Νομοθετικό κενό επταετίας στα ανασφάλιστα έργα και μελέτες

Του Γιώργου Κουτίνα*

Με αφορμή την πρόσφατη εγκυκλιο της ΕΑΔΗΣΥ επιβεβαιώνονται για μία ακόμη φορά τα κενά στην ασφαλιστική κάλυψη δημόσιων έργων και μελετών.

Πολιτεία, αναθέτουσες αρχές, μηχανικοί και ασφαλιστικές εταιρείες να αναλάβουν πρωτοβουλίες πριν από σοβαρές αστοχίες, ζημιές και πολυετείς δικαστικές εμπλοκές.

Στη διεθνή πρακτική, κανένα έργο δεν ξεκινά και κανένας μηχανικός δεν αναλαμβάνει ευθύνη χωρίς την κατάλληλη ασφαλιστική κάλυψη.

Στη χώρα μας η ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης παραμένει υποτιμημένη, παρά τις προβλέψεις του Π.Δ. 71/2019, με αποτέλεσμα να έχουμε νομοθετικό κενό επταετίας για ανασφάλιστα έργα και μελέτες.

Επί δεκαετίες γινόμαστε μάρτυρες μιας θεσμικής και επαγγελματικής παθογένειας:

1. Πλήρης Άγνοια της Πολιτείας και των Συντελεστών των Έργων: Οι αρμόδιες Υπηρεσίες που δημοπρατούν δημόσιες υποδομές καθώς και οι φορείς υλοποίησής τους (Μελετητές – Σύμβουλοι και Εργολάβοι Κατασκευαστές), αντιμετωπίζουν την Ασφάλιση ως ένα απλό έγγραφο, μια «γραφειοκρατική υποχρέωση» χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο.

Πέρα από την τυπική Ασφάλιση Κατασκευής Έργου, αγνοείται παντελώς ο αντικειμενικός καταλυτικός ρόλος της Ασφάλισης Επαγγελματικής Ευθύνης που καλύπτει οικονομικές συνέπειες από λάθη ή παραλείψεις στα πλαίσια μελέτης, επίβλεψης και διοίκησης έργου. Διεθνώς καταξιωμένο ως μοναδικό εργαλείο προστασίας του δημόσιου συμφέροντος, της ποιότητας των έργων και της βιωσιμότητας των ιδίων των παραγωγικών φορέων τους.

2. Αδράνεια και Έλλειψη Πρωτοβουλίας από την Ασφαλιστική Αγορά: Την ίδια στιγμή, η εγχώρια ασφαλιστική αγορά δείχνει να μην γνωρίζει σε βάθος το αντικείμενο της Επαγγελματικής Ευθύνης Μελετητών – Συμβούλων Μηχανικών και δεν αναλαμβάνει τις απαραίτητες πρωτοβουλίες για την προώθησή του. Αντί να ηγηθεί των εξελίξεων, παραμένει θεατής.

Αποτέλεσμα αυτής της διπλής άγνοιας είναι η διαρκής διστακτικότητα και η κωλυσιεργία στον εκσυγχρονισμό του συστήματος παραγωγής τεχνικών έργων στη χώρα μας. Το Προεδρικό Διάταγμα 71/2019 , που προβλέπει την υποχρεωτική ασφάλιση επαγγελματικής ευθύνης στα δημόσια έργα, παραμένει ουσιαστικά «στα χαρτιά», την ώρα που πρόσφατα δημοσιεύματα (εγκύκλιος της ΕΑΔΗΣΥ) επιβεβαιώνουν το θεσμικό κενό και τη σύγχυση που επικρατεί στις διαγωνιστικές διαδικασίες των έργων.

Στη διεθνή πρακτική, κανένα έργο δεν ξεκινά και κανένας μηχανικός δεν αναλαμβάνει ευθύνη χωρίς την κατάλληλη ασφαλιστική κάλυψη.

Στην Ελλάδα, επιμένουμε να λειτουργούμε με το ζειν / επιχειρείν επικινδύνως (viverepericolosamente). Αυτό, μέχρι να συμβεί κάποια σοβαρή αστοχία, κάποιο μοιραίο ατύχημαή ζημία σε Τρίτους με αποτέλεσμα να έχουμε εμπλοκή σε πολυετείς, ψυχοφθόρες και κοστοβόρες δικαστικές διαμάχες, πέρα από τις χρονικές καθυστερήσεις ή υπερβάσεις κόστους στο εκάστοτε έργο.

Η Πολιτεία οφείλει να επιβάλει την πληρότητα των ασφαλιστικών καλύψεων και την άμεση ενεργοποίηση του Π.Δ. 71/2019.

Η ασφαλιστική αγορά οφείλει να αναπτύξει τα κατάλληλα προϊόντα και τεχνογνωσία. Και ο τεχνικός κόσμος οφείλει να αντιληφθεί ότι η ασφάλεια επαγγελματικής ευθύνης δεν είναι κόστος αλλά είναι η μέγιστη εγγύηση αξιοπιστίας και ανθεκτικότητας με την κατάλληλη αξιοποίηση του θεσμούς της Ασφάλισης.

Οι καιροί απαιτούν υπερβάσεις. Ας τις κάνουμε πριν κάποια μελλοντική αστοχία μας υπενθυμίσει ξανά το τίμημα της αδράνειας.

Απευθύνομαι προς:

-Τις Αρμόδιες Υπηρεσίες της Πολιτείας & Αναθέτες Αρχές Δημοσίων Έργων

-Τους Μελετητές – Συμβούλους Μηχανικούς, μέλη του Συνδέσμου Ελληνικών Γραφείων Μελετών (ΣΕΓΜ)

-Την Ασφαλιστική Αγορά της Ελλάδος

Όχι. ως κάποιος που διεκδικεί επαγγελματική καταξίωση ή υλικό όφελος, (η πάνω από 40 χρόνια διαδρομή μου στον χώρο των Ασφαλίσεων Τεχνικών Έργων και η επαγγελματική μου ωριμότητα παρέχει την άνεση να μιλώ έξω από σκοπιμότητες).

Καταβάλλοντας συστηματική προσπάθεια για την αφύπνιση του κλάδου εδώ και πάρα πολλά χρόνια, πρακτικά μόνος, απευθύνομαι με βαθιά απογοήτευση αλλά και με την επιμονή που μου επιβάλλει η συνείδησή μου ως μηχανικού και εμπειρογνώμονα ασφαλίσεων.

* Γιώργος Κουτίνας Μηχανικός – Εμπειρογνώμων Ασφαλίσεων