Κτηματολόγιο: ιδού τα προβλήματα που βασανίζουν πολίτες και επαγγελματίες

Η υποστελέχωση των Κτηματολογικών Γραφείων, ο αυξημένος όγκος υποθέσεων μετά τις συγχωνεύσεις υπηρεσιών, οι καθυστερήσεις, η υπερβολικά τυπολατρική εξέταση πράξεων και οι διαφορετικές πρακτικές που ακολουθούνται από περιοχή σε περιοχή, δημιουργώντας συνθήκες «τοπικής δικονομίας» και ανασφάλεια στις συναλλαγές επισημάνθηκαν στις σοβαρές δυσλειτουργίες, που εξακολουθούν να δοκιμάζουν πολίτες και επαγγελματίες στη λειτουργία του ψηφιακού Κτηματολογίου.

Προβλήματα καταγράφονται επίσης στις διορθώσεις εγγραφών, στην εφαρμογή της κτηματολογικής διαμεσολάβησης και στην προσαρμογή στις νέες ψηφιακές διαδικασίες.

Τα προβλήματα και τις δυσλειτουργίες που εξακολουθούν να δοκιμάζουν πολίτες και επαγγελματίες στη λειτουργία του ψηφιακού Κτηματολογίου ανέδειξε η ενημερωτική εκδήλωση του Δικηγορικού Συλλόγου Ηλείας.

Όπως επισημάνθηκε, περίπου το 70% των δυσκολιών είναι κοινό σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ το υπόλοιπο συνδέεται με τις πολεοδομικές, χωροταξικές και ιδιοκτησιακές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και απαιτεί ειδικές λύσεις.

Ειδικότερα όπως ανακοινώθηκε, με μεγάλη συμμετοχή δικηγόρων, αλλά και μηχανικών πραγματοποιήθηκε η ενημερωτική εκδήλωση του Δικηγορικού Συλλόγου Ηλείας με θέμα «Κτηματολόγιο στην Ψηφιακή Εποχή – Ψηφιακές Υπηρεσίες, Εξωδικαστικές και Δικαστικές Διορθώσεις».

Η εκδήλωση ανέδειξε τις σημαντικές εξελίξεις που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στον θεσμό του Κτηματολογίου, αλλά και τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολίτες και επαγγελματίες κατά την εφαρμογή των νέων διαδικασιών.

Την έναρξη της εκδήλωσης έκανε η πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ηλείας, Μαρίνα Μπεβούδα, η οποία καλωσόρισε τον βασικό εισηγητή, αντιπρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και εκπρόσωπο του Δ.Σ.Α. για θέματα Κτηματολογίου, Ζώη Σταυρόπουλο και χαρακτήρισε ιδιαίτερα πολύτιμη την παρουσία και την εμπειρία του κ. Σταυρόπουλου, σημειώνοντας ότι η γνώση του στα ζητήματα του Κτηματολογίου αποτελεί σημαντικό εφόδιο για τους νομικούς που καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν σύνθετες υποθέσεις. Όπως ανέφερε, «οι διαδικασίες του ψηφιακού Κτηματολογίου, της διόρθωσης των κτηματολογικών εγγραφών και της κτηματολογικής διαμεσολάβησης είναι σχετικά νέες και στην πράξη εμφανίζουν σημαντικά προβλήματα, τα οποία απαιτούν συνεχή ενημέρωση και εξειδίκευση από όλους τους εμπλεκόμενους».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις δυσλειτουργίες των Κτηματολογικών Γραφείων, επισημαίνοντας ότι η υποστελέχωση και ο αυξημένος όγκος εργασίας, που προέκυψε και από τις συγχωνεύσεις υπηρεσιών, δυσχεραίνουν την έγκαιρη διεκπεραίωση των υποθέσεων. Παράλληλα, τόνισε ότι σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρείται υπερβολική τυπολατρική προσέγγιση κατά τον έλεγχο νομιμότητας, με αποτέλεσμα να εκδίδονται απορριπτικές πράξεις που δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια σε πολίτες και επαγγελματίες και επηρεάζουν την ασφάλεια των συναλλαγών.

«Η άμυνα απέναντι στα προβλήματα είναι η ενημέρωση»

«Η μόνη αποτελεσματική άμυνα απέναντι σε αυτά τα προβλήματα είναι η σωστή και συνεχής ενημέρωση, ώστε να μπορούμε με επιστημονική επάρκεια να υποστηρίζουμε τις υποθέσεις που χειριζόμαστε, αλλά και η έγκαιρη ενημέρωση των Δικηγορικών Συλλόγων, προκειμένου να αναζητούνται κοινές λύσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ηλείας υπογράμμισε ακόμη ότι η ασφάλεια των συναλλαγών προϋποθέτει ενιαία αντιμετώπιση των ίδιων ζητημάτων σε όλα τα Κτηματολογικά Γραφεία της χώρας. Όπως σημείωσε, «η ανομοιογενής πρακτική δημιουργεί ένα ιδιότυπο καθεστώς “τοπικής δικονομίας”, το οποίο είναι απαράδεκτο και επικίνδυνο, καθώς αντιστρατεύεται τον ίδιο τον σκοπό του Κτηματολογίου, που είναι η ενιαία, διαφανής και προβλέψιμη δημοσιότητα των εμπραγμάτων δικαιωμάτων».

