτείτο ως σήμερα για τη δημοσίευση των διαθηκών είχε σημαντικό οικονομικό κόστος για τους πολίτες, που δεν μπορούσαν άμεσα να αξιοποιήσουν μια κληρονομιά, αλλά και για το κράτος που δεν μπορούσε να εισπράξει φόρους. «Η λειτουργία της πλατφόρμας», τόνισε, «αναμένεται να επιφέρει πολλαπλά οφέλη για τους δικαστικούς λειτουργούς, τους δικαστικούς υπαλλήλους, τους συμβολαιογράφους και κυρίως για τους πολίτες. Με τη νέα ρύθμιση αποφορτίζουμε τους δικαστικούς λειτουργούς και υπαλλήλους από ένα μεγάλο γραφειοκρατικό άχθος».

Ο προϊστάμενος του Πρωτοδικείου Αθηνών Χριστόφορος Λινός επεσήμανε ότι ένα σημαντικό μέρος της δραστηριότητας του Πρωτοδικείου, αυτό της δημοσίευσης των διαθηκών, απελευθερώνεται και 100 δικαστές θα ενταχθούν στις άλλες διαδικασίες του δικαστηρίου, ενώ σε σύντομο διάστημα θα απελευθερωθούν και 39 δικαστικοί υπάλληλοι.

Η πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών, Πειραιώς, Αιγαίου και Δωδεκανήσου, Ελένη Κοντογεώργου, αναφέρθηκε στα πλεονεκτήματα του νέου συστήματος και τόνισε ότι οι συμβολαιογράφοι εγγυώνται και σε αυτή την περίπτωση την ορθή εφαρμογή του προς όφελος των πολιτών, όπως έχει γίνει και με άλλα σημαντικά θέματα που τους έχουν ανατεθεί με νομοθετικές ρυθμίσεις.