Οι σημαντικές εξελίξεις

Στη συνέχεια, τον λόγο πήρε ο αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και εκπρόσωπος του Δ.Σ.Α. για θέματα Κτηματολογίου, Ζώης Σταυρόπουλος, ο οποίος παρουσίασε τις σημαντικότερες εξελίξεις που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, επισημαίνοντας παράλληλα ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που απαιτούν νομοθετικές και διοικητικές παρεμβάσεις.

Όπως ανέφερε, βασική επιδίωξη αποτελεί η εφαρμογή ενιαίων κανόνων σε όλα τα Κτηματολογικά Γραφεία της χώρας, ώστε να μην αντιμετωπίζονται διαφορετικά οι ίδιες υποθέσεις από περιοχή σε περιοχή. «Ένα από τα βασικότερα ζητήματα ήταν η εφαρμογή ενιαίων κανόνων σε όλη τη χώρα, αλλά και η θεσμική αντιμετώπιση πολλών προβλημάτων μέσω της νομοθέτησης», σημείωσε, προσθέτοντας ότι από το 2019 και ιδιαίτερα μετά το 2023 έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικά βήματα με την ψήφιση νομοθετικών ρυθμίσεων που έδωσαν λύσεις σε χρονίζοντα προβλήματα, τα οποία ταλαιπωρούσαν πολίτες, επαγγελματίες και τις ίδιες τις υπηρεσίες.

Η κτηματολογική διαμεσολάβηση

Ξεχωριστή αναφορά έκανε στον θεσμό της κτηματολογικής διαμεσολάβησης, χαρακτηρίζοντάς τον ιδιαίτερα σημαντικό για την επίλυση διαφορών. Όπως τόνισε, «η διαμεσολάβηση δεν αποτελεί πρόβλημα· αντίθετα είναι ένας θεσμός που βοηθά ουσιαστικά. Εκείνο που απαιτείται είναι να εφαρμοστεί με ενιαίο τρόπο σε όλη τη χώρα, μέσα από συγκεκριμένους κανόνες». Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι το τελευταίο διάστημα εκδόθηκαν σχετικές γνωμοδοτήσεις του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και του Ελληνικού Κτηματολογίου, ενώ το ζήτημα περιλαμβάνεται και σε υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, το οποίο επιχειρεί να δώσει λύσεις, χωρίς ωστόσο να εξαντλεί όλα τα προβλήματα που έχουν ανακύψει στην πράξη.

Ο κ. Σταυρόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα και στον ψηφιακό μετασχηματισμό του Κτηματολογίου, κάνοντας λόγο για θεαματική πρόοδο τα τελευταία χρόνια. «Έχουν γίνει πραγματικά άλματα. Σήμερα εκατομμύρια σελίδες αρχείων είναι πλέον διαθέσιμες ψηφιακά, ενώ δημιουργούνται συνεχώς νέες πλατφόρμες που διευκολύνουν το έργο δικηγόρων, μηχανικών και συμβολαιογράφων», ανέφερε, αναγνωρίζοντας ότι η μετάβαση στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα δεν ήταν εύκολη, καθώς απαίτησε αλλαγή νοοτροπίας και προσαρμογή όλων των εμπλεκομένων. Ωστόσο, όπως είπε, τα νέα ψηφιακά εργαλεία αποτελούν πλέον σημαντικό σύμμαχο για την ταχύτερη διεκπεραίωση των διαδικασιών και τη βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας των υπηρεσιών.

Αναφερόμενος στην επίσκεψή του στην Ηλεία, υπογράμμισε ότι αυτή εντάσσεται σε μια σειρά ενημερωτικών δράσεων που πραγματοποιεί ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών σε ολόκληρη τη χώρα, με στόχο την άμεση καταγραφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινωνίες. «Βρεθήκαμε πριν λίγες ημέρες στην Κυπαρισσία, στη Λαμία και σήμερα στον Πύργο. Σκοπός μας είναι να ακούμε τα προβλήματα κάθε περιοχής, να τα καταγράφουμε και να αναζητούμε λύσεις», ανέφερε.

Τα ζητήματα της Ηλείας

Ειδικά για την Ηλεία, σημείωσε ότι έχουν ήδη εντοπιστεί ορισμένα ζητήματα, ενώ αρκετά ακόμη αναμένεται να αναδειχθούν μέσα από τον διάλογο με τους επαγγελματίες της περιοχής. Όπως επισήμανε, περίπου το 70% των προβλημάτων που καταγράφονται είναι κοινά σε όλη τη χώρα, ωστόσο κάθε νομός παρουσιάζει και τις δικές του ιδιαιτερότητες, κυρίως σε ζητήματα που συνδέονται με την πολεοδομική νομοθεσία, τα ειδικά χωροταξικά χαρακτηριστικά και τις τοπικές ιδιομορφίες. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, απαιτείται συνεχής συνεργασία μεταξύ του Ελληνικού Κτηματολογίου, των Δικηγορικών Συλλόγων, των μηχανικών και όλων των εμπλεκόμενων επιστημονικών φορέων, ώστε τα προβλήματα να αντιμετωπίζονται έγκαιρα και με ενιαίο τρόπο προς όφελος των πολιτών και της ασφάλειας των συναλλαγών.